Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies.
Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza zgodę na zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Proszę zapoznać się z informacją na temat cookies stosowanych na naszej stronie.
Środa 17-01-2018, imieniny Antoniego, Jana
 
Rek

UWAGA!

Zamknij Zamknij
Rek

Poradnik wyborcy (część 2)

 
Elbląg, Poradnik wyborcy (część 2) (il. AK)
Rek

Na łamach portEl.pl publikujemy w częściach "Poradnik wyborcy", przygotowany przez Fundację Batorego. Wyjaśniamy w nim najważniejsze kwestie związane z prawem do głosowania. Dzisiaj o tym, jak dopisać się do listy wyborców.

Gdzie głosuję?
     W wyborach samorządowych, inaczej niż np. w wyborach parlamentarnych, możemy głosować wyłącznie w miejscu stałego zamieszkania. Prawo wybierania swoich przedstawicieli w wyborach samorządowych jest „terytorialnie ograniczone”. Możemy głosować tylko na kandydatów z naszej gminy, powiatu czy województwa. Wyjeżdżając poza miejsce swojego stałego zamieszkania pozbawiamy się możliwości udziału w wyborach samorządowych. Nie możemy się ubiegać o wydanie zaświadczenia o prawie do głosowania, z którym moglibyśmy zagłosować gdziekolwiek w kraju czy nawet za granicą. W lokalu wyborczym w Krakowie nie będziemy mogli zagłosować na prezydenta Elbląga i odwrotnie. Tak samo, wyborca stale zamieszkały w Elblągu nie będzie mógł nie będzie mógł zagłosować na radnych miasta Poznania tylko dlatego, że będzie spędzał weekend w tym mieście.
     Taka sytuacja nie wynika z niedopatrzenia ustawodawcy, ale ma swoje racjonalne uzasadnienie. Otóż ustawodawca przyjął, że mieszkańcy każdej gminy, powiatu i województwa tworzą tzw. wspólnotę samorządową. To właśnie członkowie owej wspólnoty mają prawo decydować o jej władzach w drodze wyborów samorządowych. Kryterium przynależności do wspólnoty danej gminy, powiatu czy województwa jest natomiast stałe miejsce zamieszkania na obszarze wymienionych jednostek samorządu terytorialnego.
     Miejscem stałego zamieszkania jest miejscowość, w której dana osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Każdy może mieć tylko jedno miejsce stałego zamieszkania. Miejsce zamieszkania nie musi pokrywać się z miejscem zameldowania, ale w praktyce to właśnie dane z rejestrów meldunkowych w pierwszej kolejności decydują o tym, gdzie możemy zagłosować. Na ich podstawie urzędnicy gminni sporządzają bowiem tzw. stały rejestr wyborców, w którym ujęci są wszyscy wyborcy uprawnieni do głosowania w danej gminie. Do rejestru wpisywane są z urzędu (automatycznie) wszystkie osoby stale zameldowane w danej gminie. Nie jest zatem potrzebny z naszej strony jakikolwiek wniosek o dopisanie do rejestru – trafiamy do niego z chwilą ukończenia 18. roku życia.
     
     Jak dopisać się do spisu wyborców?
     
