UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później

Piec kolumnowy (Historia jednego przedmiotu cz. 157)

Elbląg, Piec kolumnowy  (Historia jednego przedmiotu cz. 157)
(fot. MAH)

Wspólnie z Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu prowadzimy cykl pn. "Historia jednego przedmiotu", w którym prezentujemy ciekawe eksponaty i ich historię. Przedmioty codziennego użytku odnalezione przez badaczy na ziemi (a czasem i w ziemi) elbląskiej przybliżą nam jej dawnych mieszkańców. Dziś będzie o piecu.

Neoklasycystyczny piec kolumnowy był w przeszłości elementem różnych wystaw muzealnych, a obecnie uzupełnia ekspozycję „Świadectwa. Historia w twarzach – twarze historii”. Jest on datowany na pierwszą połowę XIX wieku i został wykonany w niemieckiej manufakturze E. Schöffela w Berlinie. Pochodzi z kamienicy przy ul. Studziennej nr 15 w Elblągu. Jego wymiary wynoszą: wysokość - 200 cm, obwód - 148 cm, wysokość obręczy - 8 cm; kafel wypełniający - 23 x 25 cm.
     Bryła pieca ma kształt kolumienki i składa się z 52 kafli i różnych elementów dekoracyjnych, wytłaczanych półplastycznie i pokrytych kremowym szkliwem i cienką złotą linią, podkreślającą rysunek plastycznych elementów zdobniczych. Podstawą pieca jest cokół na rzucie koła, ozdobiony ornamentem laseczkowo-perełkowym z motywem bawolich oczek i elementów wstęgowo-roślinnych powyżej. Na trzonie pieca powtarza się motyw stylizowanego kwiatu akantu w układzie antytetycznym, połączonego wicią i tworzącego ogniwa układu ciągłego. Obręcze podkreślają architekturę pieca, dzieląc go na 2 części. Jest on przykryty dzwonowatą kopułą, umieszczoną na szerokiej obręczy, zdobionej bogatym ornamentem z palmety, małżowiny, liści i kwiatonu. Kopuła ozdobiona jest czterema, plastycznymi liśćmi akantu, spływającymi z góry i zawiniętymi na końcach. Całość zwieńczona jest wazą płomienistą.
     Kafle wypełniające są ułożone naprzemiennie, w czterech rzędach, a w połowie wysokości pieca oddzielono je od siebie obręczą. Ich lica zdobione są ornamentem roślinno-geometrycznym, z centralnie wklęsłymi medalionami i wychodzącymi z nich czterema kwiatami akantu (łac. acanthus molis), skierowanymi w stronę narożników. Kwiaty umieszczone są w ”kołyskach”, nawiązujących do uproszczonego ornamentu chrząstkowo-małżowinowego, oddzielonych od siebie ornamentem okuciowym.
     Piece w kształcie cylindra wykształciły się w czwartej ćwierci XVIII wieku. Według Daniela Chodowieckiego, niemieckiego malarza i rysownika, autora wielu grafik obrazujących życie mieszczaństwa, tego typu piec przylegał do ściany i stał na podmurówce, która wzmacniała konstrukcję obudowy paleniska dostępnego z wnętrza obok. Potwierdza to zachowany w zbiorach gdańskich piec zakończony półkolistą kopułą z puklowaną wazą, również przylegający do ściany, za którą znajdował się otwór paleniska. Dzięki takiemu rozwiązaniu drzwiczki nie zakłócały wzoru na piecu i łatwiej było zachować czystość w pomieszczeniu ogrzewanym piecem. Tzw. piece kolumnowe rozpowszechniły się szeroko w kulturze szlacheckiej i mieszczańskiej w XIX wieku. Być może ta moda wyszła z Gdańska lub kształt kolumny zawdzięcza się architektom projektującym klasycystyczne budowle. Pewne jest natomiast, że tego typu piece znajdowały się w rezydencjach, dworach i pałacach w wielu, również odległych, zakątkach Rzeczypospolitej.      

     
     
     Elbląska Gazeta Internetowa portEl.pl sprawuje patronat medialny nad Muzeum Archeologiczno-Historycznym
Joanna Fonferek, kustosz ds. ceramiki Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elblągu
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
  • piękny.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    6 1
    (2019-01-05)
  • A gdzie jakaś atrapa paleniska ? Albo jakiś rysunek, albo namalowany obraz tego pieca żeby zwiedzający mogli zobaczyć jak wyglądał w całej okazałości, jak się w nim paliło i jakie na pewno były dekoracyjne drzwiczki od paleniska. Naprawdę jest piękny, bardzo dekoracyjny.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    4 0
    (2019-01-05)
  • Drzwiczki pewnie mogły nie być dekoracyjne. Jaśnie państwo nie musieli ich oglądać, bo służba podkładała i czyściła.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    1 0
    (2019-01-05)
  • Czesto w takich piecach drzwiczki znajdowaly sie w sasiednich pomieszczeniach,przez co unikalo sie kurzu no I sluzba podkladajac do pieca nie zaklocala spokoju panstwu Garbusiarz cyklista
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    1 0
    Zbyszek 1(2019-01-06)
  • Osoba dziwiąca się brakowi drzwiczek najwyraźniej nie umie czytać ze zrozumieniem, w tekście wyjaśniono, że to, co brudne: palenisko, otwór, było w pomieszczeniu obok. Słabo mi.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0 1
    (2019-01-09)
Reklama

To kupisz w pasażu portElu

Nowy model - Skoda Scala już w salonie | HADM
Skoda Fabia z LPG już od 46 000 zł! - HADM
Modny Citroen C3 - HADM Gramatowski
Rabaty do 11 000 zł na auta z rocznika 2019 w