Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies.
Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza zgodę na zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Proszę zapoznać się z informacją na temat cookies stosowanych na naszej stronie.
Sobota 16-12-2017, imieniny Albiny, Zdzisława
 
Reklama w Elblągu
Rek

UWAGA!

Rek
Telefon portElu Halo, tu portEl
512 918 555

Wiadomości

Na osiedlu

Gospodarka

Społeczeństwo

Kultura

Sport

Na uczelniach

Zbrodnia i kara

Prasówka

Jej portEl

Kina i teatr

Konkursy

Dawny Elbląg

Poradnik

Hit czy kit?

Po godzinach

Fotoreportel

Bałwanki i konie Bałwanki i konie

Tu było miejsce modlitwy, będzie miejsce pamięci

 
Elbląg, Tu było miejsce modlitwy, będzie miejsce pamięci Przed drugą wojną światową przy ul. Chmurnej stała żydowska synagoga (fot. arch. portEl - Witold Sadowski)
Rek

W nocy z 9 na 10 listopada 1938 r. (nazwanej "kryształową") spłonęła żydowska synagoga przy ul. Chmurnej w Elblągu. Po starszych braciach w wierze w naszym mieście ślad zniknął. Dziś temat pamięci powraca.

Pierwsi Żydzi osiedlili się w mieście w 1783 roku. Wiadomo, że w 1812 roku w Elblągu żyły 33 rodziny żydowskie, a w 1880 roku mieszkało 549 wyznawców judaizmu. W 1812 r. powstał cmentarz żydowski, a 1824 r. wzniesiono synagogę. W 1844 r. do rady miejskiej Elbląga wybrano rajcę pochodzenia żydowskiego.
     Ale nadeszły dramatyczne czasy. W chwili objęcia władzy przez nazistów społeczność żydowska Elbląga liczyła 367 osób. Represje zaowocowały szybkim, stopniowym spadkiem liczby miejscowych Żydów. W 1936 r. było ich 207, a w maju 1939 r. już tylko 53. Podobno jeszcze w październiku 1942 r. - dzięki mieszanym małżeństwom - na terenie miasta przebywało siedem osób pochodzenia żydowskiego.
     Podczas "Nocy Kryształowej" (z 9 na 10 listopada 1938 r.) synagogę przy ul. Chmurnej podpaliła ówczesna straż pożarna, a w napadzie wziął udział m.in. nadburmistrz Elbląga Johannes O.H. Woelk. Po wojnie synagogi już nie odbudowano, a o dawnych mieszkańcach pochodzenia żydowskiego przypomina jedynie tablica na dawnym cmentarzu u zbiegu ulic Browarnej i Brzeskiej. Wyryto na niej napis: "Pamięci Żydów Elbląga. Dawny cmentarz żydowski 1812-1945".
     Kilka lat temu Towarzystwo Przyjaciół Izrael Polska zwróciło się do miasta, by miejsce, gdzie stał dom modlitwy (ul. Chmurna) zostało upamiętnione odpowiednią tablicą. Przygotowania trwają.
     - Wskazywane były dwie lokalizacje - ul. Chmurna i Plac Wolności - mówi Łukasz Mierzejewski z biura prasowego Urzędu Miejskiego w Elblągu. - Głos w tej sprawie zabierali członkowie komisji ds. nazewnictwa oraz miejskiej komisji urbanistyki. Pozytywną opinię wydała Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, a o zdanie w sprawie pomnika zapytana zostanie także gmina żydowska w Gdańsku. Właśnie pomnika - podkreśla Mierzejewski - a nie kolejnego głazu narzutowego czy tablicy. Takiego rozwiązania chciałby plastyk miejski. Szuka on koncepcji wśród elbląskich artystów, chce, by ci nadali wizji kształt. Dotychczas złożone zostały trzy propozycje, które są rozważane.
     Miasto chce upamiętnić grupę swoich dawnych mieszkańców, jednak nie na swój koszt.
     - Możemy pomóc - i to robimy - w wyborze lokalizacji i formy pomnika, jednak sfinansowaniem jego budowy powinien zająć się wnioskodawca - kończy Łukasz Mierzejewski.

A
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
  • Po co odgrzebywać stare trupy, żeby powróciły? Jedyne co dobre, to że jak już chcą upamiętnić swoich przodków, to niech zrobią to za własne pieniądze. Tutaj pochwalam samorząd.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    24 18
    Jestemstąd(2016-04-05)
  • Kolejny raz za sprawę zabrali się Znafcy :) Wszystkie żródła i mapy mówią że ten budynek stał na ul. Szpitalnej a nie na Chmurnej.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    8 0
    abco(2016-04-05)
  • Skrupulatnie co do jednego, policzono społeczność żydowską lat 30tych i zawyrokowano, że trzeba postawić im pomnik. A kto ujmie się, upamiętni i postawi pomnik setkom (tysiącom?) elblążan polskiego pochodzenia, represjonowanych i wypędzanych z Elbląga w okresie międzywojnia ?
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    18 1
    (2016-04-05)
  • Dobry pomysł, Żydzi mieszkali tu trzeba o tym pamiętać, ale pomnik to raczej należy się Niemcom, których cmentarze zostały zniszczone przez nas Polaków lub choćby symbolicznie założycielowi miasta von Balk'owi na Placu Słowiańskim
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    14 10
    Heyah(2016-04-05)
  • W sprawie sfinansowania pomnika to proszę się zgłosić do Niemców, to oni mają żydów na sumieniu a nie my.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    15 3
    gzgz(2016-04-05)
  • Pomnik dla tych co ich przepędzili!
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    6 8
    Akcja T4(2016-04-05)
  • Jak zwykle w tym kraju mniejszosci maja najwiecej do powiedzenia
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    11 6
    Dexter1233(2016-04-05)
  • Kto Ci broni podjąć stosowną inicjatywę, zebrać pieniądze i wystąpić o zgodę do odpowiednich organów? No lae to wymagałoby znacznie więcej aktywności niż internetowy wpis na forum.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    3 4
    (2016-04-05)
  • Po pierwsze, w kwestii ''upamiętnienia'' zwróciła się organizacja społeczna, po drugie w artykule nie wspomina się o tym iż rzeczona organizacja zebrała pieniądze, więc nie bądż takim mądralą
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    1 2
    (2016-04-05)
  • Polski jeniec obozu koncentracyjnego Auschwitz ujawnia całą prawdę o żydach
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    3 2
    jatoja88(2016-04-05)
  • Polecam obejrzeć na youtube film pod tytułem: "Jeniec Auschwitz Mówi Prawdę o Żydach"
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    3 3
    jatoja88(2016-04-05)
  • A kto postawi pomnik setkom lub wręcz tysiącom elblążan, którzy zmuszeni byli wyemigrować w ostatnim czasie za granicę w poszukiwaniu pracy?
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    4 6
    (2016-04-05)
Reklama