Czwartek 21-02-2019, imieniny Piotra, Eleonory
 
Reklama w Elblągu
Rek

UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później

Tarcza piecowa z herbem Prus Królewskich (Historia jednego przedmiotu cz. 161)

Elbląg, Tarcza piecowa z herbem Prus Królewskich  (Historia jednego przedmiotu cz. 161)
(fot. MAH)
Rek

Wspólnie z Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu prowadzimy cykl pn. "Historia jednego przedmiotu", w którym prezentujemy ciekawe eksponaty i ich historię. Przedmioty codziennego użytku odnalezione przez badaczy na ziemi (a czasem i w ziemi) elbląskiej przybliżą nam jej dawnych mieszkańców. Dziś będzie o tarczy piecowej z herbem.

Tarcza piecowa to element dekoracyjny, który podkreślał w piecu naroża gzymsu, znajdujące się pomiędzy jego kondygnacjami (skrzyniami). Na bryłach pieców renesansowych, charakteryzujących się dość prostą formą, stosowano dwa rodzaje herbów. Pierwszy nawiązywał do pieców wawelskich: umieszczano herby na tarczach, trzymanych przez aniołów tarczowników - taki przykład znamy z kafli z Malborka lub właśnie Elbląga. Drugą wersją było umieszczanie na narożnym kaflu gzymsowym tylko tarczy z herbem. Obie formy posiadamy w zbiorach Muzeum, jednak tym razem skupimy się na pierwszym przykładzie.
     Kafel z herbem został znaleziony na zapleczu jednej z kamienic przy ul. Bednarskiej. Tarcza jest zdobiona esownicami, a w jej centralnej części znajduje się czarny orzeł z koroną na szyi i ręką uzbrojoną w miecz. Symetrycznie, po obu stronach orła, na tylnych nogach stoją dwa białe jednorożce. Dolną część kafla wypełnia motyw szachownicowy. Tarcza została odciśnięta w formie, następnie wypalona i pokryta wielobarwnymi szkliwami: białym, żółtym, ciemnogranatowym i czarnym. Jej wymiary to: 14,5 x 16,5 cm.
     Według różnych źródeł, jednorożec jest symbolem Chrystusa i Jego wcielenia, czystości i dziewictwa. Oznacza duchową płodność, silę, pychę, wyniosłość i czujność. Starożytni autorzy przypisywali mu dobroć, odwagę, moc i cnotę.
     Korona u orła oznacza opiekę i władzę króla polskiego nad Prusami, jest to tzw. udostojnienie herbu, ale przede wszystkim symbol Korony Polskiej (Corona Regni Poloniae). Zbrojne ramię pochodzi natomiast z herbu litewskiego Pogoń i symbolizuje opiekę roztoczoną nad Prusami przez dynastię Jagiellonów.
     Herb Prus Królewskich był w użyciu od 1454 roku; według źródeł nadał go stanom pruskim król Kazimierz Jagiellończyk właśnie we wspomnianym roku, gdy zbuntowane przeciwko Zakonowi Krzyżackiemu społeczeństwo pruskie, zwróciło się do króla Polski o roztoczenie nad Prusami panowania i opieki. Król wcielił wówczas do Polski nie tylko Pomorze Gdańskie (utracone 150 lat wcześniej), ale również Ziemię Chełmińską oraz terytoria nie należące nigdy wcześniej do Polski, czyli: obszar Elbląga, Królewca i całe pozostałe Prusy. Zatem geneza herbu, symbolicznie, prawnie i politycznie, wiąże się z inkorporacją Prus. Używany on był nieprzerwanie w całym okresie istnienia Prus Królewskich w latach 1466-1772.
     Najprawdopodobniej najstarsze znane barwne przedstawienie herbu (sprzed 1480 roku), znajdowało się w miejscowości Próchnik, niedaleko Elbląga. Podobno kościół przyozdobiono herbami, czyli biało-czerwonym herbem Polski i czarnym orłem prowincji pruskiej z koroną i zbrojnym ramieniem na polecenie gubernatora Prus Królewskich, Ścibora Bażyńskiego.
     O unikalnej muzealnej i historycznej wartości elbląskiego kafla świadczy też fakt, że ostatnio był prezentowany w Muzeum Gdańska na wystawie „Król jedzie! Wizyty władców polskich w Gdańsku XV-XVIII w.”
     
     
Elbląska Gazeta Internetowa portEl.pl sprawuje patronat medialny nad Muzeum Archeologiczno-Historycznym
Joanna Fonferek, kustosz ds. ceramiki Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elblągu
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
Reklama

To kupisz w pasażu portElu

Długopis i Pióra z Grawerem
Pieczątki Firmowe
Kubek z Grawerem
Żarówki LED