Nieznany św. Mikołaj
Widzimy go przynajmniej raz do roku i wydaje nam się, że znamy go dobrze. Tymczasem, patrząc na dzisiejsze atrapy Mikołajów i chcąc zmierzyć się z prawdą historyczną, łatwiej stwierdzić, jakim człowiekiem biskup Miry z pewnością nie był, niż tkwić w bajkowej ułudzie kreowanej przez specjalistów od sprzedaży w celu naciągnięcia nas na większe zakupy. Bo prawdziwy święty działał dyskretnie, dbając, aby nikt obdarowany nie czuł się niezręcznie. Dawał z potrzeby serca, nie naciągał…
W tym świątecznym okresie warto przypomnieć sobie, kim był prawdziwy św. Mikołaj, aby jego postać, którą tak mocno zdeformował czas, na powrót przypominała o dziełach miłosierdzia, dobroci i życzliwości wobec innych ludzi oraz tych niewidocznych gołym okiem wartościach duchowych, które powinien obudzić w nas przed nadejściem Bożego Narodzenia adwent. Bo prawdziwy święty nie był bajkowym krasnalem ani karłem z białą brodą i w czerwonym kombinezonie. Nie chodził też w gumofilcach, co w wersji ekstremalnej można zobaczyć na ulicach, i nie cuchnęło od niego alkoholem. Mikołaj nie robił też wokół siebie zamieszania, pomagając innym, bo nie pomagał innym dla sławy. Na próżno też byłoby nasłuchiwać zamerykanizowanego powitania w stylu „Hou, hou, hou”, bo prawdziwy święty nie był rubasznym akwizytorem wykorzystującym pozytywne emocje wynikające z radości rodzinnych świąt w celu zarobkowym. Nie wiadomo kiedy, sami sobie to zrobiliśmy. Robiąc z człowieka godnego naśladowania lalkę w czerwonym kubraku, pozwoliliśmy rozmienić wartości, o których nauczał, na drobne.
A jaki był ten prawdziwy?
Św. Mikołaj urodził się prawdopodobnie w mieście Patara w Licji (obecnie Turcja) ok. 270 roku. Był jedynym dzieckiem zamożnych rodziców, po śmierci których odziedziczonym majątkiem chętnie dzielił się z potrzebującymi, o czym zaświadcza wiele spisanych historii zawartych w żywotach świętych. Po długich latach rządów na tronie biskupim Mikołaj zmarł 6 grudnia 345 lub 352 roku. Ciało Świętego zostało pochowane ze czcią w Mirze, gdzie przebywało do roku 1087, kiedy to 9 maja tegoż roku zostało przewiezione do włoskiego miasta Bari, gdzie ostatnie lata swojego życia spędziła królowa Bona, żona króla polskiego Zygmunta Starego, pochodząca z książąt Bari – Sforzów.
Dzięki przeprowadzonym przez archeologów w 1957 r. ekspertyzom naukowym wiadomo, że Święty Mikołaj miał ok. 167 cm wzrostu i był masywnej budowy kości. W chwili śmierci miał 72-80 lat.
Jak działał?
Był przede wszystkim dyskretny. Wśród opisów znajdujemy historię opowiadającą, jak Mikołaj ułatwił zamążpójście trzem córkom zubożałego szlachcica, podrzucając im skrycie pieniądze na posag. Jak pokazał czas, działanie takie zainspirowało później chrześcijan, dzięki czemu jeszcze w XVIII wieku w Polsce przy niektórych kościołach działały tzw. skrzynki św. Mikołaja. Było to coś w rodzaju fundacji tworzonych z datków i zapisów testamentowych na posagi dla ubogich dziewcząt.
