Czwartek 20-09-2018, imieniny Eustachego, Euzebii
 
Rek

UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później
Rek
Telefon portElu Halo, tu portEl
512 918 555

Wiadomości

Wybory 2018

Sport

Gospodarka

Na osiedlu

Społeczeństwo

Na uczelniach

Kultura

Zbrodnia i kara

Dawny Elbląg

Jej portEl

Kina i teatr

Konkursy

Prasówka

Poradnik

Hit czy kit?

Po godzinach

Fotoreportel

Play Wakacje na Polskich drogach Wakacje na Polskich drogach

Historia okolic Elbląga: Od Rakowic do Rozpędzin (odc. 116)

 
Elbląg, Historia okolic Elbląga: Od Rakowic do Rozpędzin (odc. 116) Dawna gospoda w Rozpędzinach (fot. archiwum autora)
Rek

Karol Wyszyński, przewodnik elbląskiego PTTK, jak co tydzień zaprasza Czytelników portEl.pl na wędrówkę po miejscowościach byłego województwa elbląskiego. Dzisiaj jesteśmy w gminie Kwidzyn, odwiedzając Rakowice, Szałwinek i Rozpędziny.

Rakowice
     Wieś została wyodrębnione z miejscowości Rakowiec. W 1323 r. biskup pomezański Rudolf ulokował Rakowice na prawie chełmińskim i nadał ją sołtysowi Henrykowi Zletnerowi. Miejscowość otrzymała miano Mały Rakowiec (Klein Krebs). Sołtys miał też karczmę i prawo do jednej trzeciej dochodów sądowych.
     W XV- XVI w. wojny spustoszyły wieś, by zachęcić nowych osadników, korzystali oni z praw czynszowych. Na początku XVII w. pojawili się tu posiadacze małych gospodarstw rolnych, zwani zagrodnikami. Korzystny dla chłopów był rok 1788 r., przejęli wtedy gospodarstwa na własność z prawem dziedziczenia.
     W 1945 r. w Rakowicach powstała czteroklasowa szkoła. Dopiero jednak w 1960 roku wieś zelektryfikowano. W latach 70. powstała tu hodowla cieląt, będąca filią kółka rolniczego.
     Poprzednią nazwę Klein Krebs zmieniono w 1948 r. właśnie na Rakowice. W przeszłości wieś określano też nazwami: Parvo Crebisse, de Crebissce parve, Krebissee, Cleinen Krebisse, Crebissee, Kirbissee, Klein Kirbissee, Rakowiec Mały,
     
     Szałwinek
     W okresie1399-1446 był tu dwór i folwark należący do komtura gniewskiego. Tereny nawiedzane przez powodzie spowodowały zniszczenie folwarku, zaczęto je wykorzystywać jako pastwiska. W czasach 1466-1772 należały już do starostów gniewskich. Wydzierżawiali oni te łąki innym użytkownikom, między innymi rzeźnikowi z Gdańska.
     Dopiero budowa i umacnianie wałów przyczyniło się do rozwoju osadnictwa na tym terenie. W 1744 r, odnotowano 10 gospodarstw, w tym 5 mennonickich. Znaczny wzrost osadników nastąpił po wojnie siedmioletniej (1756 - 1763). W 1910 r. wieś liczyła 118 osób, w 50 Polaków.
     W czasach PRL we wsi działał PGR, jego pierwszym kierownikiem był wywodzący się z ziemi sztumskiej Klemens Weis. We wsi wybudowano osiedle mieszkaniowe dla pracowników tego gospodarstwa.
     Poprzednią nazwę Schadewinkel po 1945 r. zastąpiono mianem Szadówko, aby w 1970 r. zamienić na obecną - Szałwinek. W poprzednich czasach nazywano też wieś Schadewynkel, Schadewinkel, Sadwinkel, Szalwink, Szadwinkell, Szadwinkiel.

  Dawna cegielnia w Rozpędzinach (fot. archiwum autora) Dawna cegielnia w Rozpędzinach (fot. archiwum autora)


     
     Rozpędziny
     Nazwa wsi wywodzi się od nazwiska sołtysa Rozpędzińskiego, który otrzymał przywilej lokacyjny w 1564 r. W XVI i XVII w. we wsi było dwunastu gburów (bogatych gospodarzy). Także w XVII w. nastąpiła poprawa życia chłopów, bo zostali oczynszowani, nie musieli odrabiać pańszczyzny.
     W pierwszym dziesięcioleciu XX w. poprowadzono tu połączenie kolejowe na trasie Kwidzyn – Smętowo. Powstał wiadukt oraz most nad Liwą. Oba obiekty są dobrze zachowane. We wsi działała też cegielnia.
     Po 1945 r. kierownik miejscowej szkoły Władysław Rybak zasłużył się we wsi w walce z analfabetyzmem (a był on znaczny po 1945 r.) oraz w szerzeniu oświaty rolniczej. Do 1972 r. działał tu PGR, po czym na jego gruntach pobudowano kombinat celulozowo-papierniczy.
     Obecną nazwę wieś otrzymała w 1947 r. W poprzednich okresach na określenie wsi używano nazw: Rosswitz, Rospitz.

WyKa
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
..., a moim zdaniem
Reklama

To kupisz w pasażu portElu

Wypożyczalnia aut HADM Gramatowski
Samochody używane HADM Gramatowski
Autoryzowany Serwis Skoda Hadm Gramatowski.
Ubezpieczenia OC i AC