Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies.
Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza zgodę na zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Proszę zapoznać się z informacją na temat cookies stosowanych na naszej stronie.
Środa 22-11-2017, imieniny Cecylii, Marka
 
Rek

UWAGA!

Zamknij Zamknij
Rek
Rek
Telefon portElu Halo, tu portEl
512 918 555

Wiadomości

Na osiedlu

Gospodarka

Społeczeństwo

Kultura

Sport

Na uczelniach

Zbrodnia i kara

Prasówka

Jej portEl

Kina i teatr

Konkursy

Dawny Elbląg

Poradnik

Hit czy kit?

Po godzinach

Historia okolic Elbląga: Od Krosna do Chwalęcina (odcinek 54)

 
Elbląg, Historia okolic Elbląga: Od Krosna do Chwalęcina  (odcinek 54) Widok na kościół w Chwalęcinie (fot. autor)
Rek

W dzisiejszym odcinku „Historii okolic Elbląga” powracamy w rejon Ornety, po których oprowadza Karol Wyszyński, przewodnik elbląskiego PTTK. Jednym z najbardziej znany zabytków jest tutaj świątynia w Krośnie, wzorowana na tej ze Świętej Lipki.

Krosno
     Nie jest to Krosno położone w województwie podkarpackim, ale nasze „rodzime”. Jest jednak chyba bardziej znane, a to dlatego, że to właśnie tutaj kręcono serial „Siła wyższa”.
     Wieś lokowana w 1384 r. przez biskupa warmińskiego Henryka Sorboma (1340-1401). Powstała w miejscu dawnej osady pruskiej. Dawna nazwa miejscowości (Crossen, Krossen) pochodzi od nazwiska pierwszego właściciela posiadłości Johanna von Crossen.
     Kolejnymi właścicielami byli Sebastian von Perbant – wicemarszałek dworu biskupa, Jakub Bartsch – burmistrz Braniewa, który ufundował wówczas nową kaplicę. Poprzednia drewniana powstała w celu umieszczenia w niej figurki Matki Bokiej wykonanej z alabastru. Figurkę tę miały znaleźć dzieci w pobliskiej Drwęcy.
     Obecna figurka, znajdująca się w ołtarzu głównym jest kopią, oryginał zagiął w 1945 r. Kościół pw. Nawiedzenia NMP w Krośnie powstał w pierwszej połowie XVIII w. Ucierpiał zarówno w czasie wojen napoleońskich jak i I wojny światowej.
     Architektoniczne założenie świątyni i zespołu pielgrzymkowego wzorowane jest na tym ze Świętej Lipki. Zdobienia fasady kościoła wykonał zakład Krzysztofa Perwangena. Wnętrze świątyni: ołtarze, empora, prospekt organowy wykonane w stylu baroku. Ściany wewnętrzne zdobi polichromia z początku XX w. Nad wejściem do świątyni umieszczony jest posąg Chrystusa, a na krużgankach posągi apostołów. Kiedyś były drewniane wykonane przez Karla Ludwiga Biereichla, ale ze względu na zniszczenia zastąpiono je kamiennymi kopiami, których autorem jest Franz Threyne z Królewca.
     
     Chwalęcin
     Kolejną miejscowością położoną w pobliżu Ornety jest wieś Chwalęcin, do 1945 roku noszący miano Stegmannsdorf. Była to niegdyś wioska zamieszkała przez Prusów, a później po przejęciu lokowana na prawie chełmińskim w 1349 r. Znajdujący się tu kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, w stylu późnego baroku, jest jednym z ośmiu kościołów pielgrzymkowych na Warmii.
     Powstał w miejscu poprzednio istniejących kaplic (najstarszą odnotowano w 1570 r.) w wyniku ślubów kapituły warmińskiej złożonych w czasie epidemii dżumy w 1709 r. Budowę jednak rozpoczęto z opóźnieniem, bo w 1720 r.  

