Wtorek 11-12-2018, imieniny Damazego, Daniela
 
Reklama w Elblągu
Rek

UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później
Zamknij Zamknij
Reklama w Elblągu
Rek

Historia okolic Elbląga: Od Ornety do Pieniężna (odcinek 50)

 
Elbląg, Historia okolic Elbląga: Od Ornety do Pieniężna  (odcinek 50) Most kolejowy, a w głębi kościół św. Piotra i Pawła w Pieniężnie. Widok sprzed wojny (archiwum autora)
Rek

W dzisiejszym odcinku „Historii okolic Elbląga” kończymy wędrówkę po Ornecie i przenosimy się do Pieniężna, słynącego obecnie z siedziby księży werbistów. O ciekawostkach związanych z obiema miejscowościami opowiada Karol Wyszyński, przewodnik elbląskiego PTTK.

Jeszcze o Ornecie
     Orneta na przestrzeni wieków kilkakrotnie doświadczyła wojennych zniszczeń. W 1520 r. po ośmiu dniach oblężenia miasto zajęły wojska Albrechta Hohenzollerna. W latach 1626 - 1635 miasto okupowały wojska szwedzkie. Bardziej tragiczna była jednak druga okupacja szwedzka z lat 1655- 1660, kiedy to miasto zostało całkowicie zniszczone.
     W 1772 r. w wyniku I rozbioru Orneta została włączona do Prus. Do Polski powróciła w marcu 1945 r. kiedy to zdobyły ją wojska II i III frontu białoruskiego. Władzom polskim miasto przekazano w lipcu 1945 r.
     Warto dodać, że w 1867 r. w Ornecie powstało gimnazjum męskie, w 1902 r. - gimnazjum żeńskie. Nowy gmach obu gimnazjów wzniesiono w 1925 r.
     W latach siedemdziesiątych XVIII wieku w Ornecie powstał Miejski Szpital, nowoczesny jak na tamte czasy. Zelektryfikowanie miejscowości nastąpiło na początku XX w., a pierwsze wodociągi i kanalizacja powstały w 1911 r. Połączenie kolejowe z Olsztynem uruchomiono w 1884 r., z innymi miejscowościami w pierwszych latach XX w.
     
     Wałsza, czyli Pieniężno
     
Pieniężno, położone na Warmii nad rzeką Wałszą, do 1945 r. nosiło nazwę Walsch. Miasto założyli Krzyżacy, należało do dominium biskupiego na Warmii. Przed podbojem krzyżackim w tym rejonie mieściła się osada Prusów nosząca nazwę Malcekuke, co miało odpowiadać czarciemu lasowi. Niemieccy osadnicy przyswoili ją jako Mehlack – worek mąki. Pojawiła się wówczas spolszczona polska nazwa Melzak.
     Obecną nazwę miejscowości nadano w 1947 r. na cześć Seweryna Pieniężnego (1890-1940) –polskiego działacza oświatowego, dziennikarza, wydawcy polskiej „Gazety Olsztyńskiej”, który zginął w obozie koncentracyjnym KL Hohenbruch (obecnie Gromowo, obwód kaliningradzki). W latach 1945-1947 miasto nazywano Mąkowory.
     Pierwsze wzmianki o miejscowości odnotowano w źródłach historycznych w 1282 r, kiedy to biskup warmiński przekazał tereny kapitule z poleceniem założenia parafii i budowy kościoła. Przywilej lokacyjny opatrzony jest datą 1312 r. i mówi o prawie chełmińskim.
     W 1454 r. Pieniężno nie przyłączyło się do buntu mieszkańców przeciwko Krzyżakom, stanęło po stronie Zakonu. Nie uchroniło to jednak mieszkańców miasta przed rabunkiem i zniszczeniem dokonanym właśnie przez wojska krzyżackie.
     W 1466 r. miasto zdobyte zostało przez Polaków, Krzyżacy odbili je ponownie w 1520 r. W czasie wojen ze Szwedami miejscowość była dwukrotnie okupowana i zniszczona podczas odbicia przez polskie oddziały. W 1710 r. mieszkańców Pieniężna zdziesiątkowała epidemia dżumy.

  Kotwica w Ornecie została wyprodukowana w dawnym Zamechu Kotwica w Ornecie została wyprodukowana w dawnym Zamechu


     Na zamku w Pieniężnie gościł przez pół roku Mikołaj Kopernik, a w latach 1589-1599 rządy na nim sprawował Andrzej Batory (1563-1599), bratanek króla Polski.
     Ratusz, zniszczony w czasie II wojny światowej, jest obecnie przywracany do stanu świetności. Zbudowany w XIV w., był kilkakrotnie przebudowywany.
     Kościół Św. Apostołów Piotra i Pawła powstał w końcu XIX w. w stylu neogotyckim, posiada 60-metrową wieżę.
     Do dzisiejszych czasów przetrwała wieża po kościele ewangelickim z połowy XIX wieku. Sam kościół znacznie uszkodzony w czasie II wojny światowej rozebrano w latach 60.
     W Pieniężnie mieście się też cerkiew św. Michała, która zajmuje dawną kaplicę szpitalną. Kaplica pw. św. Jakuba Starszego i Roch powstała w latach 20. XVII w., w 1959 r. została przekazana grekokatolikom.
     Ciekawym obiektem jest też Muzeum Misyjno-Etnograficzne Księży Werbistów, które istnieje od 1964 r. Posiada w swych zbiorach eksponaty etnograficzne przywiezione przez misjonarzy zakonu z całego świata.
     Interesującym zabytkiem jest też most kolejowy położony na wysokości 30 m i mający długość 160 m. Powstał w 1885 r.

WyKa
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
Reklama

To kupisz w pasażu portElu

Torba z nadrukiem elbląskiej Starówki
Naszywki
Polar z haftem
Naszywka HERB ELBLĄGA