Niedziela 18-11-2018, imieniny Karoliny, Romana
 
Rek

UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później
Rek
Telefon portElu Halo, tu portEl
512 918 555

Wiadomości

Sport

Gospodarka

Na osiedlu

Społeczeństwo

Na uczelniach

Kultura

Zbrodnia i kara

Dawny Elbląg

Jej portEl

Kina i teatr

Konkursy

Prasówka

Poradnik

Hit czy kit?

Po godzinach

Fotoreportel

Bieg Niepodległości Bieg Niepodległości

Dawno temu w Elblągu... Skrzydło wiatraka zabiło

Korzystając ze zdigitalizowanych zasobów Biblioteki Elbląskiej, przeglądamy stare numery „Elbinger Neueste Nachrichten”. Zamierzaliśmy sprawdzić, co ciekawego zdarzyło się w Elblągu równo sto lat temu, ale rocznika 1910 nie ma jeszcze w zasobach BE. W styczniu rozpoczęliśmy więc publikację serii tekstów przypominających wydarzenia z 1912 roku. Dziś pierwsza porcja wiadomości z maja 1912.

Ilu Polaków przebywa w obwodach rejencyjnych Gdańska, Kwidzyna i Olsztyna?
     
Wzrosła liczba ludności niemieckiej w całym państwie nie tylko w ostatnich pięciu latach, lecz także w ostatnim dwudziestoleciu, czyli w latach 1890-1910. W okręgach rejencyjnych Wschodu zaobserwowano w latach 1905-1910 co następuje: w roku 1910 w okręgu rejencyjnym Olsztyna było 274 320 Niemców i 78 154 Polaków (dla porównania w roku 1905 było 242 751 Niemców i 56 615 Polaków), w 1910 roku w okręgu rejencyjnym Gdańska było 532 620 Niemców i 102 080 Polaków (w 1905 roku 511 423 Niemców i 129 545 Polaków). W okręgu rejencyjnym Kwidzyna było 565 323 Niemców i 373 773 Polaków (1905 – 550 262 Niemców i 366 663 Polaków).
     Uwagę zwraca znaczny wzrost Polaków w okręgu rejencyjnym Olsztyna, podczas gdy wcześniej mieliśmy do czynienia ze znacznym spadkiem ludności pochodzenia polskiego. Zauważalny jest też znaczny spadek liczby Polaków w okręgu rejencyjnym Gdańska. (ENN, 01.05.1912 r.)
     
     O mężczyźnie, który wypadł z pociągu
     
Wczoraj wieczorem z pociągu, który o godz. 17. 25 wyrusza z Malborka do Elbląga, z nieustalonej dotąd przyczyny wypadł robotnik i upadł na pobliski tor. Całe szczęście incydent ten został zauważony przez dróżniczkę z budki strażniczej nr 17 nieopodal Starego Pola. Dróżniczka zatrzymała za pomocą czerwonej chorągiewki jadący w tym samym czasie pociąg z Elbląga, w przeciwnym razie nieszczęśnik zginąłby najprawdopodobniej poda kołami nadciągającego pociągu. Ciężko ranny mężczyzna został zabrany pociągiem do Malborka do szpitala. (ENN, 01.05.1912 r.)
     
     Dziecko zabite przez skrzydło wiatraka
     
Trzyletnie dziecko właściciela wiatraka pana von Riesen z Kopanki (niem. Hoppenau) bawiło się na wzgórzu, na którym znajdował się wiatrak, podeszło zbyt blisko będącego w ruchu młyna, zostało trafione przez jedno ze skrzydeł, powalone na ziemię i po krótkim czasie zmarło. (ENN, 02.05.1912 r.)
     
     Pożar w powiecie wiejskim
     
W nocy z soboty na niedzielę około godz. 0.30 została zaalarmowana elbląska straż pożarna. Nie chodziło tym razem o pożar w obrębie miasta. Palił się bowiem dom mieszkalny w powiecie wiejskim Adamowo – Kazimierzowo – Janowo (niem. Ellerwald), który znajduje się w pobliżu młyna wodnego i jest zamieszały przez właściciela tegoż młyna. Nasza straż została powiadomiona, ponieważ nie można było liczyć na pomoc w tamtejszym powiecie.
     Pożar wybuchł w gospodarstwie właściciela młyna pana Hermana Siedenbiedela w Bielniku. Ponieważ dom był drewniany i pokryty słomą, ogień szybko się rozprzestrzenił. Bardzo szybko zajęła się również znajdująca się w pobliżu stajnia. Oprócz jednej kozy i kilku kur niczego nie udało się uratować, a poparzona świnia musiała dziś zostać zarżnięta. Poszkodowany jest tylko częściowo ubezpieczony. (ENN, 07.05.1912 r.)
     
     Spoliczkowana dziewczyna
     
Robotnik sezonowy Max N., wcześniej 16-krotnie karany, spoliczkował pewnego dnia na ulicy dziewczynę, pracownicę gospody, ponieważ ta dzień wcześniej nie chciała mu podać wódki, bo ten był w stanie totalnego upojenia. N. odsiaduje obecnie za kradzież karę jednego roku więzienia, którą w marcu wymierzyła mu izba ławnicza. Dzisiaj otrzymał za kolejne grubiaństwo karę 3 tygodni więzienia. (ENN, 08.05.1912 r.)
     
