Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies.
Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza zgodę na zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Proszę zapoznać się z informacją na temat cookies stosowanych na naszej stronie.
Sobota 18-11-2017, imieniny Karoliny, Romana
 
Rek

UWAGA!

Rek
Telefon portElu Halo, tu portEl
512 918 555

Wiadomości

Na osiedlu

Gospodarka

Społeczeństwo

Kultura

Sport

Na uczelniach

Zbrodnia i kara

Prasówka

Jej portEl

Kina i teatr

Konkursy

Dawny Elbląg

Poradnik

Hit czy kit?

Po godzinach

Fotoreportel

Jesienne spacery. Jesienne spacery.

Historia elbląskich ulic: Mostowa w cieniu katedry ( odcinek 38)

 
Elbląg, Historia elbląskich ulic: Mostowa w cieniu katedry ( odcinek 38) Kościół św. Mikołaja przed pożarem w 1777 r.(archiwum autora)
Rek

W dzisiejszym odcinku „Historii elbląskich ulic” wracamy do ciekawostek związanych z ulicą Mostową, a konkretnie – z katedrą św. Mikołaja, która jest jedyną istniejącą do dzisiaj budowlą po prawej stronie ulicy, patrząc w kierunku rzeki. O jej historii opowiada Karol Wyszyński, przewodnik PTTK.

Kościół św. Mikołaja zaczął powstawać wraz z miastem. Jego początki odnotowano w akcie lokacyjnym 10 kwietnia 1246 r., a pierwszy etap budowy zakończono w 1284 r. Dlaczego patronem został święty Mikołaj? Bo jest on patronem kupców i żeglarzy, a tych w ówczesnym Elblągu nie brakowało. Pierwszym proboszczem świątyni był niejaki Gotfryd, którego powołał na tę funkcję biskup Chrystian.
     
     Jedyny katolicki kościół
     Początkowo kościół był niską halową budowlą, do której od strony zachodniej dostawiono wieżę. W połowie XIV w. podniesiono nawę główną, w latach 1380-1430 podniesiono nawy boczne. Jednocześnie do wieży dostawiono dwie boczne, które wzmocniły ją, bo groziła zawaleniem. Kościół przypominał wówczas bazylikę.
     Po 1454 r i inkorporacji Elbląga do państwa polskiego, a następnie po reformacji, świątynia pozostała jedynym kościołem katolickim w Elblągu, patronat nad kościołem obejmują każdorazowo królowie polscy. Jednak wbrew umowom, w 1573 r. kościół przejęli protestanci. Po restrykcjach ze strony polskiego króla Zygmunta III jak i dyplomatycznych zabiegach Stefana Sadorskiego (przyczynił on się do powstania również obecnego sanktuarium Święta Lipka) kościół powrócił pod zwierzchność katolików.

  (fot. autor) (fot. autor)


     
     Wielki pożar
     26 kwietnia 1777 r. uderzenie pioruna w wieżę kościoła spowodował pożar i zniszczenie kościoła oraz sąsiedniego ratusza. W świątyni runęły sklepienia i zawaliła się wieża. Udało się uratować wiele cennych przedmiotów, wiele uległo jednak zniszczeniu. Ocalała chrzcielnica z brązu z 1387 r., dzieło mistrza Bernhusera, zniszczeniu uległa jedynie jej pokrywa.
     Kościół odbudowywano wiele lat, obniżono jego wysokość o 7 metrów, wykonano drewniane sklepienie, a dach wykonano jako jednokalenicowy z sygnaturką. Samą wieżę odbudowano dopiero w 1907 r., wznosząc ją na wysokość 97 metrów, a dokonała tego elbląska firma budowlana należąca do Otto Depmeiera.
     Ciekawostką jest to, że 9 listopada 1831 r. gen. Rybiński, internowany wraz z innymi żołnierzami polskimi uczestnikami Powstania Listopadowego, zamówił w kościele św. Mikołaja uroczyste nabożeństwo dla uczczenia poległych w tym powstaniu.
     
