Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies.
Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza zgodę na zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Proszę zapoznać się z informacją na temat cookies stosowanych na naszej stronie.
Środa 17-01-2018, imieniny Antoniego, Jana
 
Rek

UWAGA!

Zamknij Zamknij
Rek
Rek
Telefon portElu Halo, tu portEl
512 918 555

Wiadomości

Na osiedlu

Gospodarka

Społeczeństwo

Kultura

Sport

Na uczelniach

Zbrodnia i kara

Prasówka

Jej portEl

Kina i teatr

Konkursy

Dawny Elbląg

Poradnik

Hit czy kit?

Po godzinach

Fotoreportel

Pewnie ktoś zgubił. Pewnie ktoś zgubił.

Od Teatralnej do placu Jagiellończyka (Historia elbląskich ulic, odcinek 80)

 
Elbląg, Od Teatralnej do placu Jagiellończyka (Historia elbląskich ulic, odcinek 80) Nieistniejące już kamienice przy ul. Teatralnej, zdjęcie przedwojenne (fot archiwum autora)
Rek

Gdzie w dawnym Elblągu mieściła się Duża Góra Cudów? W którym miejscu po wojnie działało kino „Mars”? Kiedy zbudowano budynek Światowida? Odpowiedzi na te pytanie znajdziecie w kolejnym odcinku „Historii elbląskich ulic”, przygotowanym przez Karola Wyszyńskiego, przewodnika PTTK.

Teatralna, czyli Duża Góra Cudów
     Przebiega od ul. Królewieckiej do ul. Robotniczej. Po raz pierwszy wzmianka na jej temat pojawiła się w połowie XVI w., występowała jako Duża Góry Cudów (Grosse Wunderbergerstrasse). Skąd ta nazwa? W obrębie tego traktu miała znajdować się szubienica, przy której jak wieść gminna niosła wykonywano nie tylko wyroki śmierci, ale zdarzały się też cuda. Później w jej obrębie powstały cegielnie.
     Po 1945 r. ulica została nazwana Teatralną, bo to właśnie w jednym z okolicznych budynków uruchomiono pierwszy po wojnie teatr oraz kino Mars, które działało do 1972 r. (przed 1945 r. było to kino „Adler” należące do rodziny Passenheim, jeszcze wcześniej istniała hala taneczna). Po 1972 roku w miejscu kina Mars powstał... zakład wulkanizacyjny. Dzisiaj po tym budynku nie ma śladu.
     W głębi ul. Teatralnej znajduje się drugi w naszym mieście domek z tak zwanej „drewnianej cegły”. O pierwszym wspomniałem w jednym z odcinków opisującym ul. Królewiecką. Niestety ten przy ul. Teatralnej został otynkowany, przez co stracił cały swój urok.
     
     Karowa
     Do obecnych czasów zachował się tylko krótki odcinek ul. Karowej. Po raz pierwszy była wymieniona w księgach w XVI w. Do 1945 r. przebiegała łukiem, poczynając od obecnej Teatralnej do ul. Dąbka, m.in. po terenie za Centrum Spotkań Europejskich „Światowid”. Początkowo nosiła nazwę Mała Góra Cudów (Kleine Wunderbergerstrasse) oraz Mała Ceglana (Kleine Zigelschenstrasse). Nazwę Karowa uzyskała po 1945 r. W 1986 r. przy ulicy powstało sztuczne lodowisko, które zostało zadaszone w 2002 roku. Kilka lat temu jego patronką została Helena Pilejczyk, najsłynniejsza elbląska panczenista.
     
     Plac Kazimierza Jagiellończyka
     Został wytyczony w 1966 r., wtedy też jego patronem został król Kazimierz Jagiellończyk, któremu Elbląg zawdzięcza przyłączenie do Królestwa Polskiego w 1454 r. Autorem popiersia króla jest elbląski rzeźbiarz Julian Leniec. Na placu Jagiellończyka odbywają się uroczystości patriotyczne, koncerty i różne imprezy kulturalne, pomocna jest scena, która w tym roku została wyremontowana.
     W sierpniu 1962 roku imię Kazimierza Jagiellończyka otrzymał także wznoszony wówczas gmach Elbląskiego Domu Kultury. Po 1975 roku stał się on Wojewódzkim Domem Kultury, a obecnie występuje jako Centrum Spotkań Europejskich „Światowid.

