UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później

Kocha – nie kocha

Elbląg, Kocha – nie kocha

Dlaczego Prezydent Elbląga czujnie strzeże niektórych budynków w mieście, choć ich „zabytkowość” jest co najmniej dyskusyjna, a w przypadku innych – zabytków autentycznych, choć zaniedbanych, takiej troski nie wykazuje? Na jednej szali stawiam tu budynek Światowida, na drugiej – budynek przy ul. Warszawskiej 142. Co przeważa?

Kwestia przebudowy obiektu, w którym mieszczą się Centrum Spotkań Europejskich „Światowid” i Teatr im. Sewruka była częścią środowej debaty na temat budowy galerii handlowej Porto 55 i zagospodarowania otoczenia Placu Kazimierza Jagiellończyka (więcej o Porto – „Spokojnie, to tylko galeria”).
       Już obecnie budynek ów, należący do Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego, jest najniższym w tej części miasta i jedynym, którego wygląd za awangardowy mógł uchodzić co najwyżej w epoce wczesnego Gomułki. A co będzie, gdy po drugiej stronie Placu Kazimierza Jagiellończyka stanie nowoczesna galeria handlowa?
       Ten argument, ale chyba bardziej ciasnota, z jaką muszą sobie radzić Teatr i Światowid, spowodował, że powstał wstępny projekt rozbudowy budynku. Zakłada on m.in. podniesienie i rozbudowę (w kierunku krytej pływalni) skrzydeł gmachu (nad salą sportową i kinem) oraz budowę wejścia i foyer Teatru od ul. Teatralnej, a także wiele zmian wewnątrz budynku. Projekt zyskał wstępną aprobatę finansową władz wojewódzkich, o co wcale nie było łatwo, bo nie wszystkim radnym Sejmiku Warmińsko-Mazurskiego musi zależeć na rozbudowie elbląskiego Światowida.
       Potrzebna jest jeszcze zgoda elbląskiego ratusza na ingerencje architektoniczne. Ratusz zgadza się na wszystkie zmiany, z wyjątkiem... podniesienia i rozbudowy skrzydeł gmachu oraz budowy wejścia i foyer Teatru od ul. Teatralnej. Czyli nie na to, na czym najbardziej inwestorom zależy. I argumentuje to zabytkowym charakterem budynku, którego „sylweta na stałe wpisała się w elbląski krajobraz”.
      
       Jeśli symbol, to czego?
      
Owszem, budynek Światowida i Teatru jest symbolem, ale według mnie z rzędu tych, o których pamiętać powinni raczej historycy. Podobnie jak elbląska starówka. To ówczesne władze postanowiły, że zniszczoną w 1945 r. starówkę należy rozebrać, z cegieł odbudować starówki w „godniejszych” miastach (Warszawa, Gdańsk), a teren zaorać – dosłownie – i obsiać trawą.
       Podobnie z tym budynkiem. Pierwotnie zaplanowany jako imponujący gmach, nawiązujący do Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie, potem stopniowo „odchudzany”, bo władza miała zawsze ważniejsze potrzeby niż Elbląg, zmalał do rozmiarów, które widzimy dziś. Pisze o tym Jerzy Domino w „Historii Elbląga” (Jerzy Domino, „Rozwój przestrzenny i budownictwo Elbląga” [w:] „Historia Elbląga”, red. Andrzej Groth, t. V, cz, 2, s.306-307):
       „W protokole posiedzenia Miejskiej Rady Narodowej z 8 listopada 1948 r. zapisano postulat budowy Ludowego Domu Kultury w Elblągu na wzór domów kultury w ZSRR. [...] Budynek o kubaturze 56 000 m sześciennych mieścić miał salę teatralną na 700 miejsc, widowiskową na 300-350 miejsc, salę zebrań masowych, salę kinową, gimnastyczną i kryty basen. Jak entuzjastycznie donosiła prasa: miał górować nad miastem jako wielki, widoczny symbol nowych czasów.[...] [W sierpniu 1954 r.] powiększono zgodnie z megalomanią systemu kubaturę. [...] Powstać miał gmach o kubaturze 80 000 m sześciennych.”
       Potem były kolejne cięcia budżetowe i stopniowe ograniczanie wielkości gmachu. I mamy to, co mamy, a górowanie nad miastem, do którego nigdy nie doszło, teraz zamienia się wręcz w dołowanie.
      
       Sylwetę można zachować
      
To, co charakterystyczne dla Elbląga, czyli sylwetka Światowida widziana z Placu Kazimierza Jagiellończyka, może zostać po rozbudowie zachowana. Architekci nie takie sztuki potrafią robić. Można przecież wbudować obecny budynek w nowy, większy gmach, zachowując nawet na frontowej elewacji kształt świetlika i iglicy. Kwestią jest tylko postawienie takich warunków projektantom.
       Wstępne projekty rozbudowy gmachu, które pojawiają się w mediach, to tylko wstępne projekty. Tak naprawdę nie rozpoczęto nawet jeszcze dyskusji na temat, jak miałby wyglądać ów budynek po rozbudowie, dyskusji z udziałem architektów, konserwatorów zabytków i elblążan. I dopóki ratusz kategorycznie odmawia, dyskusja jest bezprzedmiotowa.
      
