Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W przeglądarce internetowej można zmienić ustawienia dotyczące cookies.
Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza zgodę na zapisywanie ich w pamięci urządzenia. Proszę zapoznać się z informacją na temat cookies stosowanych na naszej stronie.
Środa 23-08-2017, imieniny Róży, Apolinarego
 
Rek

UWAGA!

Rek
Telefon portElu Halo, tu portEl
512 918 555

Wiadomości

Na osiedlu

Gospodarka

Społeczeństwo

Kultura

Sport

Na uczelniach

Zbrodnia i kara

Prasówka

Jej portEl

Kina i teatr

Konkursy

Dawny Elbląg

Poradnik

Hit czy kit?

Po godzinach

Fotoreportel

W poszukiwaniu cienia W poszukiwaniu cienia

Historia okolic Elbląga: Jeszcze o Zalewie Wiślanym (odcinek 30)

 
Elbląg, Historia okolic Elbląga: Jeszcze o Zalewie Wiślanym  (odcinek 30) Dworzec kolei nadzalewowej we Fromborku przed wojną (fot. archiwum autora)
Rek

W poprzednim odcinku naszego cyklu wspomnieliśmy o kolei nadzalewowej. Dzisiaj Karol Wyszyński, przewodnik elbląskiego PTTK, przedstawia więcej szczegółów na ten temat, pisze również o faunie i florze tych okolic oraz portach nad Zalewem Wiślanym.

Kolej nadzalewowa ma 48,3 km długości, pociąg pokonywał tę trasę w ciągu niespełna dwóch godzin. W wagonach były umieszczone tabliczki z hasłem... „„zabrania się zrywania kwiatów i grzybów”. Linię przed laty obsługiwały lokomotywy, które pochodziły jeszcze z fabryki Schichaua.
     Kolej nadzalewowa obsługiwała nie tylko ruch pasażerski, ale także towarowy. Na terenie Elbląga było aż 15 bocznic towarowych, z czego 12 należało właśnie do kolei nadzalewowej.
     Na trasie tej linii istniały trzy dworce: w Tolkmicku, Fromborku i Braniewie oraz liczne przystanki. Wszystkie budynki dworcowe, z wyjątkiem tego w Suchaczu, były pobudowane w tym samym stylu. Do dzisiaj zachowały się budynki w Suchaczu i Tolkmicku. We Fromborku stary dworzec rozebrano, nowy powstał przy okazji akcji Frombork 1001. Los budynku w Braniewie nie jest mi znany.
     Budynek dworcowy w Tolkmicku był miejscem akcji filmu „Stepputat & Co”, nakręconego w 1938 r.
     Jeszcze w latach 60. pociągi kolei nazalewowej były w soboty i niedziele oblężone, a mieszkańcy Elbląga udawali się nimi na plaże zalewu. Niestety później zalew uległ zanieczyszczeniu i po wprowadzeniu zakazu kąpieli wyprawy się skończyły. Kilka razy próbowano reaktywować kolej nadzalewową jako atrakcję turystyczną. Pociągi jeszcze kilka lat temu kurowały w weekendy, miały nawet połączenie ze statkiem pływającym z Tolkmicka do Krynicy Morskiej. Dzisiaj po tych inicjatywach pozostało już tylko wspomnienie.  

  Przedwojenny dworzec kolei nadzalewowej w Braniewie (fot. archiwum autora) Przedwojenny dworzec kolei nadzalewowej w Braniewie (fot. archiwum autora)


     
     Fauna i flora
     
Zalew Wiślany jest miejscem tarła śledzi. Akwen jest też bogaty w inne gatunki ryb m.in. jazgarza, troć wędrowną, węgorza, leszcza itd. Występują tu liczbę płazy: ropucha szara, pięć gatunków żab, traszka. Dno zalewu jest zróżnicowane, obok piaszczystego spotykamy zamulone, a w wielu miejscach porasta je trzcina i sitowie. Trzcina jest wykorzystywana do produkcji mat, a jej żniwa odbywają się zimą.
     
     Porty
     Na południowym brzegu zalewu istnieją liczne porty, największe to Suchacz, Tolkmicko i Frombork. Gdy w okolicach zalewu funkcjonowały cegielnie, porty miały o wiele większe znaczenie. Dzisiaj coraz częściej pełnią rolę przystani dla jachtów i motorówek, Zalew Wiślany jest też świetnym miejscem do uprawiania kitesurfingu.
     
