Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies.
Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza zgodę na zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Proszę zapoznać się z informacją na temat cookies stosowanych na naszej stronie.
Sobota 19-08-2017, imieniny Jana, Bolesława
 
Rek

UWAGA!

Rek
Telefon portElu Halo, tu portEl
512 918 555

Wiadomości

Na osiedlu

Gospodarka

Społeczeństwo

Kultura

Sport

Na uczelniach

Zbrodnia i kara

Prasówka

Jej portEl

Kina i teatr

Konkursy

Dawny Elbląg

Poradnik

Hit czy kit?

Po godzinach

Fotoreportel

Zakaz połowu Zakaz połowu

Magiczny amulet z Truso (Historia jednego przedmiotu cz. 51)

 
Elbląg, Magiczny amulet z Truso  (Historia jednego przedmiotu cz. 51) (fot. MAH)
Rek

Wspólnie z Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu prowadzimy cykl pn. "Historia jednego przedmiotu", w którym prezentujemy ciekawe eksponaty i ich historię. Przedmioty codziennego użytku odnalezione przez badaczy na ziemi (a czasem i w ziemi) elbląskiej przybliżą nam jej dawnych mieszkańców. Dziś o magicznym amulecie z Truso.

W trakcie badań wykopaliskowych w 2007 roku w części portowej osady Truso, odkryto unikalny zespół przedmiotów związanych z wierzeniami i praktykami religijnymi. Składał się z dwóch kopułkowatych, ażurowych rozdzielaczy pasa złożonych razem w formę „medalionu”, w którego środku umieszczono srebrny pierścień. Rozdzielacze zdobione są maskami-twarzami wykonanymi w stylistyce Borre, rozmieszczonymi symetrycznie w trzech punktach na obwodzie każdej obręczy. Uwagę zwracają wyjątkowo realistycznie skomponowane ażurowe sploty kopułki w formie dużych trykwetr.
     Umieszczony wewnątrz „medalionu” taśmowaty pierścień jest wyrobem jubilerskim spotykanym zarówno na cmentarzyskach (m.in. w Birce i Hedeby), osadach wczesnomiejskich, jak również w skarbach. Jako forma ozdoby w jubilerstwie skandynawskim pierścienie pojawiły się w X wieku i były używane do końca okresu wikińskiego.
     Sądząc z kontekstu odkrycia - między budynkami, w warstwie ilasto-piaszczystej - mamy do czynienia z klasyczną zgubą albo z depozytem o charakterze wotywnym. Uwagę zwraca wyjątkowo bogaty i silny przekaz symboliczny poszczególnych elementów, jak również całości tego znaleziska. Wiele informacji o wyjątkowym znaczeniu pierścieni możemy znaleźć w skandynawskich sagach. Były one oznaką władzy, prestiżu i bogactwa, a zwłaszcza atrybutem mocy. Magiczna moc pierścienia wspomniana jest m.in. w opowieści o skarbie Nibelungów i klątwie karła Andvariego (pieśń Reginsmál, Edda Poetycka).
     W przypadku rozdzielaczy pasa symboliczne przesłanie zawarte w kompozycji plastycznej jest jeszcze bardziej widoczne. Można uznać, że trzy maski-głowy połączone są magicznym splotem nawiązującym do symbolu valknuta – trzy przeplecione trójkąty. Znak ten związany był zapewne z Odynem i symbolizować może pokonanego przez Thora Olbrzyma Trivaldiego (potrójnie silnego), który posiadał dziewięć głów (potrójnie trzy). Można także wskazać symboliczne znaczenie całego pasa jako „pasa mocy” Thora – Megingiard – dopiero po włożeniu pasa uaktywniała się w nim „moc Asa”. Taka interpretacja trzech połączonych magicznym splotem masek rozdzielacza (Odyn → Thor → Triwaldi) jest bardzo prawdopodobna.
     Zupełnie inne obszary skandynawskich wierzeń odsłania analiza symboliki amuletu na gruncie kosmologicznej wizji dziewięciu krain (3x3) składających się na całość Świata. Były to krainy Bogów (Asgard, Vanheim, Alfsheim); krainy Olbrzymów (Muspelheim, Niflheim, Jötunheim) i krainy Ludzi (Midgard, Svartalheim, Helheim).
     Przy takiej interpretacji, nieoczekiwanie możemy odwołać się do konkretnych miejsc i obiektów. Według Leszka Słupeckiego, znakomitego znawcy mitologii skandynawskiej okresu wikińskiego, nazwa Ifing z Eddy Poetyckiej jest tożsama z nazwą Ilfing z relacji Wulfstana. Pierwsza z nich, oddzielała mityczne krainy Jötunheim i Asgard, druga, wypływała z jeziora nad którego brzegiem zbudowano Truso i również była rzeką graniczną - jak wykazała archeologiczna analiza osadnictwa wokół Truso, rzeka Ilfing (Elbląg) oddzielała osadnictwo słowiańskie (kraj Weonodland) od osadnictwa pruskiego (kraj Witland).
     
     Edda Poetycka - Vafþruðnismál
     Wafthrudnir rzekł:
     15. „Powiedz mi, Gagnrad, co na progu stojąc
     Sprawności swej chcesz dać dowód.
     Jak zwie się rzeka dzieląca
     Ziemie olbrzymów od bogów?”
     Odin rzekł:
     16. „Ifing zwie się rzeka
     Dzieląca ziemie olbrzymów od bogów;
     Otwarta płynie ona od wiecznych czasów,
     Lodem nie pokryje się nigdy”
     Tłumaczenie: Apolonia Załuska Strömberg
     
     

     

Elbląska Gazeta Internetowa portEl.pl sprawuje patronat medialny nad Muzeum Archeologiczno-Historycznym

dr Marek F. Jagodziński, kustosz Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elblągu
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
..., a moim zdaniem
Pokazuj od
najnowszych
  • Elbląg ma port, ma starą osadę truso, jezioro druzno. To potencjał turystyczny jak cholera!!!!! Jak przekop kanał ruszy to można robić na turystyce z UE i innych mega kasę!!!!!
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    8 0
    (2016-12-04)
  • Mierzeja i Elbląg muszą przyspieszyć budowę Kanału Sztutowskiego!!!!!
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    4 0
    (2016-12-04)
  • Ale wkładu własnego do modernizacji muzeum nie będzie. Tyle o promocji turystycznej i rozwoju potencjału turystycznego. Będziemy promować miasto kilometrażem asfaltu.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    4 0
    (2016-12-04)
  • to ciekawe. .. że wątek olbrzymów istnieje w delikatnie mówiąc, wielu kulturach na całej planecie. ..
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    2 0
    (2016-12-05)
Reklama