Niedziela 22-07-2018, imieniny Marii, Magdaleny
 
Rek

UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później

Historia okolic Elbląga: Fiszewo (odc. 6)

 
Elbląg, Historia okolic Elbląga: Fiszewo (odc. 6) Tablica upamiętniająca poległych w Fiszewie powstańców listopadowych (fot. autor)
Rek

W dzisiejszym odcinku naszego cyklu odwiedzamy Fiszewo, niewielką wieś w gminie Gronowo Elbląskie. Z jej historią związane są tragiczne losy powstańców listopadowych. O tej i innych ciekawostkach opowiada Karol Wyszyński, przewodnik elbląskiego oddziału PTTK.

Pierwsza wzmianka o Fiszewie pochodzi z 1257 roku i wymienia jako komtura krzyżackiego Fiszewa brata Sifridusa. Krzyżacy odbili wcześniej gród z rąk Pomezańczyków, został on jednak zniszczony podczas drugiego powstania pruskiego (1265-1273). Po 1320 r. Fiszewo straciło na znaczeniu, zostało najpierw siedzibą prokuratora, a później wójta podporządkowanemu komturowi w Elblągu.
     Krzyżacki prokurator pełnił funkcję sądowniczą, administracyjną i dowódczą wojskową. Prokuratorzy podlegali zazwyczaj komturom. Z kolei funkcja wójta była dziedziczna, takie osoby zarządzały osadą czy miastem lokowanym na prawie niemieckim. Zobowiązane były do służby wojskowej, za co otrzymywały liczne przywileje. Znamy nazwiska niektórych wójtów Fiszewa: Henryka von Kittlitza (1329), Konrada (1321), Jana von Masemonstera (1379).
     
     Kościoły i cmentarze
     
W Fiszewie do lat 50. XX w. istniały dwa kościoły. Najstarszy powstał pod koniec XIV w., drugi - protestancki - w czasach reformacji. Starszy pozostał jako katolicki dzięki interwencji królów polskich, którzy obejmowali go swoim patronatem. W połowie XVIII w. zniszczeniu w wyniku powodzi uległo jego prezbiterium, odbudowane pod koniec XIX w. W 1915 roku dobudowano wieżę z drewnianą kopuła dzwonniczą.
     W 1948 roku kościół strawił pożar. Co było przyczyną? Istnieją dwie wersje. Jedna mówi o celowym podpaleniu kościoła, druga zaś o zaprószeniu ognia przez jedną z parafianek przy okazji porządkowania otoczenia kościoła. Straż pożarna nie chciała od razu przyjechać na miejsce, myśląc że to żart primaaprilisowy (ogień wybuchł w nocy z 31 marca na 1 kwietnia), świątynia spłonęła doszczętnie. Obecnie o istnieniu kościoła przypominają ruiny i pozostałości po dawnym cmentarzu. Do dzisiaj zachowała się jedynie plebania, która pełni obecnie rolę kaplicy. Wkrótce po pożarze rozebrano też kościół protestancki. 

  Kościół w Fiszewie w 1939 roku (fot. archiwum autora) Kościół w Fiszewie w 1939 roku (fot. archiwum autora)


     W Fiszewie istnieje jeszcze cmentarz ewangelicki i mennonicki, na nim zachowały się nieliczne nagrobki oraz metalowa dzwonnica z przełomu XVIII/XIX w. Niemal naprzeciwko tego cmentarza znajduje się dawny dworek z XVIII w.
     Do końca lat 70. w Fiszewie istniała szkoła podstawowa, później jej budynek przejęła dyrekcja ówczesnego PGR na cele biurowe.
     W czasach pruskich we wsi istniała też poczta. Do 1852 roku placówka używała stempla z numerem 412.
     
     Powstańcy listopadowi
     
Z Fiszewem wiążą się także tragiczne losy powstańców listopadowych. Polacy internowani na terenie ówczesnych Prus byli w znacznej większości przyjęci serdecznie przez mieszkańców wsi, ale nie przez władze pruskie, które zaczęły obawiać się wspomnień przedrozbiorowych, były też bardziej skłonne do zmuszenia internowanych do powrotu pod panowanie cara niż do dalszej emigracji.
     22 stycznia 1832 r. doszło do użycia broni palnej przez pruskich żołnierzy. Ośmiu uczestników powstania zginęło, a jedenastu zostało rannych. Wspomina o tym Adam Mickiewicz w „Księgach Pielgrzymstwa Narodu Polskiego”.
     Po powrocie Fiszewa do Polski pamięć powstańców uczczono w 1972 r., kiedy to odbył się pierwszy Ogólnopolski Złaz Śladami Żołnierzy Powstania Listopadowego. Wmurowano wówczas akt elekcyjny pod budowę pomnika. Tablicę pamiątkową odsłonięto w 1975 r. Złazy odbywają się co roku w lutym. Tegoroczny był 44.

WyKa
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
Reklama

To kupisz w pasażu portElu

Clinex Grill
Powrót Do Szkoły
Pieczątki Firmowe
Wyprawka Szkolna