Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies.
Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza zgodę na zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Proszę zapoznać się z informacją na temat cookies stosowanych na naszej stronie.
Piątek 19-01-2018, imieniny Henryka, Mariusza
 
Rek

UWAGA!

Rek
Telefon portElu Halo, tu portEl
512 918 555

Wiadomości

Na osiedlu

Gospodarka

Społeczeństwo

Kultura

Sport

Na uczelniach

Zbrodnia i kara

Prasówka

Jej portEl

Kina i teatr

Konkursy

Dawny Elbląg

Poradnik

Hit czy kit?

Po godzinach

Fotoreportel

Fatamorgana??? Fatamorgana???

Historia okolic Elbląga: Stary Targ (odcinek 11)

 
Elbląg, Historia okolic Elbląga: Stary Targ  (odcinek 11) Pocztówka z dawnego Altmarku (archiwum autora)
Rek

Dzisiaj w naszym cyklu „Historie okolic Elbląga” zapraszamy do Starego Targu i okolicznych miejscowości. Jak co tydzień ciekawostkami jak z rękawa sypie Karol Wyszyński, przewodnik z elbląskiego PTTK.

Rozejm w Starym Targu
     Stary Targ, przez który przepływa Młynówka Malborska, był prawdopodobnie osadą handlową. Zasiedlali ją zachodniobałtyjscy Prusowie. W 1215 r. biskup Christian założył tu parafię. Osada została później zniszczona, ponownie założono ją w latach 70. XIII w. na prawie chełmińskim, należała do państwa krzyżackiego i podlegała komturii w Dzierzgoniu. Nazwano ją Aldemork, to najstarsza znana nazwa miejscowości, a później Altmark. W 1410 r. po raz pierwszy określono ją po polsku jako Stary Targ.
     W latach 1454-1772 wieś znajdowała się na terenie Prus Królewskich, później pod panowaniem pruskim. W czasie wojen Polski ze Szwecją 25 września 1629 r. zawarto tu rozejm na sześć lat, był on mniej korzystny dla Polski od tego zawartego w Sztumskiej Wsi w 1635 r. Na marginesie pozwolę sobie zwrócić uwagę, że rozejm to jeszcze nie pokój, chociaż zawarcie każdego pokoju pomiędzy stronami walczącymi jest rozejmem, myli te terminy niestety wielu z nas.
     Podczas II wojny północnej (1655-1660) Altmark został ograbiony i zniszczony przez Szwedów. Zniszczeniu miejscowość uległa również w wyniku pożaru w 1807 r.
     Pierwszy kościół wzniesiono w 1325 r., był dwukrotnie niszczony i ponownie wznoszony (w 1869 i 1905 r.). Na początku XX w. miejscowość zamieszkiwała ludność polska, niemiecka i żydowska, działały też trzy cmentarze. W 1939 r. powstała tu polska szkoła z dyrektorem Antonim Sarnowskim i zastępcą Franciszkiem Jujką, patronem obecnej szkoły. Franciszek Jujka został stracony w lutym 1944 r. przez Niemców.
     
     Bitwa pod Trzcianą
     
W pobliżu Starego Targu mieści się Trzciana, założona przez Krzyżaków. Pierwsze przekazy pochodzą z 1242 r., inne źródła datują powstanie wsi na połowę XIV w. Pierwotnie wieś miała być nazywana Medlicz, Miedlicz (nazwa nawiązująca od miodu). Niemiecka nazwa to Miodowe Pole (Honigfelde), później zmieniono jej pisownię na Królewskie Pole (Königfelde). Od 1466 do 1772 znajdowała się w granicach Prus Królewskich. Po I rozbiorze Polski przypadła Prusom.

  Stanisław Koniecpolski Stanisław Koniecpolski


     27 czerwca 1629 r. pod Trzcianą doszło do bitwy pomiędzy wojskami dowodzonymi przez szwedzkiego króla Gustawa Adolfa a wojskami polskimi pod dowództwem hetmana polnego Stanisława Koniecpolskiego. Polskie wojska głównie dzięki husarii odniosły zwycięstwo.
     Szwedzki król niemal dostał się do niewoli, salwował się ucieczką i schronił za murami Sztumu. Polacy nie wykorzystali jednak do końca zwycięstwa i zawarli niezbyt korzystny rozejm w Starym Targu. Na pamiątkę zwycięstwa wzniesiono drewnianą kapliczkę, którą w 1882 r. zastąpiono murowaną, ustawiono też pamiątkowy kamień.
     
     Ośrodek polskości
     
W okresie międzywojennym Trzciana była silnym ośrodkiem polskości, działała tu organizacja Sokół założona przez Antoniego Lewickiego, w jego domu działała polska szkoła, założona jako jedna z pierwszych na Powiślu. Innymi działaczami pochodzącymi z tej miejscowości byli Teofil Sadowski i Antoni Pacer. Po wrześniu 1939 wywiezieni zostali do obozów koncentracyjnych, gdzie zginęli. To właśnie ich pamięci jest poświęcona tablica, ustawiona we wsi.

WyKa
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
..., a moim zdaniem
Reklama