Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies.
Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza zgodę na zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Proszę zapoznać się z informacją na temat cookies stosowanych na naszej stronie.
Środa 22-11-2017, imieniny Cecylii, Marka
 
Rek

UWAGA!

Rek
Telefon portElu Halo, tu portEl
512 918 555

Wiadomości

Na osiedlu

Gospodarka

Społeczeństwo

Kultura

Sport

Na uczelniach

Zbrodnia i kara

Prasówka

Jej portEl

Kina i teatr

Konkursy

Dawny Elbląg

Poradnik

Hit czy kit?

Po godzinach

Fotoreportel

11.11.2017 11.11.2017

Ocalmy od zapomnienia historię Żuław

Elbląg, Ocalmy od zapomnienia historię Żuław fot. AD
Rek

Krajobraz kulturowy i społeczny Żuław Elbląskich. Żuławy w perspektywie badań pedagogicznych. Dawne oblicze żuławskiego dzieciństwa. Powojenne losy poewangelickich i pomennonickich cmentarzy na Żuławach. To tylko niektóre tematy zaprezentowane podczas dzisiejszej (26 listopada) konferencji pt. „Krajobraz kulturowy Żuław Elbląskich”, która odbyła się w sali Staromiejskiej przy ul. św. Ducha.

Konferencja była podsumowaniem badań kulturowych nad Żuławami Elbląskimi, które w lipcu tego roku zostały przeprowadzone przez naukowców i studentów z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu Artystycznego w Poznaniu, z Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elblągu, Uniwersytetu Gdańskiego i Uniwersytetu w Białymstoku. W badaniach wzięli udział architekci, etnolodzy, kulturoznawcy oraz pedagodzy.
     Poprzecinane rowami i obsadzone wierzbami Żuławy stały się punktem zainteresowań naukowców z całej Polski. Powstałe na podstawie zebranych relacji badania stanowią nieocenione źródło wiedzy na temat historii zamieszkałych przez nas ziem. Efekt badań to kilkadziesiąt wywiadów, rysunków, pomiarów oraz bogata dokumentacja zdjęciowa i archiwalna. Podczas konferencji poruszono wiele interesujących zagadnień: m. in. jaki był los dzieci zamieszkujących tereny powojennych Żuław, w jakich stosunkach żyli przedstawiciele nowych społeczności, osiadłych na Żuławach po roku 1945, gdzie można odnaleźć ślady zamieszkałych przed wojną na naszych terenach mennonitów i jak wiele wiedzą o nich obecni mieszkańcy Żuław.
     
     Dzieciństwo na Żuławach
     Zamieszkujące dawne tereny Żuław dzieci musiały borykać z wieloma problemami. Często miały trudności z dotarciem do szkoły, do której przemierzały wiele kilometrów. Niektóre z nich musiały przeprawiać się do niej przez rzekę Nogat. Do obowiązków dzieci zamieszkujących tereny wiejskie należało pomaganie przy gospodarstwie. Dzieci pomagały więc rodzicom przy wykopkach, pasły bydło, a ich dzień zaczynał się bardzo wcześnie. Miały jednak czas i na zabawę. Dziewczynki robiły lalki z ręcznika, a chłopcy proce, łuki. Popularną rozrywką była tzw. zabawa w partyzantów. Dzieci dzieliły się na Niemców i Polaków i ganiały po polu. Popularnymi zabawami były również “Ole ole Janko” oraz “Ojciec Wirgiliusz”.

 


     Nowi sąsiedzi
     Ziemie Żuław po wojnie zasiedliła ludność z różnych stron Polski: z Wołynia, Podkarpacia, Kielecczyzny i zza Buga. Z przeprowadzonych wywiadów z żyjącymi jeszcze świadkami tamtych czasów wynika, że pomiędzy tymi różnorodnymi społecznościami nie dochodziło do poważniejszych konfliktów. Była bieda, a różnice między ludźmi niewielkie. Był czas na spotkania i wspólne zabawy. Z relacji niektórych dowiadujemy się jednak, że pozostali na Ziemiach Odzyskanych autochtoni, byli przez Polaków (często też przez milicjantów) szykanowani. Piętnowano również przybyłych na nasze ziemie Ukraińców. Nie pozwalano im żenić się z Polkami, powszechnym było wyzywanie się od „Ukraińców”. Nie można więc jednoznacznie powiedzieć, że była to społeczność idealna.
     - Mimo, że dzisiejsi mieszkańcy, sięgając do przeszłości, podkreślają, że nie dochodziło do większych konfliktów między społecznościami powojennych Żuław, nie można powiedzieć, że była to społeczność idealna – powiedział Bartosz Stańda z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. - Podkreślenie braku takich konfliktów mogło wynikać z idealizacji przez nich czasów młodości. Wiadomo, że wszechobecna była niechęć wobec ludności ukraińskiej. Z drugiej jednak strony w tamtych czasach łączyło ludzi poczucie wspólnoty, bieda, długie podróże, a pamięć o wojnie powodowała, że ludzie próbowali konfliktów unikać.
     
