Cieszmy się nim, wzbogacajmy, wykorzystajmy, aby się rozwijać...

Proszę opowiedzieć, skąd wziął się pomysł Stowarzyszenia zajmującego się obszarami leżącymi nad Kanałem Elbląskim.
       Stanisława Pańczuk: - Kilka lat temu, gdy działałam jeszcze w ramach Programu Kanałowego, dojrzała we mnie myśl, aby zrobić coś dla tutejszych wsi. Zrozumiałam, że między południem, a północą Polski widać duże różnice cywilizacyjne, a w naszym regionie jest tak wiele do zrobienia, więc uznałam, że powinniśmy spróbować choć trochę je zniwelować. Dlatego opuściłam Program Kanałowy i 18 stycznia 2006 roku powstało osobne stowarzyszenie. Postanowiliśmy zająć się aktywizowaniem tutejszej ludności, promocją, szlakami rowerowymi, konnymi, trasami turystycznymi. Od pewnego czasu kształcimy liderów wiejskich, ludzi, którym wiedza daje odwagę zmieniać swoje środowisko. Cieszy mnie, że mamy już uczniów, którzy nas, starych przerastają; organizacje, które radzą sobie lepiej niż my.
      
       Jakie zadania udało się już wykonać?
       - Z 26 zadań zgłoszonych w naszym pierwszym projekcie najważniejszym było znakowanie szlaków rowerowych i to zadanie właśnie udało nam się wykonać. Na terenie działalności Stowarzyszenia mamy już 376 kilometrów oznakowanych szlaków rowerowych, z czego 90 proc. jest bardzo dobrze oznakowanych, a 10 proc. będziemy poprawiać w najbliższej przyszłości, ponieważ zdarzają się akty wandalizmu, takie jak odkręcanie tabliczek czy wykopywanie słupów. Uważam, że te szlaki to jest wielki sukces Stowarzyszenia, tego nie zrobiłby żaden samorząd, nie za tak małe pieniądze. Mieliśmy dokumentację, wyszkolonych znakarzy, a dotacja Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego w wysokości 34 tys. złotych pozwoliła rozpocząć znakowanie szlaków. Trochę dołożyły samorządy gmin i Związek Gmin Kanału Ostródzko-Elbląskiego i Pojezierza Iławskiego oraz LGD.
      
       W jaki sposób zostały dobrane trasy?
       - Koncepcja szlaków jest oparta o doświadczenia PTTK i ich specjalistów. Koordynatorem był Krzysztof Mieczkowski, członek Komisji Krajowej Turystyki Kolarskiej Zarządu Głównego PTTK. Szlak zielony zaczyna się w Elblągu, mija Święty Gaj, pochylnie i prowadzi do Iławy; szlak żółty łączy Elbląg z Suszem i Kisielicami; szlak czarny – Pasłęk z Kanałem Elbląskim, a szlaki niebieski i czerwony znajdują się na południu i umożliwiają zwiedzanie okolic jeziora Jeziorak i Iławy oraz Miłomłyna po Zalewo.
      
       Następnym etapem powinna być promocja szlaków.
       - Najpierw musimy się dowiedzieć, które trasy wybiorą turyści. To zresztą już teraz trochę widać, z niektórych szlaków ludzie nie korzystają, więc trzeba je będzie zmienić. Zresztą, już znakując szlaki, spotykaliśmy rowerzystów, którzy dzielili się z nami sugestiami.
      
       Pojawią się nowe trasy?
       - Chcemy połączyć Szlak Mennonitów z podobnym szlakiem w województwie pomorskim, pracujemy także nad nowym odcinkiem znakowania wokół jeziora Druzno. Nie ukrywam, że mamy na razie problem z Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska, która zakwestionowała przebieg trasy po obrzeżach rezerwatu Jeziora Druzno, wobec czego musimy się odsunąć od niego dość daleko. Trasa straci na atrakcyjności, a turyści i tak pojadą, którędy będą chcieli. Jezioro Druzno zawsze będzie przyciągać specyficzny typ turysty spragnionego kontaktów z naturą, ale to nie będzie turystyka masowa, więc nie powinna szkodzić ani rezerwatowi, ani systemowi Natura 2000. Wpisanie do tego systemu powinno nobilitować i pomagać w promocji, a nie tworzyć bariery dla ekologicznego ruchu rowerowego.
      
       Wróćmy do tematu promocji, jak będzie ona wyglądała?
       - Promocja była planowana na ten rok, ale trzeba ją było przesunąć na następny. Będą to przede wszystkim rajdy, do tej pory zorganizowaliśmy ich pięć. Będziemy robić jeszcze film o szlakach rowerowych, ale dopiero, gdy zacznie się na nich coś dziać. W planach jest przewodnik o szlakach rowerowych, w Internecie pojawi się interaktywna mapa, dzięki której będzie można samemu planować sobie krótkie i dłuższe wycieczki po oznakowanych szlakach.
      

       Jakie jeszcze działania podjęło Stowarzyszenie?
       - Oprócz stworzenia szlaków rowerowych udało nam się wydrukować 400 tablic atrakcji przyrodniczo-kulturowych dla 11 gmin i oznakować te na terenie gmin Elbląg, Iława, Kisielice, Rychliki i Susz. Do znakowania przygotowują się też pozostałe gminy obszaru działania LGD. Przygotowaliśmy mapę, informatory o obszarze Kanału Elbląskiego i przewodniki po Szlaku Pocztyliona oraz o Weklicach. Trzeba pamiętać, że Kanał jest dla nas jedynie motywem przewodnim, jednak nie zajmujemy się nim samym. Tam są inni zarządcy, za restaurację i odbudowę odpowiada Program Kanałowy, a jednym z jego zadań jest rewitalizacja. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku do 2015 r. ma m.in. odnowić pochylnie, zautomatyzować śluzy i umocnić brzegi, zbudować bazy wodne w Buczyńcu i w Małdytach.
      
       Jakie wyzwania stoją przed Stowarzyszeniem?
       - Zmienił się trochę status i sposób działania naszej grupy. Można powiedzieć, że awansowaliśmy na wyższy poziom. Zostaliśmy wybrani do realizacji lokalnych strategii rozwoju, teraz będziemy przyjmować wnioski innych organizacji, oceniać je i rekomendować Urzędowi Marszałkowskiemu. Będziemy ogłaszać konkursy, uczyć, jak wypełniać wniosek. Oczywiście będziemy nadal wykonywali swoje zadania. Rodzi to pewne problemy. Przede wszystkim potrzebujemy ludzi. Gdy zaczynaliśmy, było nas 34 osoby, teraz Stowarzyszenie liczy 82 członków, ale to jest ciągle mało. Potrzebujemy liderów, zwłaszcza przedsiębiorców, potrzebujemy nowej siły, aby pchnąć to wszystko do przodu. Te tereny mają olbrzymi potencjał, ale nie jesteśmy znani, mało kto wie, jaką wartość ma Kanał, jaką wartość ma dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe okolicznych gmin. Tu jest taki potencjał, cieszmy się nim, wykorzystajmy go do rozwoju i wzbogacajmy o nowy.
      
       ***
      
       Więcej o Festiwalu Krainy Kanału Elbląskiego, także formularze zgłoszeniowe do rajdu – "Kanał Elbląski zaprasza".