Piątek 14-12-2018, imieniny Jana, Alfreda
 
Rek

UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później
Zamknij Zamknij
Reklama w Elblągu
Rek

Dwutalar Jana Kazimierza (Historia jednego przedmiotu cz. 30)

 
Rek

Ten niezwykły eksponat podarowany został do zbiorów muzeum w 2009 roku przez Lecha Kokocińskiego, znanego numizmatyka - kolekcjonera monet i banknotów oraz zbieracza i badacza fałszerstw numizmatycznych.

Interesująco i dosyć zagadkowo przedstawia się jego pochodzenie. Oryginał monety znajdował się pierwotnie w zbiorach elbląskiego kupca, rajcy, bibliofila i kolekcjonera monet Abrahama Grübnau (1740 – 1823). Kolekcja, której towarzyszył katalog z pięknymi rysunkami monet, po jego śmierci została sprzedana na licytacji w Berlinie w 1825 r. Część z niej zakupił kolekcjoner Ferdynand Neumann z Elbląga, część zaś została nabyta przez bankiera i kupca krakowskiego Jana Bochenka (1810 – 1871) - kolekcjonera monet gdańskich i elbląskich. Prawdopodobnie wówczas do zbiorów Bochenka trafił oryginał klipy elbląskiej z wygrawerowanymi w jednym z rogów literami A.G. [Abraham Grübnau] i rokiem 1.6.6.9. (znajdujący się obecnie w zbiorach Muzeum im. Emeryka Hutten – Czapskiego w Krakowie, a jego współczesna kopia na wystawie „Mennica elbląska” w naszym muzeum) a do Neumanna jej kopie. Przypuszcza się, że pozyskany przez muzeum egzemplarz pochodzi właśnie z kolekcji Neumanna. Przez jakiś czas uchodził zresztą za oryginał i jako taki publikowany był w katalogu Dr B. Koehne, „Zeitschrift für Münz-, Singel- und Wappenkunde” z 1844 r. Przez darczyńcę zakupiony został na aukcji Gdańskiego Gabinetu Numizmatycznego w lutym 1992 r.

 


     Talary to srebrne monety, które pojawiły się w mennictwie europejskim jako odpowiednik złotego dukata w związku z odkryciem nowych bogatych złóż srebra. Pierwsze talary o wadze uncji 31,83 g, zwane srebrnymi guldenami, guldinerami lub unicjalisami, wybił w niewielkiej ilości w 1484 r. w Tyrolu arcyksiążę Zygmunt (1439 – 1496). W innych krajach europejskich talary wprowadzono do produkcji menniczej w ciągu XVI w. pod różnymi nazwami, np. dukatony, patagony, rijksdaaldery. W Polsce talary wybite zostały po raz pierwszy w 1533 r. za Zygmunta I Starego (1506 – 1548) w mennicy toruńskiej, następnie za jego następcy Zygmunta Augusta w mennicy gdańskiej w 1567 r. Nie miały one charakteru monet obiegowych, lecz darów monarszych dla ważnych osobistości. Regularne emisje talarów medalowych o wartości 30 groszy wprowadził dopiero Stefan Batory (1576 - 1586) w 1587 r. W mennicy elbląskiej również bito srebrne talary - czasami ich wielokrotności lub ułamki - w okresie okupacji szwedzkiej oraz za panowania królów polskich Władysława IV, Jana Kazimierza i Michała Korybuta. Elbląskie emisje talarów, dwutalarów i półtalarów z 1651 r. z czasów panowania Jana Kazimierza przedstawiały na awersie różne popiersia królewskie, na rewersie zaś herb miasta z trzymaczem w postaci anioła.
     Należy wspomnieć, że mianem klipy, w formie której występuje omawiany obiekt, określa się w numizmatyce monety czworo – lub wielokątne, bite na większych kawałkach blachy. Początkowo wytwarzano je w wyjątkowo trudnych warunkach technicznych, uniemożliwiających uzyskanie okrągłych krążków menniczych. Pojawiły się już w starożytności, w Europie były emitowane liczniej jako monety obiegowe od XV w., głównie w Skandynawii i Niemczech. W XVII w. stały się popularne jako pamiątkowe monety ze srebra. Mennica elbląska emitowała je w takiej roli za panowania władców szwedzkich Gustawa Adolfa i Karola X Gustawa oraz króla polskiego Jana Kazimierza.
     Opisywany zabytek można obejrzeć na stałej ekspozycji muzealnej poświęconej działalności mennicy elbląskiej.      


     Elbląska Gazeta Internetowa portEl.pl sprawuje patronat medialny nad Muzeum Archeologiczno-Historycznym
     
Małgorzata Gizińska, Kustosz Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elblągu
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
..., a moim zdaniem
Reklama

To kupisz w pasażu portElu

RTV + SZAFA
Kuchnia nowoczesna III
Kuchnia, a aneks kuchenny
Kuchnia nowoczesna