     Wzrost cen ziemi nizinnych terenów pod Elblągiem
     
3000 marek trzeba teraz zapłacić za jedną morgę [miara powierzchni gruntów, stosowana od XIII w., której wielkość ulegała zmianie. Dziś rzadko stosowana. W Polsce 1 morga = 0,56 ha – DK] ziemi na terenach Adamowa, Janowa, Kazimierzowa i Władysławowa [tereny te funkcjonowały pod jedną niemiecką nazwą Ellerwald – DK].
     Właściciel ziemski z Adamowa Hinz sprzedał swoją ziemię o wielkości pięciu mórg za 15000 marek pewnemu właścicielowi fabryki z Elbląga. (ENN, 10.05.1912 r.)
     
     Zaginiony krawiec
     
Poszukiwany jest krawiec Klang-Grubenhagen, który od dnia 23 kwietnia nie pojawił się w domu. Tego dnia poszukiwany wyszedł jak gdyby nigdy nic z domu, ale do niego nie powrócił. Żona i dzieci poszukiwanego muszą być utrzymywane na koszt miasta. (ENN, 10.05.1912 r.)
     
     Do kogo należy gołąb pocztowy?
     
Do właściciela ziemskiego z Kwidzyna, pana Klawittera trudniącego się hodowlą owiec, przyleciał gołąb pocztowy. Gołąb ma następujące oznakowanie: +27/R 013323 = 291. Na jednym skrzydle jest napis: „Nakarmcie mnie i napójcie i wypuście mnie na wolność”, na drugim skrzydle figuruje napis: „Poczta ekspresowa, Elbląg, wojskowy gołąb pocztowy” (ENN, 10.05.1912 r.)
     
     Krnąbrny chłopak
     
Mimo swoich zaledwie 18 lat robotnik Fryderyk K. został skazany na dwa tygodnie więzienia za stawianie oporu wobec władzy państwowej. Dzisiaj odpowiadał on z tego powodu przed sądem ławniczym.
     Gdy Fryderyk został zatrzymany i aresztowany z powodu zakłócania spokoju i wywoływania hałasu, stawiał opór i o mały włos pobiłby funkcjonariusza. Podczas dzisiejszego procesu został skazany za ten atak na policjanta na dwa tygodnie więzienia, a za zakłócanie spokoju na trzy dni aresztu. (ENN, 11.05.1912 r.)
     
     Ukochany małżonek
     
Robotnik Jan R. z Elbląga słynie z obscenicznych zachowań względem swojej żony, nad którą znęca się niemal każdego dnia. Gdy jest pijany, żona nie ma odwagi wejść do własnego mieszkania, ponieważ ten demoluje wszystko, co znajduje się na jego drodze.
     Sąd skazał mężczyznę za takie zachowanie wobec własnej żony na dwa miesiące i tydzień więzienia. (ENN, 11. 05. 1912 r.)
     
     Pyszny przedmiot znaleziony
     
W biurze rzeczy znalezionych w ratuszu jest do odbioru paczka ze smakołykami. W jednym z elbląskich sklepów zostawiono kilka opakowań z piernikami. Właściciel smakołyków może odebrać je w ww. biurze rzeczy znalezionych. (ENN, 14. 05. 1912 r.)
     
     
tłum. DK
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
..., a moim zdaniem
Pokazuj od
najnowszych
  • Dale 10 na Spoliczkowana dziewczyna :)
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0 0
    Malkusik(2010-04-30)
  • W dobie poczty elektronicznej z sentymentem wspomina się czasy poczty ptasiej :-) Czytając artykuły z tego cyklu momentami chciałoby się znaleźć w minionej epoce, choć na chwilę. ..
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0 0
    małaMi(2010-04-30)
  • Okręg rejencyjny (niem. Regierungs-Bezirk) - d. Prusy Wschodnie były podzielone na 4 okręgi rejencyjne: królewiecki, olsztyński, gabiński i kwidzyński. Kwidzyn jak i Elbląg należały do Prus Zachodnich, ale w wyniku Traktatu Wersalskiego ("korytarz") znalazły się w granicach prowincji wschodniopruskiej i w rejencji kwidzyńskiej. "Wzrost cen na terenach nizinnych k. Elbląga" - chyba chodzi o grunty na żuławach elbląskich? "Wzrost liczby Polaków" - należałoby się zapytać: i co z tego wynikło? Jedno jest oczywiste - Polacy bardzo szybko się. .. samogermanizowali. W plebisycie z 11 lipca 1920 r. w Olsztynie oddano 98% głosów za Niemcami, a w Olecku (Marggrabowa, Treuburg) - na Polskę oddano. .. .3 głosy! W przedwojennym Grudziądzu 85% mieszkańców stanowili Niemcy, podobnie było w Gdańsku, a w Elblągu ?
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0 0
    ????.(2010-05-01)
  • a jakie kary były :) za spoliczkowanie trzy tyg. aresztu, ale reszta kar mogłaby być stosowana do dziś
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0 0
    takmysle(2010-05-06)
  • to ja zgubilem te smakolyki, prosze o oddanie. hahaha
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0 0
    zakrecony(2010-05-13)
Reklama

To kupisz w pasażu portElu

Kalendarz Książkowy A5 Firmowy
Żarówki LED
Kalendarz Książkowy z Grawerem
Kalendarz Książkowy z Grawerem