       Warszawska 142
      
O tym budynku i jego losie, który wydaje się już przesądzony, informowaliśmy w tekście „Zniknie kolejna perełka” . Zniknie ona zgodnie z... prawem lokalnym, bowiem w uchwale Rady Miejskiej w Elblągu z 19 kwietnia 2007 r. napisano:
       „§ 10.
       1. Na obszarze objętym planem [przebudowy ul. Warszawskiej – red.] nie występują zabytki, chronione zasoby dziedzictwa kulturowego oraz dobra kultury współczesnej.
       2. Budynek nr 142 przy ul. Warszawskiej przeznaczony do rozbiórki po uprzednim wykonaniu pełnej inwentaryzacji budowlanej; detal architektoniczny pochodzący z budynku nr 142 wskazany przez WKZ należy zabezpieczyć i przeznaczyć do wbudowania w innym wznoszonym w tym rejonie obiekcie.”
       Niby wszystko w porządku, ale... Przytaczamy opinię eksperta (nazwisko do wiadomości redakcji):
       „Mamy miejskiego konserwatora zabytków, który powinien się zająć tą sprawą. Moim zdaniem obiekt jest wart ochrony ze względu na zachowane elementy wyposażenia i ciekawy układ wnętrza. Zapewne był to zajazd przydrożny i do takiej funkcji powinien wrócić. W praktyce będzie to niezwykle trudne, bo pewnie koliduje z zamiarem remontu drogi i został zaadaptowany na mieszkania komunalne. [...] los takiego budynku jest smutny - vide willa Grunaua przy ul. Piechoty.”
       Budynek przy Warszawskiej 142 to tylko jeden z ostatnich przykładów.
      
       Czy o zabytki tu chodzi?
      
Taka różnica postępowania Prezydenta w dwóch aktualnych sprawach budzi podejrzenia, że ochrona zabytkowej substancji Elbląga nie jest tu kwestią najistotniejszą. I wówczas można ułożyć sobie taką fantastyczną fabułę:
       1. Prezydent chce zabudować Wyspę Spichrzów.
       2. Na razie nie są tą częścią miasta zainteresowani żadni inwestorzy.
       3. Powstaje więc lobby, które ma przekonać władze wojewódzkie, by zbudowało centrum kultury na Wyspie Spichrzów.
       4. Konsekwentne blokowanie rozbudowy Światowida i Teatru ma wymóc na Zarządzie Województwa decyzję o zainwestowaniu w Wyspę Spichrzów.
       5. Wystarczy przekonać jednego ze współgospodarzy obiektu przy Placu Kazimierza Jagiellończyka, że sam zagospodaruje ten budynek – wówczas drugi będzie się musiał wynieść za rzekę.
       Ta fabuła ma jednak słaby punkt. Marszałek może stwierdzić: skoro władze Elbląga tego nie chcą, nie będzie rozbudowywać Teatru i Światowida. A tym bardziej budować niczego nowego. Zwłaszcza, że minister kultury Bogdan Zdrojewski, nawet podczas swej wizyty w Bibliotece Elbląskiej twierdził, że będzie przekazywał samorządom pieniądze na rozbudowę i placówek kultury, natomiast na budowę nowych - nie. A samorząd wojewódzki z własnych pieniędzy Światowida i Teatru nie rozbuduje, potrzebuje pieniędzy ministra.
      
      
Piotr Derlukiewicz
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
A moim zdaniem...

Przeczytaj też co działo się w Elblągu wcześniej

Zamieszczenie następnej opinii do tego artykułu wymaga zalogowania

W formularzu stwierdzono błędy!

Ok
Dodawanie opinii
Aby zamieścić swoje zdjęcie lub avatar przy opiniach proszę dokonać wpisu do galerii Czytelników.
NOWOŚĆ! Dział "A moim zdaniem" obsługuje hashtagi.
Dołącz zdjęcie:

Podpis:

