Wtorek 25-09-2018, imieniny Władysława, Aurelii
 
Rek

UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później

Historia okolic Elbląga: Od Zwierzna do Stalewa (odc. 80)

 
Elbląg, Historia okolic Elbląga: Od Zwierzna do Stalewa  (odc. 80) Węgle: dawny zajazd Drei Rose (Trzy Róże)
Rek

To już osiemdziesiąty odcinek naszego cyklu „Historia okolic Elbląga”. Tym razem zabieramy Was na wycieczkę do miejscowości Węgle-Żukowo, Zwierzno i Stalewo, które mają bogatą historię. Oprowadza jak co tydzień Karol Wyszyński, przewodnik elbląskiego PTTK.

Wszystkie trzy opisywane miejscowości znajdują się w gminie Markusy, w powiecie elbląskim.
     
     Zwierzno
     
Do 1945 r. Zwierzno nazywało się Thiergart. Dokładna data założenia wsi nie jest znana, ale z przekazów wynika, że kościół istniał tu już w 1337 r. 24 lipca 1350 r. dzierzgoński komtur Konrad Braunschweig wystawił przywilej lokacyjny na prawie chełmińskim, nadając miejscowości 92 włóki ziemi.
     Do czasu I rozbioru Polski miejscowość podlegała pod zarząd najpierw starostów, a następnie ekonomów malborskich. Po 1772 r. tak jak pozostałe tereny Prus Królewskich Zwierzno przypadło Prusom i do Polski powróciła dopiero w 1945 r.
     Pierwszy kościół został rozebrany, a nowy powstał w 1696 r. przy znacznej pomocy króla Jana III Sobieskiego i wsparcia ekonomów malborskich. W 1855 roku w jego miejsce zbudowano nowy kościół, który istnieje do dzisiaj jako świątynia katolicka pw. św. Michała. 
     Z zabytkowego wyposażenia zachowały się: kropielnica z czasów gotyku, relikwiarz z pierwszej połowy XVIII w. wykonany przez gdańskiego złotnika Christiana Schuberta, cztery obrazy dzieła Piotra Kolberga z Nowego Miasta wykonane na zlecenie bp Krzysztofa Szembeka dla katedry we Fromborku, a także barokowa rzeźba przedstawiająca Michała Anioła walczącego ze smokiem. Przy kościele znajduje się cmentarz wraz kilkoma starymi nagrobkami.
     Do innych, ale już świeckich zabytków, należy zaliczyć domy podcieniowe. Jeden pochodzący z 1773 r, drugi powstały w połowie XIX w. Jest jeszcze okazały dom podcieniowy, powstały w latach 30. XX w., obecnie to budynek szkoły.
     
     Węgle-Żukowo
     
Dawniej to były dwie odrębne wsie, które założyli menonici. Węgle powstały w 1557 r., a Żukowo – w 1631 r. Budynki tu istniejące powstawały na tak zwanych terpach, czyli sztucznie usypanych pagórkach.
     Miejscowość leży w bezpośredniej bliskości jeziora Druzno i jest jednym z nielicznych miejsc, przy których bez problemu mogą zacumować pływające jednostki. To tu dawniej przybijały małe statki, a podróżni mogli gościć w ówczesnym zajeździe Trzy róże” (Drei Rosen). Budynek, w którym mieścił się zajazd, przetrwał do dzisiejszych czasów (patrz zdjęcie). Zachował się też murowany budynek dawnego młyna oraz pozostałość miejscowości w dawnym brzmieniu Wengeln, poprzednio w tym miejscu istniał wiatrak typu holenderskiego.

  Stalewo: dom podcieniowy z XVIII w. zbudowany w 1752 r. przez Georga Pöcka Stalewo: dom podcieniowy z XVIII w. zbudowany w 1752 r. przez Georga Pöcka


     Do 1945 r. miejscowość nosiła miano Reichhorst, a także Wengeln.
     
     Stalewo
     
Do 1945 r. Stalewo nazywało się Stalle. Miejscowość założona w 1363 r. na prawie chełmińskim, przywileje odnowiono w 1470 r., po zniszczeniu miejscowości w 1414 r. w wyniku kolejnej wojny z Zakonem Krzyżackim.
     W 1510 r. wieś kupili mieszkańcy Elbląga po czym włączono ją do majątku królewskiego. Tak jak i inne położone tu miejscowości wieś do 1772 r. należała do Prus Królewskich, po czym w ramach I rozbioru Polski przypadła Prusom. Do Polski wieś powróciła w 1945 r. Dodać należy, że od drugiej polowy XVII w. miejscowość zamieszkiwały też rodziny menonickie.
     We wsi znajduje się jeden z domów podcieniowych, powstały w połowie XVIII w., który zbudował Georg Pöck. Należy on do jednego z najciekawszych na Żuławach.

WyKa
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
..., a moim zdaniem
Pokazuj od
najnowszych
  • Zwierzo ile dziecinstwa tam spedzilem :) ale moich wujkow juz nie ma ! Moj dziadek z tata szedl na piechote z malborka szukac domu jak przyjechal do Gdanska A potem do Malborka, i znalezli ladny dom i ziemie w Zwierznie hy. Sentyment do na zawsze, Pzd. Śl. .. ..
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    8 0
    akbgzulawy(2017-10-29)
  • Michał Anioł w Zwierznie - tego jeszcze nie grali. Sądzę, że Włosi odbywaliby pielgrzymki!
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    1 1
    Michelangelo(2017-10-29)
  • Szkoda, że dom podcieniowy w Zwierznie, który jest teraz szkołą, nie doczekał się obszerniejszego opisania. Nie był to wszak zwykły budynek mieszkalny. Co do zdania o Węglach: "Zachował się też murowany budynek dawnego młyna oraz pozostałość miejscowości w dawnym brzmieniu Wengeln, poprzednio w tym miejscu istniał wiatrak typu holenderskiego" - chyba chodziło o nazwę miejscowości? Napis na budynku młyna? Kolejna słabizna wpisów o miejscowościach, równie dobrze mogłoby tego cyklu nie być. Obnaża tylko niedociągnięcia przewodników, którzy jakże burzą się, że stracili monopol na oprowadzanie. Jeżeli tak właśnie ono wygląda, to lepiej, żeby przyszło nowe.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    3 1
    Michelangeloagain(2017-10-29)
Reklama

To kupisz w pasażu portElu

Naklejki na meble
Fototapeta lateksowa 260x150 cm - New York Taxi
Fototapety dziecięce
Fototapety do lekarza/dentysty