Co jednak, jeśli zmieniliśmy nasze miejsce stałego zamieszkania, ale pozostajemy wciąż zameldowani w innej gminie? To sytuacja często spotykana, np. wśród osób, które przeniosły się do Warszawy czy innych większych miast, ale pozostają zameldowane w gminie, z której pochodzą. Wówczas, chcąc zagłosować poza miejscem zameldowania, powinniśmy złożyć wniosek o wpisanie do stałego rejestru wyborców w urzędzie gminy, w której stale zamieszkujemy. W ciągu trzech dni urzędnicy mają obowiązek wydać decyzję o wpisaniu, bądź odmowie wpisania do rejestru wyborców w danej gminie.
     Nieuwzględnienie naszego wniosku jest możliwe, jeśli urzędnicy uznają, że gmina, w której chcemy głosować nie jest miejscem naszego stałego zamieszkania. W praktyce, rzadko zdarzają się problemy z dokonaniem wpisu – najczęściej sprawę załatwia się „od ręki”, jeszcze w dniu złożenia wniosku otrzymujemy decyzję pozytywną. Teoretycznie jednak dopuszczalne jest przeprowadzenie przez urzędników bardziej zaawansowanego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy dana osoba rzeczywiście stale zamieszkuje na obszarze danej gminy. W takiej sytuacji możemy zostać poproszeni np. o udostępnienie umowy najmu mieszkania w danej gminie czy zaświadczenia o zatrudnieniu w zakładzie pracy znajdującym się na obszarze tej gminy. W skrajnych przypadkach urzędnicy mogą przeprowadzić swoisty wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania danej osoby. Takie sytuacje należą jednak do rzadkości, a w większości przypadków do wpisania do rejestru wystarczy deklaracja samego zainteresowanego dotyczącego jego aktualnego miejsca stałego zamieszkania. Pomimo tego, zdecydowanie odradzamy zwlekanie ze złożeniem wniosku o wpis do rejestru wyborców do ostatniego dnia roboczego przed wyborami (14 listopada). Wówczas ryzykujemy, że nie uzyskamy wpisu przed dniem wyborów.
     Wniosek o wpis do rejestru wyborców składamy na specjalnym formularzu, który powinien nam zostać udostępniony w urzędzie. Można go pobrać również ze stron internetowych wielu urzędów gmin. We wniosku powinniśmy wpisać nasze podstawowe dane osobowe (imię, nazwisko, imię ojca, datę urodzenia, numer PESEL), a także adres zameldowania na pobyt stały oraz deklarowany adres stałego zamieszkania. Do wniosku powinniśmy dołączyć kserokopię ważnego dokumentu tożsamości (dowodu osobistego, paszportu, prawa jazdy). Wniosek składamy z reguły w biurach spraw obywatelskich urzędów gminy, czyli tam, gdzie zazwyczaj obsługiwane są sprawy dowodów osobistych. Złożenie wniosku nie wymaga wnoszenia jakichkolwiek opłat urzędowych. Niestety, w dalszym ciągu nie możemy skorzystać z możliwości zgłoszenia wniosku o wpis do stałego rejestru wyborców poprzez elektroniczną platformę e-PUAP. Kodeks wyborczy nie przesądza, że wniosek musimy złożyć w urzędzie osobiście, ale z pewnością ułatwi to procedurę, a urzędnicy nie będą mieć wątpliwości co do tożsamości wnioskodawcy.
     UWAGA! Wpisanie do stałego rejestru wyborców w danej gminie powoduje wykreślenie danej osoby ze stałego rejestru wyborców w gminie, w której był on wpisany poprzednio. Jeżeli zatem w kolejnych wyborach zechcemy powrócić do wcześniejszego miejsca zamieszkania, musimy złożyć tam stosowny wniosek o wpisanie do rejestru. W danym momencie możemy być ujęci tylko w jednym rejestrze wyborców.
     Alternatywnym rozwiązaniem pozostaje zmiana miejsca zameldowania na podstawie przepisów ustawy o ewidencji ludności. Wówczas urzędnicy mają obowiązek jednocześnie zaktualizować dane zawarte w stałym rejestrze wyborców.
     
     Prawo do głosowania dla obywateli Unii Europejskiej
     
Przepisy prawa unijnego, a w ślad za nimi polski Kodeks wyborczy przyznają obywatelom innych państw członkowskich Unii Europejskiej stale zamieszkującym w Polsce prawo do głosowania w wyborach lokalnych. Wpisuje się do odrębnej części stałego rejestru wyborców w każdej gminie, umieszczając następujące dane: nazwisko i imię, imię ojca, datę urodzenia, obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej, numer paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość oraz adres zamieszkania wyborcy. Wyborców będących obywatelami innych państw członkowskich Unii Europejskiej również wpisuje się do stałego rejestru wyborców na podstawie danych meldunkowych. Jeżeli nie są oni stale zameldowani, powinni złożyć wniosek o wpisanie do stałego rejestru wyborców na zasadach opisanych powyżej.
     UWAGA! Obywatele Unii Europejskiej stale zamieszkujący w Polsce i wpisani do stałego rejestru wyborców mogą głosować wyłącznie w wyborach do rad gmin oraz w wyborach bezpośrednich wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Nie przysługuje im prawo głosowania w wyborach do rad powiatów oraz sejmików województw. W lokalu wyborczym otrzymają zatem tylko dwie, zamiast czterech kart do głosowania.
     Stały rejestr wyborców jest jawny i może być nam udostępniony w każdej chwili do wglądu w urzędzie gminy. Wszelkie błędy czy nieprawidłowości w treści rejestru wyborców możemy skorygować poprzez złożenie w urzędzie gminy reklamacji. Może ona dotyczyć:
     - pominięcia wyborcy w rejestrze wyborców
     - wpisania do rejestru wyborców osoby, która nie ma prawa głosowania
     - niewłaściwych danych o osobach wpisanych do rejestru wyborców
     - ujęcia w rejestrze wyborców osoby, która nie zamieszkuje stale na obszarze gminy
     Reklamację wnosi się pisemnie lub ustnie do protokołu, a na jej rozpatrzenie urzędnicy mają trzy dni. Decyzja nieuwzględniająca reklamacji może zostać w ciągu trzech dni zaskarżona do sądu rejonowego właściwego dla danej gminy. Taka sama procedura dotyczy zaskarżania decyzji odmawiającej wpisania do stałego rejestru wyborców, z tym że sąd jest związany również trzydniowym terminem na rozpoznanie skargi.
     
     Przeczytaj także część pierwszą poradnika.
     

oprac. red. na podst. materiałów z Fundacji Batorego
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
Reklama