Poniedziałek 17-12-2018, imieniny Łazarza, Floriana
 
Rek

UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później
Zamknij Zamknij
Reklama w Elblągu
Rek

Hej kolęda, kolęda! Świętujemy Boże Narodzenie

 
Elbląg, Hej kolęda, kolęda! Świętujemy Boże Narodzenie (fot. Witold Sadowski)
Rek

Tradycyjnie tego dnia wierni udają się do kościołów na uroczystą mszę oraz oglądanie szopek, by później przy wtórze kolęd spożywać w gronie rodziny i znajomych świąteczny obiad. Niech ten wyjątkowy czas, pozwoli wszystkim odpocząć od wysiłku i pośpiechu codzienności, pozostawiając dobre wspomnienia na przyszłość.

Z historii
     Boże Narodzenie to jedno z największych świąt chrześcijańskich. Obchodzone jest od IV wieku, a najstarsze świadectwa mówiące o obchodzeniu rocznicy narodzenia Jezusa Chrystusa właśnie dnia 25 grudnia, zawarte są w chronografie rzymskim z 354 roku i dotyczą sposobu sprawowania liturgii na ten dzień. Pierwszego dnia świąt poza śpiewaniem kolęd, spożywaniem tradycyjnych potraw takich jak: pasztety, pieczone gęsi i kaczki, gołąbki, pierniki, miodowniki i ryby przygotowywane na dziesiątki sposobów, coraz częściej wybieramy aktywne formy spędzania czasu wspólnie z rodziną. W dawniejszych czasach popularnością cieszyły się kuligi. Obecnie chętnie (jeśli tylko dopisuje pogoda) jeździmy na nartach i sankach, lub po prostu wybieramy się na długi spacer.
     Drugiego dnia świąt wspominana jest postać diakona Sthepanosa, pierwszego męczennika, który w 36 roku n.e. został ukamienowany za wyznawanie wiary w nauczanie Chrystusa oraz pełnienie posługi wobec chorych i ubogich. W dzień św. Szczepana rozpoczynał się tradycyjnie czas kolędowania, odwiedzin sąsiedzkich, poczęstunków i zabaw. Z dniem tym łączono w naszym kraju wiele zwyczajów. Samo kolędowanie zaczynało się od składania życzeń pomyślności rodzinie i znajomym, kolędnicy zebrani w grupki i poprzebierani mogli chodzić z gwiazdą lub szopką śpiewając kolędy i dając krótkie przedstawienia związane z rocznicą przyjścia na świat Jezusa Chrystusa, a w dużych miastach słuchano koncertów bożonarodzeniowych, podczas których często zbierano datki na pomoc ubogim. Ten uroczysty czas zamyka obchodzone 6 stycznia święto Trzech Króli, które kończy liturgiczny czas bożonarodzeniowych tradycji.
     
     Hej kolęda, kolęda
     Nazwa „kolęda” pochodzi od starorzymskiej nazwy pierwszego dnia miesiąca „calendae” i jako określenie pieśni bożonarodzeniowej o charakterze kościelnym i świeckim, używana jest od XIX-XX wieku. Za autora pierwszej kolędy uważa się św. Franciszka z Asyżu. Swoista moda na jego utwory najpierw rozprzestrzeniła się po księstwach włoskich, by z czasem, w XV wieku, w zmienionej nieco formie, dotrzeć za sprawą braci czeskich do naszego kraju. Z uwagi na trudne losy naszego narodu, kolędy stały się nie tylko modlitwą i pieśnią, ale opowiadaniami i przejawem patriotyzmu. Sympatyczna swoją naiwnością, zrozumiałymi dla zwykłych ludzi słowami oraz prostotą kolęda, na przestrzeni wieków pomagała niekiedy i z humorem wyrażać subtelne i szlachetne uczucia. I choć od pierwszej, przekazanej następnym pokoleniom w rękopisie z 1424 roku kolędy, która zaczynała się od słów „Zdrów bądź Królu Anielski”, poprzez archaiczne w swej wymowie „Hej Maluśki, Maluśki kiejby rękowicka” i „Przybieżeli do Betlejem” z 1631 roku, po współczesność, utwory te przeszły sporą ewolucję, to warto wiedzieć, że zawsze ukazywały skupienie duchowe, słowiańską zadumę oraz tęsknotę i czułość, którą tak trudno było odkryć zarówno temperamentnemu sarmacie jak i prostemu chłopu.
     Autorem popularnej kolędy pt. „W żłobie leży” jest Piotr Skarga (1536-1612). Utwór ten został napisany do melodii poloneza koronacyjnego króla Władysława IV. Podobnie, wiele innych kolęd pisanych było do melodii popularnych tańców. I tak kolęda „Bóg się rodzi” powstała na melodię poloneza, „Hej bracia, czy wy śpicie” na melodię krakowiaka, a „Bóg się rodzi” Franciszka Karpińskiego (1741-1825) do zapisu muzycznego mazura. Co ciekawe, w zależności od okoliczności politycznych zmieniano słowa istniejących kolęd, o czym świadczy zapis znanych utworów śpiewanych choćby po powstaniu styczniowym:
     
     Lulajże Jezuniu, moja perełko
     Niechże Ci lud polski śpiewa pieśń wielką
     Lulajże Jezuniu, lulajże lulaj,
     A naród nasz polski w nędzy otulaj.
     Zawitaj nam Zbawco dziś narodzony
     I popraw nam biednym, los utrudzony…
     Lulajże Jezuniu, lulajże lulaj,
     Od nędzy, ciemnoty lud nasz otulaj!
     Zbudź ze snu lud polski, skarć naszych wrogów
     Daj byśmy się zbyli wszech złych nałogów,
     Zapal w nas poczucie lepszej przyszłości,
     Daj byśmy Cię mogli chwalić w szczerości.
     Daj Panie poczucie celów jaśniejszych
     W oświacie bez granic a w grzechach mniejszych
     Użycz nam dni szczęścia, Ojczyźnie chwały
     Daj dzieciom by lepszych chwil doczekały
     Niech, Panie niesnaski wśród nas zaginą
     A dobre w nas chęci niech się rozwiną…
(Kajetan Sawczuk 1892-1917)
     
     Bóg się rodzi, moc truchleje
     
Hymn żalu wznoszą narody
     Piosenkę zemsty lud już pieje
     Piosenkę zemsty i swobody,
     Ach to Maria w bólach rodzi,
     Bóg się rodzi, Bóg się rodzi…
     We krwi ludu tyran brodzi
     Opiekuńcze widzisz duchy?
     Już piękniejsze słońce wschodzi
     Wnet opadną z nóg łańcuchy…
     Ach to Maria w bólach rodzi,
     Bóg się rodzi, Bóg się rodzi…
(Gustaw Ehrenberg 1814-1895)
     
     Tak w Boże Narodzenie śpiewali nie tylko w kościołach nasi pradziadowie. Mieli oni swoje problemy, tak jak nasze pokolenie, ma dziś swoje. Jakie słowa osadzi w znanej melodii nasze pokolenie? Przekaz przytoczonych kolęd przypomina nam dziś o trudnej historii naszego państwa i przodków. Ale nie tylko. Przypomina też i o tym, że Boże Narodzenie jest również czasem refleksji, ubierania w słowa dokonań kończącego się roku i snucia planów na kolejne miesiące i lata.
mk
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
Reklama

To kupisz w pasażu portElu

Kuchnia nowoczesna III
Kuchnia, a aneks kuchenny
RTV + SZAFA
Kuchnia inna niż inne