  Autorem rzeżby jest Julian Leniec (fot. autor) Autorem rzeżby jest Julian Leniec (fot. autor)


     Budowa ośrodka kultury rozpoczęła się w 1955 r. W początkowym założeniu miał on być znacznie wyższy i pomieścić więcej placówek kulturalnych, niestety trudności finansowe znacznie ograniczyły jego rozmiary. W pierwszym etapie oddano do użytku kino Światowid”, kawiarnię „Uśmiech” (obecnie istnieje tu Kawiarnia „U aktorów”), w 1966 roku swoje miejsce znalazł tutaj także teatr, (wówczas elbląska filia olsztyńskiego teatru im. Jaracza) przeniesiony z ul. Obrońców Pokoju. W 1975 r. wraz z powołaniem województwa teatr uniezależnił się od Olsztyna. Od 2007 roku nosi imię Aleksandra Sewruka, jednego z byłych dyrektorów i aktorów.

WyKa
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
  • Ciekawa sprawa z tym kinem Mars. Autor pisze, że istniało do 1972 roku, a są to czasy moich pierwszych wypraw do kina, z których pamiętam oczywiście Syrenę, Promyk, Orzeł, Światowit, a z przekazów - Kolejarz(?). Nie pamiętam kina Mars, ani z z gazetowych informacji o repertuarze, ani z rozmów.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    19 0
    (2015-11-15)
  • i jeszcze. .. .kino w sławetnym ośrodku kultury przy pl. Jagiellończyka długie lata nosiło nazwę ŚwiatowiT(nieD)
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    11 0
    (2015-11-15)
  • To kino było naprzeciwko Zielonych Tarasów, przy transformatorze obok wspomnianego domku z drewnianej cegły.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    6 0
    (2015-11-15)
  • Lodowisko nakryto dachem w 2005 r.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    3 0
    zezolek(2015-11-15)
  • Mam pytanie: co teraz stoi w miejscu tych kamienic ze zdjęcia?
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    5 0
    Joassia.(2015-11-15)
  • wyroki smieci. .. ladny jezyk ma redakcja
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    1 1
    EwkaS(2015-11-15)
  • Pierwszy raz słyszę o kinie Mars. Z lat 60-tych pamiętam kina: Syrena, Światowid, Meduza?, Kolejarz i Budowlani.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    5 1
    graaszka(2015-11-15)
  • Słyszałem o Meduzie ale o Marsie nigdy !!! / rocznik 1952 /
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    2 0
    niepamiętamkina(2015-11-15)
  • admin Kino Mars (podobno straszna, zaszczurzona i zapchlona speluna) funkcjonowało faktycznie mniej więcej naprzeciwko starego Multikina, ale zostało według mnie zamknięte znacznie wcześniej niż w 1972 roku.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    7 0
    admin(2015-11-15)
  • "W początkowym założeniu miał on być znacznie wyższy i pomieścić więcej placówek kulturalnych, niestety trudności finansowe znacznie ograniczyły jego rozmiary. " - jak to pięknie opisane, czy nie lepiej napisać po prostu, że zajumali kasę i wyszło co wyszło. Elbląg w drugiej połowie XX wieku tzn. po II wojnie nigdy nie miał dobrego gospodarza, lecz mamy 2015 r. W naszych czasach przydałby się Dobry przywódca, a nie jakiś leniwy rezydent łolsztyński. Czekamy na Gospodarza.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    4 2
    hohoho(2015-11-15)
  • Dziwne ! Pamiętam Kosmos a nie słyszałem o Marsie :( No chyba że zlikwidowano przed 1960 r.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    3 1
    niepamietamkina(2015-11-15)
  • kinoteatr Iluzjon, na miejscu którego stoi obecnie biurowiec WPECu też wiele lat dostarczał rozrywki, bo i kino i koncerty w latach 70tych i początku 80tych niezapomniane. .. .a to kino Mars to jakieś z kosmosu chyba ?
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    4 0
    (2015-11-15)
Reklama