Niedziela 18-11-2018, imieniny Karoliny, Romana
 
Rek

UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później
Rek
Telefon portElu Halo, tu portEl
512 918 555

Wiadomości

Sport

Gospodarka

Na osiedlu

Społeczeństwo

Na uczelniach

Kultura

Zbrodnia i kara

Dawny Elbląg

Jej portEl

Kina i teatr

Konkursy

Prasówka

Poradnik

Hit czy kit?

Po godzinach

Fotoreportel

Dary lasu8 Dary lasu8

Historia okolic Elbląga: Tym razem o niepodległości (odc. 131)

 
Elbląg, Historia okolic Elbląga: Tym razem o niepodległości  (odc. 131) Panorama Elbląga w 1772 r.
Rek

W tym roku obchodzimy 100. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości. Jak wiemy, Elbląg i region elbląski znalazł się ponownie w granicach Polski 27 lat później. W najbliższych trzech odcinkach naszego cyklu przybliżymy historię powrotu terenów, na których mieszkamy, do macierzy.

Utrata niepodległości
     I Rzeczpospolita zniknęła z mapy Europy w wyniku trzech rozbiorów, których dokonały państwa sąsiadujące z naszym krajem. Region, w których obecnie mieszkamy, trafił w granice Prus po I rozbiorze w 1772 r.
     Przymiarki do zajęcia terenów Kresów Wschodnich trwały od XVII w. Po śmierci Augusta Sasa III Zachar Czernyszew (1722-1784), będący szefem Kolegium Wojennego Rosji, przedstawił plan zagarnięcia polskich terenów, których granice odpowiadały terenom I rozbioru zajętych przez Rosję.
     Grożące Europie konflikty z Turcją oraz zagrożenie interesom Habsburgów spowodowały, że obóz francuski, realizując własne interesy, proponował Prusom zajęcie obecnych terenów Warmii i Mazur w zamian za rezygnację z innych obszarów . Fryderyk II Wielki (1712-1786), król Prus, miał jednak swoje plany, a związany sojuszem z Rosją. Do I rozbioru doszło w 1772 r., Prusy zajęły Prusy Królewskie z wyłączeniem Gdańska i Torunia (brak zgody na ich zajęcie przez Rosję).

  Fryderyk Wilhelm II w 1773 r. na schodach Domu Królów, ul Stary Rynek Fryderyk Wilhelm II w 1773 r. na schodach Domu Królów, ul Stary Rynek


     
     I rozbiór Polski
     
12 września 1772 r. pod mury Elbląga podeszły oddziały pruskiej piechoty, wyposażone w artylerię, dowodził nimi gen. Stutterheim. Termin zbiegł się z 463. rocznicą przybycia z Wenecji do Malborka Wielkiego Mistrza Zygfryda von Feuchtwangena. Następnego dnia gen. Stutterheim zażądał, by Elbląg opuścił polski garnizon i by miasto poddało się zarządowi pruskiemu. Ówczesny burmistrz Elbląga Johann F. Jungschuz von Röbern poprosił o dwugodzinną zwlokę aby naradzić się z dwoma ordynkami miasta. Prusacy jednak prośby nie uznali i ostrzelali miasto. 
     Polski oddział liczący 170 żołnierzy dowodzony przez płk. Grammlicha oddał trzy salwy ponad pruskimi oddziałami i opuścił miasto. Pruski generał okazał swoje niezadowoleni z postawy władz miasta, nieprzyjęcia gubernatora przed murami miasta. Zdjęto polskie symbole z urzędów, zablokowano konta miejskie, pieczęcie urzędowe. 27 września w Malborku delegacja z Elbląga w osobach: burmistrza Johanna F. Jungschulza von Röbern, Andreasa Th. Brackenhausena i Daniela S. Conradi Malborku akt hołdowniczy władzom pruskim.
     6 i 7 czerwca 1773 r. w Elblągu przebywał król Prus Fryderyk II Wielki, rezydował w Domu Królów (kamienica na rogu Stary Rynek – Bednarska). Wówczas na jego ręce ponownie złożono akt hołdowniczy. Król zgodził się na likwidacje umocnień miejskich, nie spełniały one już wartości obronnych. W tym czasie w ratuszu zachowały się portrety królów polskich. Po pożarze w 1777 r. zostały wykupione przez właściciela Waplewa Wielkiego hrabiego Alfonsa Sierakowskiego, podobnie jak i kominek z tego ratusza, a także orzeł polski z budynku poczty. Obecnie w murach dawnego pałacu (obecnie Muzeum Tradycji Ziemiaństwa) zachował się jedynie kominek i replika orla.
     Podobnie było w innych miastach garnizonowych Prus Królewskich. Mieszkańcy nie stawiali oporu, władze miast wykonywały jedynie gesty honorowe. Polskie wojsko wówczas nie stanowiły żadnej siły militarnej. Np. Braniewo zostało przejęte przez dwóch urzędników pruskich, którzy przybyli w sile 200 żołnierzy. Przestawili burmistrzowi miasta dokument o włączeniu miasta do królestwa Prus.
     W samym Malborku, dotychczasowej siedzibie władz wojewódzkich, nowe władze pruskie przyjęły akt 27 września. Złożono go w refektarzu zamkowym. Sam zamek stracił na znaczeniu i z siedziby władzy wojewódzkiej stal się siedzibą koszar i magazynem wojskowym. Nowe władze wyburzyły niektóre części, dokonywali przebudowy.
     Mieszkańcy Prus Królewskich stracili dotychczasowe przywileje, tak wynikające z prawa lubeckiego czy chełmińskiego jak i nadań poprzednich władców.
     
