Sobota 17-11-2018, imieniny Elżbiety, Samueli
 
Rek

UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później

Kielich z wielorybem (Historia jednego przedmiotu cz. 76)

 
Elbląg, Kielich z wielorybem  (Historia jednego przedmiotu cz. 76) Kielich został odnaleziony podczas wykopalisk przy ul. Rybackiej (fot. MAH)
Rek

Wspólnie z Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu prowadzimy cykl pn. "Historia jednego przedmiotu", w którym prezentujemy ciekawe eksponaty i ich historię. Przedmioty codziennego użytku odnalezione przez badaczy na ziemi (a czasem i w ziemi) elbląskiej przybliżą nam jej dawnych mieszkańców. Dziś kielich z wielorybem połykającym Jonasza.

W trakcie prac wykopaliskowych przy ul. Rybackiej 29 znaleziono kielich, który należy do rzadkich wyrobów szkła emaliowanego z umieszczoną datą. Wykonany został w 1582 r i, poza datą, opatrzony został napisem D﮲P﮲JONAS. Naczynie posiada dzwonowatą stopkę i lejkowatą czaszę, umieszczoną w ukształtowanym w formie koszyczku, czego efektem są migdałowate wybrzuszenia. Kielich ma 15,5 cm wysokości, a średnica wylewu wynosi 8,2 cm. Szkło, obecnie spatynowane, prawdopodobnie oryginalnie było bezbarwne lub miodowe. Dekoracja malowana jest emaliami. Na kielichu umieszczono kwiatostany i stylizowane gwiazdy w czarnym i żółtym kolorze. Wylew naczynia podkreśla złocony pasek z czarnymi kropkami po obu stronach.
     Centralnym motywem jest scena biblijna z potworem morskim, zapewne wielorybem, połykającym człowieka. Ryba ma ciemnozieloną barwę i jest zanurzona do połowy w morskich falach. Z jej paszczy wystaje niewielki fragment postaci, prawdopodobnie Jonasza.
     Jonasz był prorokiem izraelskim, żyjącym w VIII wieku p.n.e., któremu Bóg nakazał udać się do Niniwy - stolicy Asyrii, by nawoływać jej mieszkańców do zaprzestania niegodziwych zachowań. Chcąc uniknąć zadania, Jonasz wsiadł na statek udający się w odwrotnym kierunku. Na nic się zdała ucieczka, bowiem rozgniewany Bóg zesłał burzę, w trakcie której Jonasz zaginął wśród fal i został połknięty przez wieloryba. W jego wnętrzu spędził 3 dni i 3 noce, po czym skruszony opuścił je i wypełnił swoją misję, nawracając mieszkańców Niniwy.

  (fot. MAH) (fot. MAH)

Do tej biblijnej historii nawiązuje właśnie kielich prezentowany na wystawie Elbląg reconditus. Naczynie prawdopodobnie powstało na terenie Czech, gdzie pod koniec XVI stulecia motywy biblijne stały się bardzo popularne. Być może inicjały „P D” oznaczają imię i nazwisko dekoratora szkła. Według niektórych źródeł, autorem dekoracji elbląskiego kielicha mógł być jeden z potomków hutniczego rodu Preusslerów, którzy prowadzili m.in. huty Marienberg i Jugel w Saksonii (XVI stulecie).
     Dzięki umieszczonej dacie (1582 r.) oraz dostępnym źródłom, mamy możliwość ustalenia, do kogo mógł ten kielich należeć. Właścicielem działki, na której znaleziono to naczynie był w tym czasie Piotr Himmelreich, bardzo zamożny patrycjusz elbląski, pełniący funkcję wójta, rajcy, sekretarza i kamlarza miejskiego. Zmarł on właśnie w roku 1582 i prawdopodobnie nie przypadkiem naczynie ozdobiono tą datą. Być może radni miejscy, kapituła gimnazjum lub członkowie rodziny zamówili kielich dla upamiętnienia śmierci Piotra Himmelreicha, bowiem w symbolice chrześcijańskiej, przedstawienie potwora morskiego połykającego proroka, oznacza zniknięcie, zejście z tego świata, śmierć, połączone z wiarą w zmartwychwstanie. Dzisiaj natomiast, pojęcie kompleks Jonasza, nawiązujące do biblijnego proroka, oznacza ucieczkę przed swoim życiowym powołaniem.
     


     
     Elbląska Gazeta Internetowa portEl.pl sprawuje patronat medialny nad Muzeum Archeologiczno-Historycznym
Joanna Fonferek, kustosz ds. ceramiki Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elblągu
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
Reklama

To kupisz w pasażu portElu

Ręcznik z haftem
Czapka z nadrukiem
T-shirt biały z Twoim nadrukiem DTG PROMOCJA
Naszywki