Znany jest również fakt, kiedy Mikołaj uprosił ułaskawienie, gdy cesarz Konstantyn I Wielki skazał trzech młodzieńców z Miry, będących jego parafianami, na karę śmierci za jakieś wykroczenie, nieproporcjonalne do tak surowego wyroku. Jako biskup Miry (obecnie Demre) Mikołaj podbił serca wiernych usługując z narażeniem własnego życia chorym w czasie zarazy oraz troszcząc się o potrzeby materialne i duchowe swoich diecezjan. Średniowieczne żywoty świętych wspominają też o uratowaniu za przyczyną Mikołaja rozbitków ze statku, uratowaniu zbiorów zboża i uzdrowieniu dziecka, co spowodowało, że przez wieki uważany był za patrona żeglarzy, flisaków, młynarzy i panien na wydaniu.
W Polsce kult św. Mikołaja był i jest popularny, czego dowodem może być 327 kościołów funkcjonujących do dziś pod jego wezwaniem. Do najokazalszych należą kościoły w Gdańsku i nasza katedra w Elblągu, gdzie w niedzielę 6 grudnia główna msza odpustowa odbędzie się o godz. 13. Przewodzić jej będzie biskup warmiński dr Jacek Jezierski, który wygłosi też uroczystą homilię.
A jaki był ten prawdziwy?
Św. Mikołaj urodził się prawdopodobnie w mieście Patara w Licji (obecnie Turcja) ok. 270 roku. Był jedynym dzieckiem zamożnych rodziców, po śmierci których odziedziczonym majątkiem chętnie dzielił się z potrzebującymi, o czym zaświadcza wiele spisanych historii zawartych w żywotach świętych. Po długich latach rządów na tronie biskupim Mikołaj zmarł 6 grudnia 345 lub 352 roku. Ciało Świętego zostało pochowane ze czcią w Mirze, gdzie przebywało do roku 1087, kiedy to 9 maja tegoż roku zostało przewiezione do włoskiego miasta Bari, gdzie ostatnie lata swojego życia spędziła królowa Bona, żona króla polskiego Zygmunta Starego, pochodząca z książąt Bari – Sforzów.
Dzięki przeprowadzonym przez archeologów w 1957 r. ekspertyzom naukowym wiadomo, że Święty Mikołaj miał ok. 167 cm wzrostu i był masywnej budowy kości. W chwili śmierci miał 72-80 lat.
Jak działał?
Był przede wszystkim dyskretny. Wśród opisów znajdujemy historię opowiadającą, jak Mikołaj ułatwił zamążpójście trzem córkom zubożałego szlachcica, podrzucając im skrycie pieniądze na posag. Jak pokazał czas, działanie takie zainspirowało później chrześcijan, dzięki czemu jeszcze w XVIII wieku w Polsce przy niektórych kościołach działały tzw. skrzynki św. Mikołaja. Było to coś w rodzaju fundacji tworzonych z datków i zapisów testamentowych na posagi dla ubogich dziewcząt.
Znany jest również fakt, kiedy Mikołaj uprosił ułaskawienie, gdy cesarz Konstantyn I Wielki skazał trzech młodzieńców z Miry, będących jego parafianami, na karę śmierci za jakieś wykroczenie, nieproporcjonalne do tak surowego wyroku. Jako biskup Miry (obecnie Demre) Mikołaj podbił serca wiernych usługując z narażeniem własnego życia chorym w czasie zarazy oraz troszcząc się o potrzeby materialne i duchowe swoich diecezjan. Średniowieczne żywoty świętych wspominają też o uratowaniu za przyczyną Mikołaja rozbitków ze statku, uratowaniu zbiorów zboża i uzdrowieniu dziecka, co spowodowało, że przez wieki uważany był za patrona żeglarzy, flisaków, młynarzy i panien na wydaniu.
W Polsce kult św. Mikołaja był i jest popularny, czego dowodem może być 327 kościołów funkcjonujących do dziś pod jego wezwaniem. Do najokazalszych należą kościoły w Gdańsku i nasza katedra w Elblągu, gdzie w niedzielę 6 grudnia główna msza odpustowa odbędzie się o godz. 13. Przewodzić jej będzie biskup warmiński dr Jacek Jezierski, który wygłosi też uroczystą homilię.
mk