Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies.
Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza zgodę na zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Proszę zapoznać się z informacją na temat cookies stosowanych na naszej stronie.
Wtorek 21-11-2017, imieniny Janusza, Konrada
 
Reklama w Elblągu
Rek

UWAGA!

Zamknij Zamknij
Rek
Rek
Telefon portElu Halo, tu portEl
512 918 555

Wiadomości

Na osiedlu

Gospodarka

Społeczeństwo

Kultura

Sport

Na uczelniach

Zbrodnia i kara

Prasówka

Jej portEl

Kina i teatr

Konkursy

Dawny Elbląg

Poradnik

Hit czy kit?

Po godzinach

Fotoreportel

Pogoda nie ma znaczenia Pogoda nie ma znaczenia

Historia okolic Elbląga: Nowakowo (odc. 76)

 
Elbląg, Historia okolic Elbląga: Nowakowo  (odc. 76) Most pontonowy w Nowakowie (fot. autor)
Rek

Czy wiecie, że Nowakowo przed wojną nazywało się Terranova? O tym i innych ciekawostkach dotyczących tej miejscowości opowiada Karol Wyszyński, przewodnik elbląskiego PTTK.

Nowakowo do 1945 r. nosiła miano Terranowa, co oznaczało nową ziemią,pozyskaną przez człowieka po osuszeniu istniejących tutaj wcześniej mokradeł. Tereny te porastała trzcina, którą zbierano zimą i wykorzystywano na cele budowlane.
     
     Osuszanie Nowakowa
     
Do 1703 r. rejon Nowakowa był własnością elbląskiego Starego Miasta. W XVIII wieku król Prus Fryderyk II zajął podmiejskie tereny, a na intendenta wyznaczył radcę dworu pruskiego Hofrata Pöhlinga. Mały zysk ze zbioru trzciny spowodował, że nowy Pöhling podjął decyzję o osuszeniu tych terenów i przeznaczeniu ich na cele rolnicze. Osuszanie rozpoczęło się w 1741 r.
     Kolejnym właścicielem terenów dzisiejszego Nowakowa został major von Luck, który ożenił się z wdową po Pöhlingu. Późniejszymi dzierżawcami byli gen. Georg Wilhelm von Goltz (1721-1767), polski generał i dyplomata, zarazem starosta tolkmicki. Następnie gen. Fischer po nim elbląski kupiec Michael Fromme. Na początku XIX w. dalsze osuszanie ziem przyniosło dodatkowo prawie 1700 mórg ziemi, powstało też nowe osiedle nazwane Neu Terranova (poprzednie uzyskało dodatek Alt, czyli stare)
     Majątek zmieniał dość często właścicieli, za rządów Gerharda Geysmera w Nowakowie powstał folwark. W 1917 wszystkie majątki zostały scalone w jedną miejscowość – Terranova.
     Pierwsza szkoła powstała w Nowakowie w latach 30. XIX w. a dwadzieścia lat później placówka zyskała nowy budynek. Na początku XX w. Nowakowo uzyskało połączenie drogą z Elblągiem, ale i tak zaopatrzenie wsi odbywało się raczej na łodziach.
     Wieś i okolice dotykały też nieszczęścia: zniszczenia w czasie wojny polsko-szwedzkiej (1626-1635) oraz częste powodzie szczególnie w latach: 1834, 1850, 1876 i 1888 r, kiedy to na skutek zatoru kry zostały przerwane wały na Nogacie. W 1945 r. wycofujące się wojska niemieckie wysadziły wały, przez co zalało również Nowakowo. Wieś przeżyła wielką powódź także w 1983 r., kiedy we znaki dała się cofka.

  (fot. autor) (fot. autor)


     
     Most zamiast promu
     
Po wojnie do Nowakowa przybyli polscy osadnicy. Już w 1946 r. rozpoczęła działalność szkoła podstawowa. Funkcjonowała również kaplica, która znajdowała się w jednym z baraków po dawnym niemieckim urzędzie pracy. W latach 1947-1992 w Nowakowie działała również poczta.
     W 1949 r. we wsi powstała biblioteka, a w 1958 r. oddano do użytku nowy budynek szkoły. W 1978 r. zakończył swój żywot prom, zastąpiony przez most pontonowy.
     Do samego Nowakowa można dziś dojechać autobusem komunikacji miejskiej nr 11.

WyKa
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
Reklama