,,Ptaki Elbląga”: Pleszka i rudzik (odc. 14)

Pleszka

W staropolskim słowo ,,pleszka” znaczyło łyska i odnosiło się to zapewne do białej przepaski na czole samca mogącej przypominać łysinę.

Kontrastowała ona z czernią głowy, zachodzącej za oko i na podgardle, pomarańczowa pierś samca stanowi piękne dopełnienie ubarwienia ptaka. Jednobarwnie, brudno-szaro ubarwioną samicę, cechuje rudy ogon. Nazwa pleszka może być kojarzona z bardziej znaną pliszką, lecz są to dwa odrębne gatunki.

 

Pleszka jest ptakiem pospolitym występującym w odpowiednich dla niej środowiskach, jakimi są parki, ogrody, sady, cmentarze. Obserwując z daleka ptaki, które często po przelocie kiwają ogonami, możemy wnioskować, że widzimy właśnie pleszki.

Para pleszek podczas budowy gniazda w pierwszych dniach maja na działce w okolicy Elbląga szybko zorientowała się, że jest obserwowana. Miała pewien dystans do obserwatora. Po przekroczeniu go, ptaki zaniechały znoszenia materiału potrzebnego do budowy gniazda umieszczonego w budce na wysokości ok. 3 metrów nad ziemią. Oczywiście natychmiast zwiększyłem odległość, aby nie niepokoić ptaków, skłonnych opuścić miejsce w początkowej fazie budowy gniazda.

Młody samiec pleszki (fot. Mirosław Gawron)

Samiec śpiewa wczesnym rankiem, zazwyczaj ze szczytów drzew, anten lub innych wierzchołków. Sam śpiew jest przyjemną dla ucha trelą, składającą się z dwóch zwrotek o różnym zakończeniu.

W maju samica składa od 6 do nawet 8 niebieskich jaj, a wysiadywanie jak i wychów młodych trwają po około 15 dni. Czasem ptaki przystępują do drugiego lęgu, w którym liczba jaj jest już mniejsza. Tak jak i inne ptaki wędrowne już we wrześniu odlatują do Afryki.

Rudzik

W niektórych rejonach kraju zwany potocznie raszką. Charakterystyczna duża ruda plama samca jak i samicy nachodząca na oko, czoło i podgardle widoczna jest z daleka i należy do najważniejszych cech rozpoznawczych u ptaka. Upstrzone siwo-brązowo młode z dużymi czarnymi oczami nie posiadają owej rudej plamy, przez co stają się słabo widoczne w terenie.

Rudzik jest dość pospolitym ptakiem. W naszej okolicy można go zaobserwować zarówno w samym mieście jak i w parku Bażantarnia lub na obrzeżach miasta tzw. remizach śródpolnych.

Rudzik (fot. Mirosław Gawron)

Ptak ten należy do niepłochliwych gatunków. Przy pracach ziemnych jeden z osobników w poszukiwaniu pokarmu tak się przyzwyczaił do obecności człowieka, że podchodził dosłownie na wyciągnięcie ręki.

Nie żeruje stadnie. Gniazdo rudzika umieszczone jest na ziemi, dobrze ukryte pod osłoną wykrotu lub zarośli. W maju samica składa 6 jaj i wysiaduje je około 15 dni, następne 15 dni młode pozostają w gnieździe. Niektóre pary rudzików wyprowadzają nawet trzy lęgi w roku.

Fot. Mirosław Gawron

Rudzik jest pożytecznym ptakiem, podobnie jak sikory odżywia się owadami. Coraz częściej pozostaje na zimę. Wtedy odwiedza karmniki, nie gardząc słoniną.

Kolejny odcinek cyklu "Ptaki Elbląga" ukaże się 25 października