Sobota 17-11-2018, imieniny Elżbiety, Samueli
 
Rek

UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później
Zamknij Zamknij
Reklama w Elblągu
Rek
Rek
Telefon portElu Halo, tu portEl
512 918 555

Wiadomości

Sport

Gospodarka

Na osiedlu

Społeczeństwo

Na uczelniach

Kultura

Zbrodnia i kara

Dawny Elbląg

Jej portEl

Kina i teatr

Konkursy

Prasówka

Poradnik

Hit czy kit?

Po godzinach

Fotoreportel

Był sobie chodnik.... Był sobie chodnik....

Historia okolic Elbląga: Tolkmicko (odcinek 36)

Elbląg, Historia okolic Elbląga: Tolkmicko  (odcinek 36) Kościół pod wezwaniem Panny Marii i Apostoła Jakuba przed wojną (fot. archiwum autora)

W świątecznym odcinku „Historii okolic Elbląga” zapraszamy do Tolkmicka. O tym, skąd się wzięła nazwa miasta i o jego burzliwych losach opowiada Karol Wyszyński, przewodnik elbląskiego PTTK.

Tolkmicko jest położone nad Zalewem Wiślanym, na terenie dawnej historycznej krainy zwanej Lanzanią, po której pozostałością są tak zwane Wały Tolkmita, zwane Owczą Górą. Według legendy nazwa miejscowości ma się wywodzić od księcia pruskiego Tolka i jego córki Mity, która miała władać grodem położonym na Wałach Tolkmita. Z kolei Tolko miał być jednym z 12 synów Widuta, potężnego władcy Prusów, a kraj którym władał, miał zajmować przestrzeń pomiędzy Druznem a Pasłęką.
     Do 1945 roku miejscowość nosiła nazwę Tolemit, po wojnie: Tolkemity, Tolemko, Tolkemicko, a nawet Świteź. Po 1947 roku pozostała przy nazwie Tolkmicko.
     Przeprowadzone w Tolkmicku i okolicach badania archeologiczne wskazują na ślady osadnictwa z epoki żelaza (ok. 650 lat p.n.e.), jak również z okresu wczesnego średniowiecza, kiedy to te tereny prawdopodobnie zasiedlili przybysze z Półwyspu Sambijskiego (dzisiaj obwód kaliningradzki). W tamtych czasach musiał tutaj kwitnąć handel, bo archeolodzy znaleźli przedmioty pochodząc ze Skandynawii jak i rejonu Morza Śródziemnego. Odkryto też ślady pobytu Gotów oraz Gepidów w okresie III w.n.e.
     
     Herb od Krzyżaków
     
W 1210 r. Lanzanię, a więc i rejon Tolkmicka, zajął król duński Waldemar II (1170-1241). W 1215 r. Lanzania i Pogezania decyzją wodza Prusów Waporta przyjęła chrzest i uznała religijne zwierzchnictwo biskupa Christana (Christian z Oliwy, żył w latach 1180-1245 , był misjonarzem w Prusach), w następnym roku papież Innocenty III zatwierdził ten chrzest.
     W tym też czasie Lanzanię próbował zająć Zakon Krzyżacki. Pierwsze próba się nie udała, na przeszkodzie stanął książę pomorski Świętopełek. Krzyżacy postawili na swoim po 1273 r., czyli w czasach drugiego powstania pruskiego. Prusowie zostali wymordowani albo wysiedleni, a na ich miejsce przybyli osadnicy niemieccy. Na początku XIV wieku w miejsce grodziska Prusów Krzyżacy zbudowali gród, który mieścił się w okolicy obecnego Domu Pomocy Społecznej.

  Kościół Polskokatolicki w Tolkmicku (fot. autor) Kościół Polskokatolicki w Tolkmicku (fot. autor)


     Z chwilą lokacji miasteczka w 1296 r. na prawie chełmińskim wydzielono też pas ziemi o szerokości 40 m wzdłuż Zalewu. Był zarezerwowany jedynie dla rycerzy zakonnych do transportu, zabroniono też budowy klasztoru na terenie miasta. W 1370 r. miasto otoczono murem obronnym, a wokół poprowadzono fosę zasilaną z miejscowej rzeczki Straganki.
     Prawa miejskie oraz herb nadał Tolkmicku wielki mistrz Winrich von Kniorode. W 1376 r. pobudowano kościół pod wezwaniem Panny Marii i Apostoła Jakuba, który od początku swojego istnienia jest świątynią katolicką. Drugi kościół – ewangelicki pw. Żłóbka Chrystusowego - powstał w 1887 roku, obecnie jest to Kościół Polskokatolicki p.w. Matki Bożej Anielskiej.
     
     Z rąk do rąk
     
Tolkmicko tak jak szereg miast w państwie zakonnym przyłączyło się do buntu w 1454 r i poddało pod panowanie króla polskiego. W 1508 r. król Zygmunt I Stary przekazał starostwo tolkmickie biskupowi warmińskiemu, do 1569 r. wchodziło ono w skład dominium warmińskiego.
     Miasto było kilkakrotnie najeżdżane i grabione np., w 1456 r. przez oddziały krzyżackie, w 1521-1525 okupowane przez Krzyżaków, 1629-1655 okupowane przez Szwedów, „gościł” w nim Gustaw Adolf. 
     W Tolkmicku w latach 1831-1832 przebywali też polscy żołnierze, uczestnicy powstania listopadowego. Byli to żołnierze z pułku lekkiej artylerii pieszej, 2 baterii artylerii lekkiej konnej, batalionu saperów.
     
     Więcej na temat Tolkmicka za tydzień

WyKa
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
Reklama

To kupisz w pasażu portElu

Pieczątki Firmowe
Kalendarz Książkowy z Grawerem
Kalendarz Książkowy A5 Firmowy
Żarówki LED