Środa 14-11-2018, imieniny Emila, Wawrzyńca
 
Rek

UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później
Zamknij Zamknij
Reklama w Elblągu
Rek
Rek
Telefon portElu Halo, tu portEl
512 918 555

Wiadomości

Wybory 2018

Sport

Gospodarka

Na osiedlu

Społeczeństwo

Na uczelniach

Kultura

Zbrodnia i kara

Dawny Elbląg

Jej portEl

Kina i teatr

Konkursy

Prasówka

Poradnik

Hit czy kit?

Po godzinach

Fotoreportel

Wypadek przy CH Ogrody Wypadek przy CH Ogrody

Bursztynowy krzyżyk z Truso (Historia jednego przedmiotu cz. 15)

 
Elbląg, Bursztynowy krzyżyk z Truso (Historia jednego przedmiotu cz. 15) Znalezisko z Truso (fot. nadesłana)
Rek

Wspólnie z Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu prowadzimy cykl pn. "Historia jednego przedmiotu", w którym prezentujemy ciekawe eksponaty i ich historię. Przedmioty codziennego użytku odnalezione przez badaczy na ziemi (a właściwie w ziemi) elbląskiej przybliżą nam jej dawnych mieszkańców. Dziś o fragmencie bursztynowego krzyżyka, który został odkryty w części portowej osady Truso.

W trakcie wykopalisk archeologicznych prowadzonych w 2003 roku, w części portowej Truso, odkryto fragment bursztynowego krzyżyka. Jak widać na wykonanej rekonstrukcji jest to fragment klasycznego krzyżyka łacińskiego, gdzie belka pozioma umieszczona jest w 2/3 wysokości belki pionowej. Zważywszy fakt, że krzyżyk ten został odkryty w warstwie datowanej na połowę IX wieku, można mówić o znalezisku wyjątkowym i ważnym - jest to bowiem najwcześniejsze znalezisko związane z chrześcijaństwem odkryte w granicach współczesnej Polski.
     W Truso zdecydowanie dominowały wierzenia pogańskie - odkryto tam bardzo dużą liczbę amuletów związanych z panteonem bóstw i postaci znanych z mitologii skandynawskiej, m.in. liczne młoty Thora, zawieszki w kształcie Walkirii czy figurki Odyna. Znaleziska takie nie są niczym wyjątkowym w skandynawskich emporiach epoki wikińskiej. Podobne przedmioty odkryto m.in. w duńskich Hedeby i Ribe, norweskim Kaupang, czy szwedzkiej Birce. Nie znaleziono tam jednak tak wczesnych świadectw nowej wiary związanej z religią chrześcijańską. Dobrze udokumentowane znaleziska związane z chrześcijaństwem, pochodzą m.in. ze szwedzkiej Birki i podobnie, jak ostanie odkrycie z duńskiej miejscowości Aunslev (na zdj. poniżej), datowane są dopiero na pierwszą połowę X wieku.
     Nie sposób więc nie zadać podstawowego pytania - co takiego szczególnego sprawiło, że chrześcijański krzyżyk pojawił się w Truso prawie sto lat wcześniej? Odpowiedzi należy szukać w historii trzech niezwykłych osób: benedyktyńskiego mnicha Ansgara (Oskara), cesarza Ludwika Pobożnego i króla duńskiego Haralda Klaka. Harald, jako

  Odkrycie z duńskiej miejscowości Aunslev (fot. nadesłana) Odkrycie z duńskiej miejscowości Aunslev (fot. nadesłana)

pierwszy władca skandynawski, przyjął chrzest z rąk Ansgara prawdopodobnie w 826 roku. Było to efektem decyzji Ludwika Pobożnego, który pozytywnie odniósł się do prośby Haralda Klaka o wysłanie do Danii misji chrystianizacyjnej. Ansgar był też pierwszym misjonarzem, który działał na terenie Szwecji. Około 829 roku założył misję w Birce, gdzie wybudował nawet kościół. Jest zatem bardzo prawdopodobne, że bursztynowy krzyżyk trafił do Truso razem z osobą, która została ochrzczona albo w Danii, albo w szwedzkiej Birce w trakcie misji Ansgara. Samego Ansgara, papież Grzegorz IV mianował swoim legatem na kraje skandynawskie. „Apostoł północy”, jak go później nazwano, ewangelizował Europę Północną, w czym wspierał go cesarz.
     Co ciekawe, w Truso znaleziono też srebrną monetę Ludwika Pobożnego - denar typu XPISTIANA RELIGIO. Denar ten, wybity między 822 a 840 rokiem, przerobiony został na zawieszkę. Miejsce zamontowania uszka na krawędzi monety nie jest przypadkowe. Wybrano je z pełną znajomością symboliki prezentowanej na obu stronach monety - krzyża równoramiennego i kaplicy z krzyżem między 4 kolumnami. Zawieszka ta pełniła zapewne funkcję współczesnego medalika i należy ją uznać za kolejny dowód na wczesne pojawienie się w Truso symboli chrześcijańskich.
     Fragment krzyżyka, zawieszkę i inne przedmioty związane z wikińskimi wierzeniami i rytuałami można zobaczyć w muzeum na wystawie Truso – Legenda Bałtyku, cz. I – Panteon i amulety.
     


     Elbląska Gazeta Internetowa portEl.pl sprawuje patronat medialny nad Muzeum Archeologiczno-Historycznym
dr Marek Jagodziński, kustosz MAH w Elblągu
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
..., a moim zdaniem
Reklama

To kupisz w pasażu portElu

Kalendarz Książkowy z Grawerem
Kalendarz Książkowy A5 Firmowy
Pieczątki Firmowe
Kalendarz Książkowy z Grawerem