     Cmentarze mennonickie toną w chwastach
     Niewiele dzisiejszych mieszkańców Żuław zdaje sobie sprawę z tego, że ich ziemie zamieszkiwała przed wojną spora grupa mennonitów. Ignorancja taka zdumiewa. O ich obecności świadczą zachowane do dzisiaj cmentarze, zaniedbane zbory oraz chaty poholenderskie. Zachowane z tamtych czasów oznaki obecności mennonitów na naszych ziemiach są niestety bardzo zaniedbane. Tylko nieliczne zabytki są odrestaurowywane (dzieje się tak z cmentarzem w miejscowości Rozgart). Większość nekropolii jest w bardzo złym stanie, tak jak ta w Jesionnie. Cmentarz ten jest tak zarośnięty, że trudno go nawet zauważyć.
     - Cmentarze poewangelickie i pomennonickie są świadectwem o dawnych mieszkańcach Żuław Elbląskich oraz niezbywalnym elementem krajobrazu żuławskiego. Należy więc robić wszystko, by zachować je, ponieważ bez nich Żuławy nie będą już takie atrakcyjne. – powiedziała Aleksandra Paprot z Uniwersytetu Gdańskiego.

dk
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
..., a moim zdaniem
Pokazuj od
najnowszych
  • to zacznijmy od bardzo dwinych przepisow w gminach zulawskich mowiaych o typie budownictwa nowego wiejskiego 8,5 metra wysokosci i dwuspadowy ! Gdzie miejsce na domy podcieniowe ? dachy mansardowe ?
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0 0
    (2010-11-27)
  • Żuławy widziane z rowerowego siodełka fascynują grupę elbląskich rowerzystów. Kto słyszał o starym akwedukcie w Gozgawie? ESR - www.bikerelblag.hg.pl
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0 0
    Darecki ESR(2010-11-27)
  • Zmiany powojenne nie wpłynęły korzystnie na stan infrastruktury Żuław. Migranci nie kontynuowali sprawdzonych metod konserwacji urządzeń melioracyjnych oraz obiektów komunikacyjnych. W świadomości nowych gospodarzy brakowało szacunku do tradycji, a tkwiła obawa przed powrotem dawnych właścicieli. Poczucie tymczasowości powodowało wywóz zastanych dóbr do "polski" i długi okres dewastacji i braku inwestycji. Politykom brakowało pomysłu na wykorzystanie potencjału rolniczego i turystycznego Żuław. Ziemie żuławskie są wytworem wielowiekowej pracy ludzkiej i przykładem wysokiej kultury i umiejętności.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0 0
    kubol(2010-11-27)
  • Niestety, akwedukt w Gozdawie jest w Polsce zupełnie nieznany. Wspaniale wypromowano Fojutowo k. Tucholi, a Gozdawa jest całkiem zapomniana i z roku na rok coraz trudniej tam trafić (chyba że z GPS). Co ciekawe, powód i czas wybudowania tego akweduktu są tajemnicze. Jedni mówią o systemie nawadniania żuławskich polderów z początku XX wieku, inni (powołując się na stare niemieckie źródła) o krzyżackim kanale napędzającym młyn wodny, zbudowanym przed wprowadzeniem na Żuławy wiatraków. Który z tych wątków jest prawdziwy? Może ktoś wie i podzieli się swoją wiedzą. ..
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0 0
    Lu(2010-11-27)
  • MARECKI Akwedukt w Gozdawie będzie do obejrzenia już 12 grudnia podczas tradycyjnej, corocznej wycieczki elbląskich rowerzystów do Nowego Stawu. Szczegóły wyjazdu są już na www.bikerelblag.hg.pl. Akwedukt w Fojutowie jest dobrze wypromowany, ale i jest w zasadniczo innym stanie technicznym i wizualnym niż Gozdawa. To w zasadzie jest ruina: marecky.bikestats.pl
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0 0
    MARECKI(2010-11-27)
  • warto pmiętać o żuławach są to wspaniałe tereny. Władze naszej gminy nie bardzo staraj sie ochraniać te terny przed powodzia. Zabezpieczenia przeciw powodziowe są mizerne żeby nie powiedzieć fatalne.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0 0
    żuławianka(2010-11-28)
  • Mieszkałam w Rozgardzie i jako dziecko zawsze dbalismy o ten cmentarz, chociarz to nie był polski. Pochowani tam byli mieszkańcy naszej wsi, trzeba było im oddac cześć.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0 0
    (2010-11-30)
  • Wątek tego akweduktu jest poruszany tutaj www.forum.dawnygdansk.pl
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0 0
    irie(2010-11-30)
Reklama