Czwartek 16-08-2018, imieniny Stefana, Rocha
 
Rek

UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później
Rek
Telefon portElu Halo, tu portEl
512 918 555

Wiadomości

Sport

Gospodarka

Na osiedlu

Społeczeństwo

Na uczelniach

Kultura

Zbrodnia i kara

Dawny Elbląg

Jej portEl

Kina i teatr

Konkursy

Prasówka

Poradnik

Hit czy kit?

Po godzinach

Fotoreportel

Żółty M8C przy placu Grunwaldzkim Żółty M8C przy placu Grunwaldzkim

Historia okolic Elbląga: Od Cygan do Olszówki (odc. 121)

 
Elbląg, Historia okolic Elbląga: Od Cygan do Olszówki (odc. 121) Zabudowania gospodarcze w Cyganach przed wojną (fot. archiwum autora)
Rek

Kontynuujemy wędrówkę po miejscowościach gminy Gardeja, która w latach 1975-98 należała do województwa elbląskiego. O ciekawostkach związanych z wsiami: Cygany, Międzylesie i Olszówka opowiada Karol Wyszyński, przewodnik elbląskiego PTTK.

Cygany
     Na terenie wsi znaleziono ślady po cmentarzyku z czasów rzymskich. Tędy przebiegał w dawnych czasach szlak nazywany bursztynowym, który prowadził z państwa rzymskiego na pobrzeże Bałtyku.
     Do 1302 r. był to teren należący do rodu Stangów. W tym właśnie roku Tomasz Stange założył tu wieś, nazywając ją Ditmarsdorf. Po powstaniu Prus Książęcych w 1525 r. książę Albrecht Hohenzollern wystawił dla wolnych chłopów przywilej, nadając im 80 łanów ziemi.
     Pod koniec XVI wieku powstał tutaj folwark, nadano mu miano Ciganie.
     Folwark powiększył się z czasem z 11 łanów do niemal 70. Często zmieniali się jego właściciele: od Kalksteina przez Jahna, Groebena, występują też polsko brzmiące nazwiska: Piczewski. Bolemiński, Watkowski. Jeden z Groebenów – Fridrich, będący starostą, sprowadził do wsi dziesięć rodzin żydowskich, powierzył im karczmę i handel wełną oraz skórami. Towary te wysyłali do Polski.
     W 1739 r. Otto Fridrich sprzedał majątek kwidzyńskiemu zarządcy Falschemu, a ten z kolei zbył go hrabiemu von Kruzowi. Następni właściciele to: Dietrich von Rother, wdowa po majorze Eichstätt, baron Karl Wilhelm von Schroetter, pułkownik Wilhelm von Bequignolle, kapitan Friedrich Selle, Karl von Selle – syn Friedricha.
     W 1870 r. Karl zbudował nowy dwór, po czym zbył majątek na rzecz grudziądzkiego bankiera Böhma. Ostatnim właścicielem w XX w. był Hugo Leoffler zwany „królem ziemi”. Znaczną część ziemi folwarku w 1930 r. wykupiła Komisja Wschodniopruska i ją rozparcelowała. Dwór i resztka ziemi pozostała własnością Emmy Loeffler.
     W pierwszym dziesięcioleciu XX w. powstała tu mleczarnia i serownia założona przez pochodzącego z Butowa (gmina Kisielice) Griefelltta, zbudowano też drogę łączącą Nową Wioskę i Olszówkę. Od XIX w. istniała też w Cyganach dwuklasowa szkoła ewangelicka. 

  Okolice Cygan przed wojną (fot. archiwum autora) Okolice Cygan przed wojną (fot. archiwum autora)


     Po II wojnie światowej we wsi powołano Państwowy Ośrodek Maszynowy, którego pomieszczenia przejęły Zakłady Przetwórstwa Owocowo-Warzywnego w Kwidzynie.
     Nadal we wsi istnieje szkoła, a od 1994 r. - Ochotnicza Straż Pożarna. Wcześniej, bo w 1987 r. , wzniesiono tu kościół pw. Wniebowstąpienia Pana Jezusa.
     Wieś na przestrzeni wieków nosiła także nazwy: Dytmarsdorf, Ditmarsdorf, Czyganen, Dietmarsdorf, Zigahnen czy Dittmersdorf
     
     Międzylesie
     
Jest małą młodą osadą, powstałą w latach 20. XIX w. Friedrich Wilhelma Graf von der Gröben założył ją jako folwark grupy Wandowo. Założyciel był właścicielem Nowej Wioski. W 1950 r. zarządzeniem Prezesa Rady Ministrów dotychczas używaną nazwę Friedrichshain zmieniono na Międzylesie. W przeszłości występowało tez określenie osady jako Vorwerk Friedrichshain.
     
     Olszówka
     Pierwsi osadnicy przybyli tu dopiero na początku XVIII w. Dzisiaj napotkamy tu ruiny zabudowań dworskich oraz pozostałość po cmentarzu ewangelickim a także dawny park dworski. W latach 60. XX w. cztery gospodarstwa rolne, jakie się tu znajdowały, zostały włączone do PGR-u i nadano im nazwę Olszówka. Dzisiaj znajduje się tu stadnina koni.
     Wieś na przestrzeni wieków nosiła także nazwy: Althausen (od 1938 r.), Olschowken, Olschofken, Olschowken. Używano też określeń: Olschewken, Gut Olschowken.

WyKa
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
Reklama

To kupisz w pasażu portElu

Obrazy na alupanelu
Fototapety z uliczkami
Fototapety fashion z modą
Fototapeta z ludźmi