     Ciąg dalszy za tydzień

WyKa
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
  • Ciekawa inicjatywa. Proponuję aby podać też kto osobiście, jaki rząd polski i jakie jego decyzje i działania doprowadziły do tego że Polska od morza do morza została rozebrana. .. I tak przy kolejnych materiałach, przyczyny i skutki, czyli ilu Polaków wysyłano na kolejne rzezie ( II Wojna Światowa, powstania zsyłki ) aż do 1945r. Żaden historyk polski nie podsumował strat ludzkich przez nieodpowiedzialne polskie rządy, co trwa do dzisiaj.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    4 4
    (2018-10-21)
  • Trzeba wszystkim jeszcze raz przypomnieć, że ziemie te wraz z Elblągiem były pod zaborem pruskim, a potem niemieckim (po powstaniu Cesarstwa w 1871), a dalej w ramach nowego systemu po I wojnie, jako część państwa niemieckiego początkowo Republiki Weimarskiej, a potem do 1945 roku III Rzeszy. Stąd prowadzony tutaj proces germanizacji całkowicie wyplenił polskie korzenie. Do 1945 roku niewielkie ośrodki polskości na tym terenie przetrwały w Sztumie i okolicach (zasługa wpływowych Doniemirskich), a także wśród inteligencji w Kwidzynie. Elbląg uległ całkowicie germanizacji i nawet ludzie o polsko brzmiących nazwiskach odcinali się od polskości o czym m. in. pisał dr Mieczysław Orłowicz w III uzupełnionym wydaniu "Przewodnika po Europie" z czerwca 1914 roku omawiając tam ziemie Prus, w tym też Elbląg. Dlatego też w 1945 roku ZSRR traktował je jako ziemie niemieckie, które będą przekazane Polsce, a ludność uznawano jak czysto niemiecką. Zastosowano więc represje tak jak wobec Niemców. Władze polskie prawie do połowy lat 50 traktowały miejscową ludność jako niemiecką wymagającą polonizacji (repolonizacji). Stąd tyle nieszczęść i problemów w wydawaniu jednoznacznych ocen historii tego regionu.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    12 1
    opo(2018-10-21)
  • Dobry artykuł nareszcie ktoś sprostował to 100 lecie. Jeszcze brakuje tylko od kiedy Elbląg był polski. Najpierw żyli tu Prusowie, którym nikt nie dał rady podbić. Stąd ściągnięcie tu Zakonu Krzyzowców. Podbój tych ziem, ale nie przez Polaków. Następnie walka o te ziemie...
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    0 0
    Elblazanin 66(2018-10-24)
Reklama

To kupisz w pasażu portElu

Kuchnia nowoczesna III
Kuchnia klasyczna
Kuchnia nowoczesna
Kuchnia nowoczesna II