Sobota 17-11-2018, imieniny Elżbiety, Samueli
 
Rek

UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później
Zamknij Zamknij
Reklama w Elblągu
Rek
Rek
Telefon portElu Halo, tu portEl
512 918 555

Wiadomości

Sport

Gospodarka

Na osiedlu

Społeczeństwo

Na uczelniach

Kultura

Zbrodnia i kara

Dawny Elbląg

Jej portEl

Kina i teatr

Konkursy

Prasówka

Poradnik

Hit czy kit?

Po godzinach

Fotoreportel

Lao Che Lao Che

Historia elbląskich ulic: Jeszcze o Wybrzeżu Gdańskim (odcinek 93)

 
Elbląg, Historia elbląskich ulic: Jeszcze o Wybrzeżu Gdańskim   (odcinek 93) Statek wycieczkowey, który kursował z Elbląga do Krynicy Morskiej (fot. arciwum autora)
Rek

Kontynuujemy wędrówkę po ulicy Wybrzeże Gdańskie, która do 1945 roku biegła do południowego ramienia miejskiej fosy. Co się przy niej mieściło? O tym w kolejnym odcinku „Historii elbląskich ulic” opowiada Karol Wyszyński, przewodnik PTTK.

Ulica Wybrzeże Gdańskie przebiega obecnie od Ośrodka Sportów Wodnych „Fala” wzdłuż nadbrzeża do Mostu Wysokiego. Do 1945 r. biegła do południowego ramienia miejskiej fosy. W XIX w. ulicę określano jako „Przy Wodzie” (Am Wasser), w 1924 r. określano ją jako „Przy rzece Elbląg” (Am Elbing), później zmieniono ją na Nadbrzeże Lubeckie (Lübecjer Ufer), a po 1945 r. obdarzono ją obecnym mianem.
     Za ulicą Orlą, która swój bieg rozpoczyna na wysokości mostu Niskiego, po prawej stronie zachowały się dawne zabudowania przemysłowe pochodzące sprzed 1945 r. Obecnie też wykorzystywane są albo jako małe warsztaty bądź magazyny. W czasach PRL na odcinku bliżej ul. Orlej znajdowała się stolarnia Usługowej Spółdzielni Pracy. Pozostały teren jest niezabudowany, budowle zniknęły po 1945 r.
     
     Firma żeglugowa i ZAS Polmo
     Następny odcinek ulicy Wybrzeże Gdańskie, od Mostu Wysokiego do południowego ramienia fosy, zajmują obecnie dwie wille. Jedna to „czerwony domek”, przeniesiony z ul. 12 Lutego, w którym obecnie mieści się Młodzieżowy Dom Kultury. Druga stoi w miejscu, w które w 1913 roku August Zedler przeniósł swą firmę żeglugową „Dampschiffs Reederci fur Fluss und Haffschiffahrt August Zedler z Elbing”. Budynki firmy zachowały się po wojnie. Były najpierw wykorzystywane przez Mazurską Spółdzielnię Pracy „Metal”, założoną w 1946 r. W 1957 r. zaczęła ona produkować części do wozów gospodarczych, a w 1960 r. trzytonowe przyczepy dla rolnictwa. Spółdzielnia zajmowała teren pomiędzy lewym brzegiem rzeki a ul. Warszawską.
     1 lipca 1972 r. wspomniana spółdzielnia i niemal po sąsiedzku położone Zakłady Tworzyw Sztucznych „Styren” połączyły się w jeden zakład - Zakład Armatury Samochodowej (ZAS) „Polmo”. Pierwszym dyrektorem nowo powstałego zakładu został Wacław Barański, będący dotychczas dyrektorem ds. produkcji w Zamechu.
     Już w obecnym stuleciu zabudowania byłego ZAS zostały rozebrane. Pozostała po nich willa, która została wyremontowana na potrzeby Komendy Hufca ZHP w Elblągu.
     Wracając do Augusta Zedlera i jego firmy, należy dodać, że w 1911 r. zamówił on w Stoczni
     Franz Schenk & Co swój największy komfortowy statek „Preusen”, który kursował pomiędzy Elblągiem a Krynicą Morską. Zabrać mógł jednorazowo 1500 pasażerów.
     W czasie II wojny światowej był kwaterą dla marynarzy Kriegsmarinew Pilawie. Został zatopiony w Gdańsku, później wydobyty z dna, wyremontowany i przechrzczony na „Dianę”. Do 1961 r,. odbywał rejsy pomiędzy Szczecinem i Międzyzdrojami, po czym został zezłomowany.

  Tak wyglądało nadbrzeże w 2002 roku (fot. autor) Tak wyglądało nadbrzeże w 2002 roku (fot. autor)


     
     Prowiantowa
     Pierwsza ulica od strony OSW „Fala” (przed wojną nazywana Proviantstrasse). Łączy się z ul. Warszawską. Krótka i niezabudowana, nazwana przed 1854 r., po 1945 r, nazwę spolszczono.
     
     Orla
     Przebiega od Mostu Niskiego do mostku na fosie, jej przedłużeniem jest ul. Nowodworska. Przed 1830 r. nazwany był tylko jej pierwszy odcinek ulicy, od mostu. Nosił miano ul. Wałowej (Wellestrasse). Ok. 1854 roku ulica została wydłużona, drugi odcinek nosił odrębną nazwę - Adlerstrasse, jeszcze przed 1945 r. rozciągnięto ją na cały trakt. Po wojnie nazwę spolszczono. Za skrzyżowaniem z ul. Warszawską ul. Orla jest w znacznej mierze zabudowana kamienicami pochodzącymi sprzed 1945 r.

WyKa
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
Reklama

To kupisz w pasażu portElu

Podpis elektroniczny zestaw na 2 lata Mini
Podpis elektroniczny zestaw na 2 lata
Hosting WWW BIZNES
Hosting WWW START