Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies.
Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza zgodę na zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Proszę zapoznać się z informacją na temat cookies stosowanych na naszej stronie.
Czwartek 17-08-2017, imieniny Jacka, Julianny
 
Rek

UWAGA!

Rek
Telefon portElu Halo, tu portEl
512 918 555

Wiadomości

Na osiedlu

Gospodarka

Społeczeństwo

Kultura

Sport

Na uczelniach

Zbrodnia i kara

Prasówka

Jej portEl

Kina i teatr

Konkursy

Dawny Elbląg

Poradnik

Hit czy kit?

Po godzinach

Fotoreportel

TO MÓJ BALKON, CO ŁADNY? TO MÓJ BALKON, CO ŁADNY?

Piec kadyński jak malowany (Historia jednego przedmiotu cz. 17)

Elbląg, Piec kadyński jak malowany (Historia jednego przedmiotu cz. 17) Piec kadyński znajduje się w zbiorach elbląskiego muzeum (fot. MAH)

Wspólnie z Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu prowadzimy cykl pn. "Historia jednego przedmiotu", w którym prezentujemy ciekawe eksponaty i ich historię. Przedmioty codziennego użytku odnalezione przez badaczy na ziemi (a czasem i w ziemi) elbląskiej przybliżą nam jej dawnych mieszkańców. Dziś o piecu kadyńskim.

Muzealna wystawa ceramiki kadyńskiej prezentuje nie tylko liczne przedmioty użytkowe, wykonane w założonej przez cesarza Niemiec Wilhelma II w 1905 r. Manufakturze Majoliki w Kadynach, ale również pięknie zdobiony, malowany piec kaflowy, który został przekazany do Muzeum jako dar dyrekcji Stadniny Koni w Kadynach. Powstał on w 1923 roku, najprawdopodobniej pod okiem Wilhelma Dietricha, znanego i cenionego malarza ceramiki i do tej pory zwraca uwagę zwiedzających bogatą dekoracją kafli i różnorodnością przedstawianych na nich scen.
     Śledząc początki tego pieca, udało się ustalić, że przed II wojną światową stał on w wybudowanej w 1911 roku gospodzie Gottschalka w Kadynach (budynek oznaczony nr 41 stoi do dziś), skąd później przewieziono go do Elbląga.
     W roku 1963 nowym właścicielem pieca zostało Muzeum w Elblągu, mieszczące się wówczas przy ulicy Wigilijnej. W połowie lat 70. piec przeniesiono do nowej siedziby elbląskiego Muzeum, do budynku Gimnazjum, w którym stał do roku 1990. W maju tego samego roku, podczas tworzenia wystawy poświęconej elbląskiemu rzemiosłu, piec zamontowano na I piętrze Budynku Podzamcza Muzeum Archeologiczno-Historycznego, gdzie stał do 2012 r. Obecnie jest jednym z eksponatów wystawy Ceramika Kadyńska w zbiorach Edwarda Parzycha (Budynek Gimnazjum). W piecu została zamurowana puszka, przygotowana wcześniej przez zduna, w której znajdują się nazwiska osób pracujących przy stawianiu pieca, umieszczono w niej także pierwszą stronę gazety oraz monety.
     Warto wiedzieć, że Manufaktura Majoliki w Kadynach skupiła się na produkcji pieców kaflowych w pierwszych latach po I wojnie światowej, które okazały się dla niej okresem trudnym, mającym niewątpliwie ogromny wpływ na jej dalszą działalność. Było to spowodowane przede wszystkim ciężką sytuacją gospodarczą Niemiec oraz odejściem ze sceny politycznej założyciela i wieloletniego opiekuna wytwórni. Wpływ miały także coraz bardziej popularne w sztuce kierunki modernistyczne, odsuwające na dalszy plan zapotrzebowanie na wyroby w stylu antycznym i renesansowym, dotychczas cieszące się dużym zainteresowaniem.
     Liczne starania, podczas których dążono do ocalenia zakładu od upadłości, zaowocowały kopiami XVIII-wiecznych elbląskich i gdańskich pieców, bardzo popularnymi w owym czasie. Przedsięwzięciem zajął się wówczas wspomniany już W. Dietrich, który zainicjował nowe działania oraz nadzorował ich późniejsze wykonanie. Kafle kadyńskich pieców wykonywano według dawnej techniki – formowano w matrycach i malowano ręcznie pejzaż, scenkę pasterską, dworską, a także biblijną umieszczaną w kartuszu, natomiast w trapezowatej nadstawie widoczne były dane dotyczące oryginału oraz czasu i miejsca wykonania kopii. Najbardziej popularne były naśladownictwa pieca elbląskiego z 1755 roku, znajdującego się m. in. w Malborku.
     Piece kaflowe przez kilka stuleci chroniły naszych przodków przed zimnem, stanowiły wyposażenie dawnych wnętrz i ozdabiały je. Nam – współczesnym - kojarzą się z domowym ciepłem i przywołują wspomnienie czasów, które bezpowrotnie odeszły. W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat wiele pięknych i zabytkowych pieców zostało zniszczonych, a naszym zadaniem jest próba ocalenia tych obiektów, które pozostały. W związku z tym, zwracamy się do Państwa z prośbą o udostępnianie informacji na temat posiadanych w domach zabytkowych piecach kaflowych. Mogą to być piece już nieczynne, ale zachowane w całości, będące wyposażeniem domu lub mieszkania. Zależy nam na wykonaniu fotografii takiego pieca oraz krótkiego opisu. Mamy nadzieję, że z Waszą pomocą uda nam się udokumentować ich obecność zanim znikną na zawsze.      


     Elbląska Gazeta Internetowa portEl.pl sprawuje patronat medialny nad Muzeum Archeologiczno-Historycznym

Joanna Fonferek, kustosz Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elblągu
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
Reklama