Co czeka Elbląg? Ruszyły ważne konsultacje

70 stron liczy projekt Strategii Rozwoju Ponadlokalnego Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Elbląg, która właśnie trafiła do konsultacji społecznych. W skład Elbląskiego Obszaru Funkcjonalnego (EOF) wchodzą miasta Elbląg i Braniewo oraz gminy: Elbląg (wiejska), Braniewo, Frombork, Tolkmicko, Milejewo, Młynary, Pasłęk, Rychliki, Markusy i Gronowo Elbląskie. Z kolei obszar realizacji Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT), których dotyczy znaczna część strategii, obejmuje miasto Elbląg oraz cztery sąsiednie gminy: Elbląg, Milejewo, Młynary oraz Tolkmicko.

Szczególnie poruszająca jest diagnoza sytuacji społeczno-ekonomicznej regionu. Autorzy opracowania dobitnie wskazują na niepokojące trendy demograficzne:

„Na obszarze sukcesywnie ubywa mieszkańców, do czego przyczyniają się zarówno naturalne procesy związane ze starzeniem się społeczeństwa, niski poziom dzietności, jak i ruch migracyjny ludności. W 2025 roku wartość współczynnika obciążenia demograficznego osobami starszymi była szczególnie wysoka w mieście Elbląg (37,8%) oraz w gm. Pasłęk (33,5%) i Tolkmicko (33,2%), co we wszystkich tych przypadkach przekroczyło wartość dla kraju (32,6%) i województwa (32,2%). Biorąc pod uwagę cały obszar, wśród kluczowych danych w zakresie zjawisk demograficznych wskazać należy od kilku lat stale ujemne saldo mi gracji oraz ujemny przyrost naturalny, który zachowuje tendencję spadkową”– czytamy w dokumencie.

Ciekawie wyglądają dane dotyczące liczby podmiotów gospodarczych na 1000 mieszkańców. W Elblągu zarejestrowanych jest 128 firm na 1000 mieszkańców. Co ciekawe, wyższy wskaźnik ma gmina wiejska Elbląg, gdzie przypada aż 137 przedsiębiorstw (dane z 2024 roku).

"W gminie wiejskiej Elbląg rozwija się jednak głównie sfera mikro i małych przedsiębiorstw (relokowane prawdopodobnie razem z mieszkańcami w ramach procesu suburbanizacji), podczas gdy miasto przy ciąga również większe podmioty gospodarcze. W mieście rozwijane są także podmioty należące do inteligentnych specjalizacji województwa. Głównie w Elblągu funkcjonują także instytucje otoczenia biznesu, takie jak Elbląski Park Technologiczny, Elbląska Rada Klastrów czy Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości, a także tereny inwestycyjne należące do obszaru Warmińsko-Mazurskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.”– zauważają eksperci.

Ważnym punktem strategii jest transport. Autorzy dokumentu przyznają wprost, że podstawowym środkiem przemieszczania się pozostaje transport indywidualny. W Elblągu w 2024 roku na 1000 mieszkańców przypadało 515 zarejestrowanych samochodów, natomiast w powiecie elbląskim wskaźnik ten wyniósł aż 647 (dla porównania: średnia dla Polski to 612 aut na 1000 mieszkańców).

Pewną wadą diagnozy są nieco nieaktualne dane pochodzące z 2024 r. W ciągu dwóch lat sytuacja w niektórych opisywanych kwestiach mogła się zmienić – przykładem jest wzrost liczby bezrobotnych zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy. Należy jednak pamiętać, że prace nad strategią rozpoczęły się już na początku 2020 r.

W dokumencie wyszczególniono główne atuty i słabości naszego regionu:

 

Mocne strony:

- atrakcyjność przyrodnicza sprzyjająca rozwojowi turystyki i osadnictwa,

- dobre położenie i dostępność komunikacyjna,

- port morski w Elblągu,

- wysoka jakość usług (edukacja, mieszkalnictwo, opieka zdrowotna i społeczna),

- rosnąca aktywność społeczna mieszkańców,

- potencjał instytucjonalny, badawczo-naukowy i kulturalny Elbląga,

- ponadlokalne wydarzenia sportowe,

- rozwój przedsiębiorczości i inteligetnych specjalizacji oraz kultura współpracy w biznesie,

- presja mieszkańców na działania proekologiczne i energooszczędne.

 

Słabe strony:

- zagrożenie powodziowe,

- starzenie się społeczeństwa i odpływ młodych ludzi,

- niewystarczający i zróżnicowany potencjał NGO oraz słaba współpraca na linii NGO–JST,

- spadająca dostępność mieszkań komunalnych,

- deficyty w infrastrukturze sportowo-rekreacyjnej,

- nierówności w dostępie do sieci gazowej, kanalizacyjnej i telekomunikacyjnej,

- słaba promocja turystyczna,

- niewykorzystany potencjał portu morskiego w Elblągu oraz jego słabe powiązania komunikacyjne z otoczeniem,

- niewystarczająco rozwinięta komunikacja zbiorowa.

W strategii zaproponowano konkretne działania i inwestycje. Do głównych celów należą: poprawa stanu ekologii, budowa kapitału społecznego, zwiększenie dostępności usług (od mieszkalnictwa, edukacji i zdrowia, po sport, rekreację i kulturę) oraz stworzenie w pełni efektywnego systemu komunikacji zbiorowej.

Konsultacje społeczne dotyczące projektu Strategii Rozwoju Elbląskiego Obszaru Funkcjonalnego potrwają do 9 listopada. Każdy mieszkaniec może zgłosić swoje uwagi tutaj. Odbędą się też dwa spotkanie konsultacyjne z mieszkańcami - 28 października o godz. 12 w Urzędzie Miejskim w Pasłęku oraz tego samego dnia - o godz. 16 - w Ratuszu Staromiejskim w Elblągu (sala 300).