     Katedra od 1992 roku
     
Świątyni ponownie została zrujnowana podczas walk o Elbląg w styczniu i lutym 1945 r . Zawaliły się stropy, a z wieży pozostał tylko wewnętrzny metalowy szkielet. Do odbudowy przystąpiono w 1948 r. O ogromie zniszczeń świątyni może świadczyć, że z jej wnętrza wywieziono 7 tysięcy metrów sześciennych gruzu. Przy odgruzowaniu pracowali społecznie mieszkańcy, w tym uczniowie, a także młodzież ze Służby Polsce. Strop odbudowanej świątyni wykonano z betonu, a dach wykonano jako trójkalenicowy. Kościół otrzymał dzwony z dawnego kościoła św. Anny. Nadmienić tu należy, że jeszcze w czasie I wojny światowej stracił brązowe dzwony skonfiskowane przez władze pruskie na cele przemysłu zbrojeniowego.
     Obecnie na wyposażeniu kościoła św. Mikołaja, który w 1992 r. podniesiono do godności katedry nowo utworzonej Diecezji Elbląskiej znajdują się: wspomniana chrzcielnica z 1387 r., Grupa Ukrzyżowania oraz figury 12 apostołów z XIV w. ufundowane przez proboszcza Mikołaja Wulsacka. Proboszcz ten założył też pierwszą szkołę w Elblągu oraz bibliotekę.
     W świątyni znajduje się szereg ołtarzy pochodzących z innych kościołów naszego miasta. Relikwia Krzyża Świętego pochodząca z dawnej kaplicy zamkowej, a ofiarowana jej w 1237 r. przez Wielkiego Mistrza Herman von Salza.
     Przed katedra, po jej zachodniej stronie, w czerwcu 2001 r. odsłonięto pomnik Jana Pawła II na pamiątkę wizyty w Elblągu. Jest to dzieło Wawrzyńca Sampa.

WyKa
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
  • To skoro zostala zniszczona prawie cala i po wojnie od nowa odbudowana to czemu ms status zabytku ?
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    1 14
    Cvb(2015-01-25)
  • bo "prawie" robi wielką różnicę :P
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    8 0
    expert(2015-01-25)
  • A w Elblągu nie ma juz innych ulic, tylko te na "starym " mieście? Ciekawe historie mają tez inne ulice.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    1 4
    (2015-01-25)
  • Tak ogólnie co do Starówki, czemu tak tak malo, albo prawie w ogole nie ma zieleni, czyżby ostatni prezydenci lubieli sadzić tylko kwiatki w naszym smutnym mieście, a przecież jest przedsiębiorstwo Zieleń Miejska ?
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    2 3
    (2015-01-25)
  • Czytam wszystkie opowieści o dawnym Elblągu i wielki szacun dla tej inicjatywy, jak i panu Karolowi Wyszyńskiemu. Lecz dzisiaj zakradł się błąd, chodzi o określenie " Sakrament Krzyża Świętego ", wydaje mi się że powinno być "Relikwia Krzyża Świętego". Sakrament to jest zupełnie coś innego. Choć w pewnej przenośni można by powiedzieć "sakrament". Troszkę podobnie mówi się o Ziemi Świętej jako o piątej Ewangelii.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    7 0
    hen33(2015-01-25)
  • Nazwa ulicy wywodzi się od mostu przez rzekę Elbląg. Stąd zapewne już około 1330 roku wymieniana w języku łacińskim jako /platea pontis, platea longi pontis/ - a od 1413 roku już jako Brückstraße - ulica Mostowa. Przed wejściem tej ulicy na most - stała kiedyś Brama Mostowa /porta pontis/ - którą już w 1319 roku nazywano Bramą Wysoką. Brama ta jako ostatnia ze staromiejskich obwarowań została rozebrana w 1799 roku.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    3 0
    erg.(2015-01-25)
  • Nie "sakrament", tylko RELIKWIARZ
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    3 0
    RodemzElbląga(2015-01-25)
  • Dwa odcinki o tej samej numeracji???
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    1 0
    RodemzElbląga(2015-01-26)
  • Dziękuję Redakcji za poprawienie numeracji odcinków
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0 0
    RodemzElbląga(2015-01-27)
Reklama