Sobota 23-02-2019, imieniny Polikarpa, Romy
 
Rek

UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później

Walkiria z Truso (Historia jednego przedmiotu cz. 5)

 
Elbląg, Walkiria z Truso (Historia jednego przedmiotu cz. 5)
Fot. 1. Srebrna zawieszka przedstawiająca Walkirię z koniem odkryta w Truso (źródło: M. F. Jagodziński, Truso między Weonodlandem a Witlandem, Elbląg 2010, s. 106).
Rek

Wspólnie z Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu prowadzimy cykl pn. "Historia jednego przedmiotu", w którym prezentujemy eksponaty i ich historię. Przedmioty codziennego użytku odnalezione przez badaczy na ziemi (a właściwie w ziemi) elbląskiej przybliżą nam jej dawnych mieszkańców. Dziś o Walkirii z Truso.

Bardzo interesującym przedmiotem znalezionym na terenie wczesnośredniowiecznej wikińskiej osady Truso, której pozostałości odkryto w pobliżu jeziora Drużno, jest fragment srebrnej zawieszki przedstawiającej postać kobiety w długiej sukni (fot. 1). Przedmiot ten należałoby zaliczyć do kategorii wikińskich amuletów z IX-X wieku. Cała kompozycja, mimo że zachowana jedynie fragmentarycznie, przedstawia niewątpliwie Walkirię z koniem.
     Podobne znaleziska pochodzą m.in. z Ribe, Tisso (fot. 2), Stentinget i Odense (fot. 3) w Danii, a także z Hedeby. Możemy dzięki nim przypuszczać jak wyglądała cała zawieszka z Truso, chociaż posiada ona istotne różnice w stosunku do wymienionych obiektów.Przede wszystkim nasza Walkiria wykonana jest mniej realistycznie a bardziej schematycznie. Daje to jednak jasne przesłanki co do interpretacji poszczególnych elementów ubioru i wyposażenia postaci. Charakterystyczna jest zwłaszcza długa suknia, dobrze widoczna jest także okrągła tarcza z wyraźnie zaznaczonym umbem, czyli wyodrębnioną, środkową częścią tarczy wojownika. Pod tarczą widoczny jest długi miecz, a na głowie spiczasty hełm, spod którego spływają na plecy zaplecione w dwa warkocze włosy. Walkiria stoi z lewej strony konia, trzymając go za uzdę. Warto zwrócić uwagę, że we wszystkich innych tego typu znaleziskach Walkiria umiejscowiona jest z prawej strony konia. Dużo szczegółów związanych z rzędem końskim (ogłowie, napierśnik) zawartych zostało również w zachowanym fragmentarycznie wizerunku konia, czego nie dostrzeżemy na przywołanych powyżej analogiach.

  Fot. 2. Walkiria z Tisso (źródło: M. Bo Henriksen, P. Vang Petersen, Valkyriefund, Skalk nr 2, Aprill 2013, s. 8); Fot. 3. Walkiria z Odense (źródło: foto Odense Bys Museer)
Fot. 2. Walkiria z Tisso (źródło: M. Bo Henriksen, P. Vang Petersen, Valkyriefund, Skalk nr 2, Aprill 2013, s. 8); Fot. 3. Walkiria z Odense (źródło: foto Odense Bys Museer)

Fragmentaryczne zachowanie zawieszki z Truso, nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, czy na koniu znajdował się jeździec, oraz czy pod koniem umieszczony był „tajemniczy” kwadratowy obiekt z nacięciami przypominającymi szachownicę (por. fot. 2; fot. 3). Z uwagi na obecność tych elementów we wszystkich innych analogicznych znaleziskach, możliwość taką należy brać pod uwagę.
     Walkirie - mityczne półboskie, demoniczne dziewice - służyły Odynowi zbierając poległych w czasie bitew wojowników i wskazując im drogę do Walhali. Z rozkazu Odyna uczestniczyły też w bitwach w trój- lub dziewięcioosobowych zespołach.
     Same Walkirie nie były obiektem kultu. Zawieszki które je przedstawiają można jednak łączyć z kultem Odyna. Z uwagi na to, że Walkirie personifikowały uczucia i zachowania walczących, można tego typu przedmioty interpretować również jako klasyczne amulety związane z opieką nad dzielnymi wojownikami.
     
     W Njal sadze (XIII-wieczna saga islandzka) Walkirie śpiewają tzw. „Spearsong”:
     Odważnie siodłając konie
     Jedziemy z wyciągniętymi mieczami
     Daleko stąd
     
     Walkirię z Truso można podziwiać w elbląskim muzeum, wśród innych amuletów wikińskich prezentowanych na wystawie „Truso – legenda Bałtyku”.
     

Elbląska Gazeta Internetowa portEl.pl sprawuje patronat medialny nad Muzeum Archeologiczno-Historycznym
     
dr Marek F. Jagodziński, Kustosz Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elblągu
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
..., a moim zdaniem
Reklama

To kupisz w pasażu portElu

Naszywka GODŁO
T-shirt biały z Twoim nadrukiem DTG PROMOCJA
Naszywka HERB ELBLĄGA
Naszywki