Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies.
Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza zgodę na zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Proszę zapoznać się z informacją na temat cookies stosowanych na naszej stronie.
Wtorek 16-01-2018, imieniny Włodzimierza
 
Rek

UWAGA!

Historia elbląskich ulic: Armii Krajowej i Grota Roweckiego (odcinek 28)

Elbląg, Historia elbląskich ulic: Armii Krajowej i Grota Roweckiego (odcinek 28) Nieistniejący już budynek Loży Masońskiej (fot. archiwum autora)

Skąd w Elblągu wziął się pomnik-czołg? Co wcześniej znajdowało się w tym miejscu? Gdzie mieścił się cmentarz św. Mikołaja? O tym wszystkim w najnowszym odcinku „Historii elbląskich ulic” opowiada jak co niedzielę Karol Wyszyński, przewodnik PTTK Elbląg.

Dzisiejszy odcinek naszego cyklu poświęcamy historii alei Armii Krajowej i ulicy Generała Grota Roweckiego, które razem tworzą jeden z głównych ciągów komunikacyjnych Śródmieścia.
     
     Aleja Armii Krajowej miała być dłuższa
     
Obecna aleja Armii Krajowej powstała w 1948 r. W założeniach miała prowadzić od budynku Urzędu Miejskiego przy ul. Łączności i poprzez most na rzece Elbląg stanowić trasę wyjazdową z miasta w kierunku Gdańska. Na szczęście jej bieg zakończono na ul. Pocztowej, bo w innym przypadku likwidacji uległaby Brama Targowa.
     Ulicę, której patronem został generał Karol Świerczewski, poprowadzono skrajem parku, które też nosił imię Świerczewskiego. Obie nazwy przetrwały do 1991 roku, kiedy park przemianowano na Planty, a patronem ulicy została Armia Krajowa.
     Po lewej stronie alei, patrząc w kierunku ratusza, niedaleko ulicy Pocztowej znajduje się jeden z budynków z lat 60. XIX wieku, po dawnych zakładach Adolfa Neufelda. Obiekt kilka lat temu został gruntownie zmodernizowany, dzisiaj mieści się w nim m.in. bank i szkoła języków obcych.
     Za odchodzącą w lewo ul. Pestalozziego stoi pomnik-czołg, odsłonięty 7 maja 1976 r. podczas ogólnopolskich obchodów Dni Zwycięstwa. Pomnik powstał z inicjatywy Mariana Szynkielewskiego, ówczesnego prezesa elbląskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (PTTK). Za czołgiem znajduje się miasteczko handlowe, powstałe w latach 90.
     W miejscu, w którym stoi czołg, znajdował się kiedyś Bastion Psiej Uliczki, a później budynek Loży Masońskiej powstałej w XVIII w. Działalność tej i innych lóż zakończyła się w 1933 roku decyzją władz hitlerowskich. W pobliżu Loży Masońskiej znajdował się szpital, powstały w XVII w. W 1806 r. budynek przekształcony w szkołę imienia Pestalozziego, popularnie nazywaną „Szkołą Drewniaków”. Po 1945 roku z zabudowy nic nie pozostało.
     Przy skrzyżowaniu Alei Armii Krajowej z 12 lutego znajduje się budynek wzniesiony w 1969 roku jako wielobranżowy sklep Feniks. W latach 90. na pierwszym piętrze znajdowały się butiki handlowe, obecnie mieści się tutaj siłownia, a na parterze market jednej z ogólnopolskich sieci handlowych.
     
     Cmentarz przed przebudową
     
Przedłużeniem Alei Armii Krajowej jest ulica Grota Roweckiego, która przecięła istniejący tutaj po 1945 roku Plac Jedności Narodu. Przed rozbudową ulicy na wysokości aresztu śledczego mieścił się cmentarz św. Mikołaja (St. Nicolai Kirchhof), przypominają o tym pamiątkowe tablice umieszczone na skarpie przy areszcie.

  Czołg przy alei Armii Krajowej (fot. autor) Czołg przy alei Armii Krajowej (fot. autor)


     Po lewej stronie ulicy przed Zespołem Państwowych Szkół Muzycznych im. K. Wiłkomirskiego znajduje się Skwer Rotmistrza Pileckiego, a przy nim pomnik Polskiego Państwa Podziemnego. Został on odsłonięty w pierwotnej wersji 27 września 1999 r., później go rozbudowano. Pomnik jest autorstwa Grzegorza Owczarka i Romana Fusa. Inicjatorem jego powstania jest środowisko kombatanckie Armii Krajowej.
     Po przeciwnej stronie, na Placu Konstytucji, wznosi się kolejny pomnik odsłonięty 22 lipca 1975 r., za czasów PRL nazywano to miejsce Placem Zgromadzeń Ludowych. Sam pomnik jest dziełem krakowskiego rzeźbiarza Jana Sieka. Według założenia autora ma przedstawiać rozwiniętą na wietrze flagę. Jego powierzchnię ozdabiają sceny związane z polskością Elbląga, a z przeciwnej strony są sceny związane z gospodarką i przemysłem Ziemi Elbląskiej. Niektórzy mieszkańcy nazywają ten pomnik „wątrobą”.

WyKa
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
..., a moim zdaniem
Pokazuj od
najnowszych
  • A moim zdaniem dawniej robiono lepsze zdjęcie niż obecni.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    2 1
    obatel(2014-11-16)
  • ee tam lepsze.., Photoshop był mistrzowską ręką robiony
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0 1
    Bolozt.(2014-11-16)
  • A pomniczki ukraińskie to jak nazwać? Karmniki dla ptaszków? Stoją se takie na cmentarzu. .. .. Bo 200 000 POLAKÓW bez grobów i pamięci. .. .. wyrżnie tych jak zwierzęta przez UPA!
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    2 0
    (2014-11-16)
  • Szanowny Panie A. Wyszyński. .. należy się Panu serdecznie podziękowanie za prace i czas poświęcony historii miasta. Jest fajnie iż są tacy ludzie co cenią i pamiętają. .. choć czasami, ,watroba, ,może zaboleć od kąśliwości. .. .. Więc może bez nadmiaru aktualnej politycznej poprawności. .. .bo i Hitler i Stalin i Bierut są faktami historycznymi, a i Elbląg istniał przed Prezydentem Józefem G. Mieszkańcami nie są anioły, ale zwykli ludzie co to i ZAMECH i turbiny i gruzy odbudowali. .i coś się wykształciło na techników i inżynierów, i były zakłady pracy i i była bieda, ale takiej jak dziś nędzy nie było! Więc po co ta, ,wątroba, ,. .. .
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    7 0
    (2014-11-17)
Reklama