     Rzeki
     Do zalewu wpadają różne rzeki najważniejsze z nich to:
     Pregoła (Priegola) znajdująca się po stronie Federacji Rosyjskiej, do 1945 r. nosiła nazwę Pregel, a po litewsku Prieglius.
     Świeża(Prochładnaja) - znajduje się również po stronie Federacji Rosyjskiej, do 1945 r. nazywała się Frisching
     Pasłęka - do1945 Passarge, jej długość jest podawana różnie w zależności od źródła: 169 km albo 211 km, przepływa przez Braniewo.
     Nogat - opisywałem w drugim odcinku cyklu.
     Szkarpawa - o niej pisałem przy omawianiu Marzęcina
     Elbląg - do 1945 r. Elbing, wypływa z jeziora Druzno i ma długość 14,5 km, a różnica poziomu pomiędzy miejscem wypływu a ujściem wynosi 10 cm. Do niej wrócę przy okazji opisywania okolic jeziora Druzno.

WyKa
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
..., a moim zdaniem
  • dla rozwoju żeglarstwa i turystyki było by dużo lepiej gdyby Zalew Wiślany został wyłączony z administracji Urzędu Morskiego i został prawnie zrównany z polskimi jeziorami, różnice w ilości osób pływających po Zalewie i osób pływających w okolicach Mikołajek, Giżycka, Rucianej Nidy itp. są szokujące, przepisy Urzędu Morskiego zniechęcają wielu ludzi "pracujących na lądzie, odpoczywających na wodzie". Hero (Heronim Zabiełło)
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    5 8
    (2016-11-13)
  • "morskość" Elbląga ma już znaczenie tylko historyczne, po Bałtyku między poszczególnymi państwami pasażerowie, towary i TIRY pływają statkami o głębokości zanurzenia powyżej 5 metrów, czas drewnianych łodzi dzielnych Wikingów przemierzających Bałtyk minął bezpowrotnie, jedynie wojna z użyciem broni atomowej może spowodować w przyszłych stuleciach powrót tego typu okrętów wojennych i handlowych. Przekop za 800 milionów złotych to niegospodarność i głupota. Hero (Heronim Zabiełło)
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    16 14
    (2016-11-13)
  • pomimo ograniczeń co do głębokości i długości barek w Kanale Jagielońskim nie ma żadnego problemu w przewożeniu do Gdańska wielogabarytowych elementów okrętowych i korpusów turbin wyprodukowanych w Elblągu drogą wodną, problemem NIE jest transport masy towarowej tylko BRAK masy towarowej i pasażerów do transportu po wodzie. Hero (Heronim Zabiełło)
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    11 10
    (2016-11-13)
  • z powodu wysokich "morskich" opłat portowych i opłat za użytkowanie toru wodnego nie rokuję rewelacyjnych sukcesów przewozowych dla statku Elvinga, ceny biletów pomiędzy Elblągiem a Krynicą Morską nie będą konkurencyjne dla samochodów osobowych, grupą do której skierowana jest ta oferta to niemieccy emeryci odwiedzający swoją ojcowiznę. Hero (Heronim Zabiełło)
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    8 10
    (2016-11-13)
  • 50 km torowiska dawnej kolei nadzalewowej należy pilnie rozebrać i na nasypie zbudować jedną z piękniejszych w Polsce drogę dla rowerów, koszt takiej drogi to mniej niż 50 milionów złotych a społeczne korzyści znacznie większe niż z przekopu za 800 milionów. Hero (Heronim Zabiełło)
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    11 26
    (2016-11-13)
  • Przystanek Święty Kamień zdaje się że również ma budynek który kiedyś podlegał kolei.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    9 0
    (2016-11-13)
  • Kiedyś miałem okazję przejechać się ta koleją jeszcze z narzeczoną moją przyszłą żoną. Do Elbląga autem a z Elbląga do Fromborka koleją. Było super. Przepiękne widoki na zalew, klif i głazy na brzegu. I co? Zlikwidowali!!!!! Brawo Polska. A może można jeszcze cofnąć czas i odtworzyć póki nie jest jeszcze za późno? Obecnie koleje przeżywają renesans, waskotorowki itp. Myślę że warto.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    17 0
    Geograf(2016-11-13)
  • Kogo reprezentuje Pan Zabiello? Chyba nie miejscowych patriotów!!!! Kto ci płaci za takie działania a może ty naprawdę masz coś z głową?
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    16 7
    OjciecElblazan(2016-11-13)
  • Kto jest przeciwny przekopowi nie jest patriotą !!!!!
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    15 15
    (2016-11-13)
  • Najlepiej nic nie tworzyć tylko likwidować nie panie zabiello?
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    10 3
    (2016-11-13)
  • Żeglowanie po Zalewie jest wiele trudniejsze i bardziej niebezpieczne niż po jeziorze. Na jeziorach raczej rzadko masz wiatr z siłą 8 - 9.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    10 1
    (2016-11-13)
  • Dokładnie. Dlatego to jest świetny akwen przed morzem do trenowania.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz Pokaż ten wątek
    4 0
    ŻeglarzJachtowy(2016-11-13)
Reklama