Jeśli chcesz mieć unikalny i zastrzeżony podpis
zarejestruj się.
E-mail:(opcjonalnie)
A moim zdaniem... (od najstarszych opinii)
  • Po tym jak w katedrze elbląskiej na pośmiertnym monumencie spoczywającego w pokuju burmistrza Elbląga przemalowano na kardynała Hozjusza, którego swego czasu elblążanie wygnali z naszego miasta chyba już wszystko jest możliwe. .. A co na to konserwator? Może nasze płyty nagrobne też kiedyś ktoś przemaluje. I co z szacunkiem o pamięci i woli zmarłych? M/
  • To Elbląg właśnie. .. ..
  • Noooo pogratulowac takiej troski UM w stosunku do Światowida i Teatru. No i ten finezyjny styl wpisania sie w krajobraz. Ja jako elblazanin z urodzenia śmiem twierdzić, że ta bryła budynku jest wstrętnym paszkwilem architektury, no ale ja się nie znam tak jak UM :)
  • Wowka Bardzo słuszne spostrzeżenie. Ja dorzuciłbym jeszcze jedno pytanie. Mianowicie, co na to nasi radni? Czyżby byli bezradni? Co do Światowidu wszem i obec jest wiadome, że Dyrektor tej instytucji od jakiego czasu nie podlega pod rządy UMu, że jego Dyrektor był kontrkandydatem obecnego prezydenta w wyborach samorządowych. Nie trzeba być wróżką, żeby przewidzieć fakt, że jeśli udałoby się rozbudować budynek z ery wesołej twórczości PRLu i nadal działać jak działa to wzrosły by notowania i Pana Dyrektora i partii, z której się wywodzi. Co jasne i zrozumiałe jest i będzie nie na rękę wszystkim pokomunistycznym organizacjom w naszym mieście. Władza to magnez jak raz chwyci to trzyma aż samo odpadnie ze starości. Pozdrawiam Pana Antoniego.
  • .. .magnes- chwyci i trzyma /żelazo/, a magnez -nie trzyma. a'propos powyższej wypowiedzi
  • Okazuje się, że pomniki socrealizmu (wielce ohydne zresztą ) mają większy wkład dziejowy w dorobek architektury, niż wiele autentycznych zabytków w imię prawa i władztwa zapomnianych i zaprzepaszczonych dla potomności. Czy w takim razie jedynym kryterium piękna i ładu przestrzennego ma być w Elblągu zdanie określonej grupy ludzi, która wielokrotnie dała wyraz swych niewybrednych gustów upiększając miasto potworkami spod znaku prostopadłościanu? Gdzie są specjaliści od architektury, urbanistyki i ochrony autentycznych zabytków - czy też podzielają ten jedynie słuszny pogląd ?
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0
    0
    MiejscowyAborygen(2009-09-11)
  • Wyjaśnienia i wnioski autora trafiają do przekonania. Myślę, że ratusz ma przede wszystkim na uwadze własne sprawy i problemy, postępując zgodnie z regułą "bliższa koszula ciału". To smutne, że Polska samorządowa w praktyce brzmi jak Polska dzielnicowa i o wspólpracę samorządów (miejskiego i wojewódzkiego) jest tak trudno. Uważam, że warto wprost zapytać elbląskie władze o co im chodzi, przecież tylko ktoś mocno naiwny uwierzy, że celem jest zachowanie specyficznej architektury omawianego obiektu. Krzepiące jest, że na stronie internetowej występują tak kontrowersyjne tematy, dzięki czemu urzędnicy nie popadną w bierność i marazm.
  • A może chodzi o kontrowersyjną postać dyretora jednej z dwóch placówek, który butą, nonszalancją, arogancją i megalomanią potrafi odstraszyć najżyczliwszych kulturze sponsorów i najżyczliwsze władze? Zgadnijcie o kim mowa?Podejrzewam, że znowu wlazł komuś na odcisk i w związku z tym nie można załatwić tego, co jest potrzebne obu instytucjom kultury - osobne wejście.
  • @up, podaj konkretne nazwiska, konkretnych sponsorów i konkretne argumenty, ponieważ twoja wypowiedź nic nie wnosi; ]
  • Pomysł rozbudowy jest pomysłem dyrektora Teatru i pochodzi z 2005 roku. Dobrze, że Swiatowid wreszcie poszedł po rozum do głowy i dołączył się do projektu. Pozdrawiam pana Mirosława.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0
    0
    Tubylec(2009-09-13)
  • Czy Wy wiecie kto stoi za tym że budynek teatru nadal STRASZY !!! Zapytajcie kierownika miejsckiego biura urbanistycznego oraz, a może przede wszystkim panią naczelnik wydziału architektury, ponieważ to ona w głównej mierze upiera się na pozostawieniu takiego szkaradztwa w centrum miasta, a swojemu "przyjacielowi" dyrektorowi teatru wali ściemę że to koncepcja prezydenta. Wiem co mówię. .. Ten obiekt już dawno powinien być zmiodernizowany na styl nowoczesny, aby był przykładem nowoczesnej architektury, a do tego idealnie będzie pasować zabudowa PORTO 55. Czas na zmiany w urzędzie miasta, bo te wszystkie stare pryki robią co chcą, mając nas mieszkańców za ciemny motłoch.
  • Prezydent to wszystkim jest wiadomo od dawna jest do dupy, inaczej nie można tego ująć niech skończy swoja kadencję i niech złazi z tego stołka. Nic nie robi dla Elbląga a wręcz przeciwnie. Gruba maszkara która nas prześladuje i wprowadza te miasto w ruinę, bo chyba o to mu chodzi. Elbląg jest miastem nie wykorzystanym. Tyle można w nim zrobić a nie robi się nic. Kolejka nad zalewowa stoi (w innych rejonach polski takie perełki byłyby atrakcją ale nie u nas) światowid się nie rozrasta (jedyny w Elblągu teatr o którego powinniśmy dbać, kino w którym wyświetlaja wartosciowe filmy sala gimnastyczna gdzie ćwiczą tancerze oraz wiele innych pracowni) port z którego nikt nie korzysta bo most jest za niski, zabytki które się burzy a n miejscu ich stawia się "nowe ładniejsze zabytki". Miasto paranoi.
Reklama