Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies.
Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza zgodę na zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Proszę zapoznać się z informacją na temat cookies stosowanych na naszej stronie.
Środa 22-11-2017, imieniny Cecylii, Marka
 
Rek

UWAGA!

Zamknij Zamknij
Rek
Rek
Telefon portElu Halo, tu portEl
512 918 555

Wiadomości

Na osiedlu

Gospodarka

Społeczeństwo

Kultura

Sport

Na uczelniach

Zbrodnia i kara

Prasówka

Jej portEl

Kina i teatr

Konkursy

Dawny Elbląg

Poradnik

Hit czy kit?

Po godzinach

Fotoreportel

Szpital Miejski ul.Komeńskiego Szpital Miejski ul.Komeńskiego

Historia okolic Elbląga: Braniewo (odcinek 51)

 
Elbląg, Historia okolic Elbląga: Braniewo  (odcinek 51) Rycina przedstawiająca Braniewo XVII wieku (fot. archiwum autora)
Rek

Czy wiecie, że przed wiekami istniały dwa Braniewa? Stare i Nowe. Kiedy zostały połączone w jedno miasto? O tym i innych ciekawostkach w kolejnym odcinku naszego cyklu „Historia okolic Elbląga” opowiada Karol Wyszyński, przewodnik PTTK.

Braniewo leży na rzeką Pasłęką, ok. 7 km od jej ujścia do Zalewu Wiślanego .Dawniej było ważnym portem handlowym, intensywnie działającym do końca XVIII w. Jest najstarszym miastem na Warmii.
     
     Założenie miasta
     
Miasto założyli Krzyżacy w miejscu dawnego grodu Prusów Brusebergue, wokół małego zamku zbudowanego przez zdobywców w 1240 r. Wygląd zamku nie jest znany. W 1243 r. miejscowość i zamek stają się siedzibą biskupów warmińskich i do 1273 r. stolicą dominium biskupiego. Nosi nazwę Braunsberg (do 1945 r.).
     Po raz pierwszy miasto lokowano w 1254 r. na prawie lubeckim. Zniszczone w 1261 r. w wyniku II powstania pruskiego. Ponownie lokowane w 1274 r. na nowym już miejscu przez bp. Henryka Fleminga (1230 – 1300), też na prawie lubeckim. W 1273r. powstał nowy murowany już zamek (rozebrany pod koniec XIX w.).
     
     Drugie Braniewo
     
W 1342 r. na przeciwnym brzegu Pasłęki powstało drugie miasto Braniewo, określane jako Nowe, a poprzednio opisane zaczęto określać jako Stare. Oba miasta zostały połączone po I rozbiorze Polski w 1772 r.
     W czasie bitwy grunwaldzkiej 1410 r. garnizon braniewski walczył po stronie zakonu. Na obrazie Jana Matejki przedstawiającym to zdarzenie w górnym prawym rogu widać herb zbliżony do elbląskiego, z tym że na tarczy biało-czarnej jest to właśnie symbol oddziału z Braniewa.

  Tak przed wiekami wyglądało gimnazjum w Braniewie (archiwum autora) Tak przed wiekami wyglądało gimnazjum w Braniewie (archiwum autora)


     Mieszkańcy Braniewa w 1454 r. przyłączyli się do buntu mieszczan przeciwko Krzyżakom. Zaatakowali zamek biskupi, starali się jednak go nie zniszczyć. Dlaczego? Bo w czasie poprzedniego buntu w 1396 r., kiedy to uszkodzili budowlę na żądanie ówczesnego wielkiego mistrza Konrada von Jungingena (ok. 1355-1407), musieli ją odbudować na własny koszt. Po drugim buncie kapituła warmińska zgodziła się na obsadzenie zamku przez polską załogę. Krzyżacy dwukrotnie nieskutecznie próbowali odbić zamek. Za trzecim razem, w 1461 r., mieszkańcy wpuścili do środka stronników bp. Pawła Legendorfa (ok. 1415-1467) który był zwolennikiem zakonu i polska załoga musiała się poddać.
     W wyniku II pokoju toruńskiego oba istniejące wówczas Braniewa znalazły się w dominium warmińskim, a tym samym Prus Królewskich i znajdowały się tym samym w granicach I Rzeczypospolitej do 1772 r.
     
     Jezuici rozwijali szkolnictwo
     
Braniewo w XVI wieku pozostające, tak jak i Warmia, katolickie stało się ważnym miejscem edukacyjnym. Biskup Stanisław Hozjusz (1504-1579) w 1565 r. założył w mieście jezuickie Collegium Hosianum. Było to pierwsze na ziemiach polskich kolegium jezuickie.
     W 1578 r. jezuici stworzyli w Braniewie seminarium papieskie, ale stworzenie uniwersytetu nie powiodło się w tym czasie (podobnie jak i w Elblągu). Kasata zakonu jezuitów spowodowała przekształcenie szkoły w Gimnazjum Akademickie, a w 1818 w Liceum Hosianum. Działające w latach 1818-1944 Liceum Hosianum uważa się za spadkobierczynię Collegium Hosianum. Kolejna zmiana nazwy szkoły przypadła na rok 1912, kiedy to na jej bazie utworzono Akademię Państwową.
     Na rozwój kultury w Braniewie miała wpływ uruchomiona w 1589 r. oficyna drukarska, którą w 1697 r. wykupili jezuici.
     To szkolnictwo i wieloletnia działalność jezuitów były chyba główną przyczyną tego, że - wokół rozwijającego się protestantyzmu - tak Braniewo jak i Warmia stały się przysłowiową wyspą katolicyzmu.
     W 1887 r. w Braniewie powstała pierwsza w Prusach Wschodnich Szkoła Rolnicza.
     
     Ciąg dalszy historii Braniewa za tydzień.

WyKa
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
..., a moim zdaniem
Pokazuj od
najnowszych
  • Obecnie Hosianum to seminarium duchowne, którego siedzibą jest oczywiście Olsztyn. Polityka władz olsztyńskich od zawsze polegała na drenazu i wysysaniu innych ośrodków skutkujac ich marginalizacja. Liczył się tylko Olsztyn jako sztucznie pompowana metropolia. Obecnie jest to jeszcze bardziej widoczne.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    18 0
    Bez Ściem proszę(2017-04-09)
  • Nienawidzę Krzyżaków.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    3 4
    Prus(2017-04-09)
  • Seminarium Duchowne z Elbląga należy bezzwłocznie przenieść do BRANIEWA.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    6 3
    (2017-04-09)
Reklama