  Fragment kościoła w Krośnie (fot. autor) Fragment kościoła w Krośnie (fot. autor)

Kościół zaczął budować mistrz budowlany Jan Krzysztof Reimser zamieszkały w Ornecie, ale w trakcie prac zmarł. Nie wiadomo, kto jego dzieło dokończył.
     Ołtarze boczne oraz ambona pochodzą z XVIII w. W ołtarzu głównym umieszczono „czarny krucyfiks”, wiąże się nim legenda mająca świadczyć o cudach. Otóż przed powstaniem pierwszej kaplicy krucyfiks ten został odnaleziony w rzece Wałszy, umieszczono go w Osetniku, ale w tajemniczych okolicznościach znikał stamtąd i pojawiał się w miejscu pierwszego odnalezienia, nie pomogły nawet specjalnie wystawiane straże. W tym celu właśnie powstała pierwsza kaplica, w której umieszczono krucyfiks.
     
     Bogatyńskie
     
Była to wieś rycerska, lokowana w 1287 r. na prawie chełmińskim. Polska nazwa występująca wtedy to Bogatyny, nadana na cześć Bogatyńskich, którzy mieli stawiać zacięty opór Krzyżakom. Następna nazwa, obowiązująca do 1945 r. to Tüngen, wywodziła się od nazwiska właściciela zapisanego w 1287 r. 
     To z tej miejscowości wywodził się biskup warmiński Mikołaj Tungen (1467-1489). We wsi przetrwał pałac pochodzący z 1772 r. którego właścicielem był Stanisław Rutkowski, obok pałacu zachował się też częściowo park. W czasach PRLu w pałacu były mieszkania pracowników PGR-ów, obecnie pałac jest własnością prywatną.
     Pierwszy kościół powstał tu pod koniec XVI w., ufundowany przez ówczesnego właściciela Otto Jordana. Poważnie uszkodzony w czasie wojen napoleońskich następnie rozebrany. Nowy pochodzi z 1830 r., obecnie jest pod wezwaniem Trójcy Świętej i św. Michała Anioła. Obok świątyni znajduje się dawna kaplica grobowa rodu von Biell-Tungen.

WyKa
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
  • Trzeba było czekać aż 23 lata na usunięcie pomnika ku czci OUN-UPA w Hruszowicach. W końcu się jednak udało Wracając do decyzji władz gminy w Stubnie o rozbiórce pomnika w Hruszowicach – można zatem powiedzieć, że lokalny samorząd wykazuje więcej rozsądku niż władze rządowe, które zwlekają z usuwaniem nielegalnych upamiętnień ukraińskich.  Był projekt senatorów, którzy proponowali, żeby ustawą jednoznacznie przeciąć i rozwiązać ten problem, ale naciski polityczne były tak duże, że senatorowie PiS musieli się wycofać z propozycji dobrych rozwiązań
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    5 0
    (2017-04-30)
  • Zgodnie z przepisami prawa każdy samorząd może nakazać rozebranie nielegalnych pomników upamiętnienia zbrodni oraz innych budowli. Samorządy do dzieła!!!!! Żadnych banderowcow!!!
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    7 0
    (2017-04-30)
  • A w województwie juz całe wsie ukraińskie, marszałek województwa Sycz Ukrainiec!!!!! Podobnie na Pomorzu, śląsku a na południu i wschodzie nacjonalizm Ukrainy rośnie w siłę!!! Trzeba Polaków z zagranicy ściągnąć bo będzie źle z nami. Ukraińcy mnożą się. ..
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    8 0
    (2017-04-30)
  • Ten idiotyczny pomysł o wpuszczeniu bez wiz do UE, kraju w którym - 60 milionów mieszkańców, a poziom życia post sowiecki, skończy się niedobrze. Ukraińcy to nie są nasi przyjaciele.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    10 0
    (2017-04-30)
  • Ale bełkot. To ktora świątynia jest wzorowana na tej ze Świętej Lipki, bo z tekstu wynika, ze obie. Szanujcie czytelników i zakończcie cykl lub zmiencie autora.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    3 3
    ytu(2017-04-30)
  • redaktor @ytu - Błąd w tekście został poprawiony.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    0 0
    redaktor(2017-04-30)
  • Sycz Ukrainiec, RPO Bodnar Ukrainiec. .. .. Pihowicz, Schetyna, Kierwinski. .. ..
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    2 0
    (2017-04-30)
Reklama