Pięć tysięcy złotych dla szkoły. Czym jest Uczniowski Budżet Obywatelski?

W dużym uproszczeniu Uczniowski Budżet Obywatelski to forma budżetu partycypacyjnego, analogicznie do „zwykłego” Budżetu Obywatelskiego. Różnica jest taka, że projekty zgłaszają i głosują na nie uczniowie. W Elblągu Uczniowski Budżet Obywatelski wprowadzono dla szkół ponadpodstawowych (dla których organem prowadzącym jest Urząd Miejski), których w naszym mieście jest 11. Każda szkoła „dostała” do dyspozycji po 5 tysięcy zł.

„Celem programu jest prowadzenie działań motywujących uczniów do aktywnego wyrażania opinii w sprawach miasta i uczestniczenia w formach partycypacji społecznej m.in. takich jak Budżet Obywatelski” - możemy przeczytać w zarządzeniu prezydenta wprowadzających elbląski UBO.

Przypomnijmy, że elbląski „normalny” Budżet Obywatelski nie cieszy się popularnością wśród najmłodszych mieszkańców miasta. W ostatnim głosowaniu brało udział tylko 397 elblążan poniżej 18. roku życia – niecałe 5 procent głosujących w BO.

Co można zgłosić do UBO? Projekty powinny dotyczyć rozwoju uczniowskich pasji i zainteresowań (w tym naukowych), kształtowanie postaw obywatelskich, zwiększenie aktywności i integracji uczniów, działania edukacyjno-kulturalne z udziałem uczniów, aranżacji szkolnej przestrzeni wspólnej, z której będą korzystać wszyscy uczniowie. O to, czego konkretnie chcieliby uczniowie, zapytaliśmy samych zainteresowanych. Odpowiedzi można zobaczyć na filmie zamieszczonym przy artykule.

Ważne: de facto to będzie 11 osobnych Uczniowskich Budżetów Obywatelskich. Uczniowie I LO zgłaszają i głosują na projekty dotyczące ich szkoły, uczniowie Mechanika na swoje, Ekonomika na swoje itd.

 

Podobne rozwiązania wprowadzono już w innych miastach. Trzeba jednak podkreślić, że (inaczej niż w przypadku „normalnych” Budżetów Obywatelskich, Uczniowskie Budżety Obywatelskie nie mają umocowanie w ustawach, w związku z czy każda gmina można ustalać swoje własne zasady UBO. W Bydgoszczy uczniowie zagłosowali m.in. na „Pufy na szkolnych korytarzach” oraz „Zakup piłek do siatkówki”. W Wołominie uczniowie jednej ze szkół zagłosowali na „Bramki i piłki do szkolnego ogrodu”.

W Elblągu projekty mogą składać uczniowie poszczególnych szkół, musi on dotyczyć szkoły, do której wnioskodawca uczęszcza oraz... być zgodny regulaminem i statutem szkoły oraz możliwy do wykonania do 30 października tego roku. Ciekawostką jest fakt, że musi być poparty przez minimum 15 uczniów szkoły. Tu przypomnijmy, że projekty okręgowe w Budżecie Obywatelskim muszą zyskać poparcie tylko dwóch osób (w ogólnomiejskich - pięć). Jeden uczeń może złożyć tylko jeden wniosek, znów inaczej niż w przypadku „normalnego” Budżetu Obywatelskiego, gdzie mieszkaniec Elbląga może złożyć dowolną ilość projektów.

Uczniowskie wnioski można składać do 20 lutego. Ich weryfikacji do 27 lutego dokona komisja, w której zasiądą dyrektor, opiekun Samorządu Uczniowskiego, członek Rady Rodziców i członek Samorządu Uczniowskiego danej szkoły.

Głosowanie w szkołach odbędzie się od 16 do 19 marca. Jeden uczeń głosuje na jeden projekt. Wygrywa ten z największą ilością głosów w konkretnej szkole.

- Realizowane będą zadania do wysokości 5 000 zł: jedno za całą kwotę lub kilka do wysokości całości środków – informuje Joanna Urbaniak, kierownik zespołu prasowego Biura Prezydenta Elbląga.

Do końca kwietnia powinniśmy poznać listę zwycięskich projektów. Od 4 maja do 30 października trwać będzie ich realizacja.

UBO też w żaden sposób nie wpłynie na „zwykły” Budżet Obywatelski. Szkoły nadal będą mogły zgłaszać „swoje” projekty do BO.

- W związku z uruchomieniem Uczniowskiego Budżetu Obywatelskiego, z miejskiego Budżetu Obywatelskiego nie zostaną usunięte zadania realizowane na terenie szkół. Zgodnie z §5 ust. 1 Uchwały w sprawie przeprowadzenia na terenie Gminy Miasto Elbląg konsultacji społecznych w formie Budżetu Obywatelskiego ”Propozycję zadania do zrealizowania w ramach Budżetu Obywatelskiego może zgłosić każdy mieszkaniec Elbląga, na formularzu wniosku, którego wzór określa Prezydent w zarządzeniu". W związku z tym, wyłącznie mieszkaniec, a nie szkoła, zgłasza propozycję zadania. Uruchomienie Uczniowskiego Budżetu Obywatelskiego nie zmienia w żaden sposób zasad Budżetu Obywatelskiego – informuje Joanna Urbaniak. - Przypomnieć należy, że wojewoda warmińsko-mazurski rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 27 maja 2020 r. stwierdził nieważność §6 ust 1 Uchwały - „nie będą przyjmowane propozycje zadań, których miejscem realizacji są tereny szkoły, przedszkoli, placówek oświatowych, instytucji kultury Miasta Elbląg oraz jednostek mających siedzibę w Elblągu, ale nie podlegające Gminie Miasto Elbląg, z tym zastrzeżeniem, że na terenie szkół, przedszkoli, placówek oświatowych, instytucji kultury Miasta Elbląg oraz jednostek mających siedzibę w Elblągu, ale niepodlegające Gminie Miasto Elbląg mogą być realizowane jedynie małe projekty”. Zdaniem wojewody dookreślając zakres spraw jakie poddane być mogą konsultacjom w procedurze budżetu obywatelskiego, zawęża się w sposób nieuprawniony zakres projektów/zadań, które mogą być przedmiotem konsultacji. Tym samym tereny szkół nie są wyłączone z zadań realizowanych w ramach Budżetu Obywatelskiego.

Naszych czytelników (zwłaszcza tych najmłodszych) zachęcamy do wpisywania propozycji projektów, jakie mogłyby być realizowane w elbląskich szkołach ponadpodstawowych. Przypominamy, że do dyspozycji jest tylko 5 tysięcy złotych.