Oprowadzanie kuratorskie po wystawach
Galeria EL zaprasza na oprowadzanie kuratorskie po wystawach: „1477 PCV.” Mateusza Pęka oraz „Przestrzeń skonstruowana – współistnienie” Łukasza Patelczyka. W rolę prowadzących wcielą się: Maciej Olewniczak, współkurator wystawy „1477 PCV." oraz Joanna Mierzejewska, kuratorka wystawy „Przestrzeń skonstruowana – współistnienie”. Wydarzenie jest otwarte dla wszystkich zainteresowanych, warunkiem udziału jest posiadanie ważnego biletu wstępu do Galerii EL.
Oprowadzanie kuratorskie po wystawach: „1477 PCV.” Mateusza Pęka oraz „Przestrzeń skonstruowana – współistnienie” Łukasza Patelczyka
Kiedy: 28 marca 2026
Godzina: 12:00-13:30
„1477 PCV.” Mateusz Pęk
Duet kuratorski: Emilia Orzechowska, Maciej Olewniczak
W historycznej przestrzeni krużganka Centrum Sztuki Galeria EL – miejscu naznaczonym gotycką surowością oraz pamięcią pionierskich eksperymentów pierwszych „galerników” i narodzin Biennale Form Przestrzennych – Mateusz Pęk otwiera nowy rozdział dialogu pomiędzy architekturą a materią współczesności. Wystawa zatytułowana 1477 PCV. to projekt, w którym artysta dokonuje niemal inżynieryjnej dysekcji przedmiotów codziennego użytku, by następnie scalić je w hybrydyczne formy z cyklu Recycled Empire. Zespół kuratorski – Emilia Orzechowska i Maciej Olewniczak – zaprasza widza do świata, w którym granica pomiędzy tym, co biologiczne, a tym, co syntetyczne, ulega trwałemu zatarciu.
Praktyka twórcza Mateusza Pęka, oparta na uważnej obserwacji złożoności przedmiotów oraz ich ponownym montażu, wpisuje się w specyficzny kontekst elbląskiej galerii. W przeciwieństwie jednak do ciężkich, metalowych form przestrzennych, które na stałe wpisały się w pejzaż miasta, obiekty Pęka manifestują odmienną kategorię trwałości – nieprzemijalność tworzywa sztucznego. Artysta wykorzystuje części samochodowe, poliamidowe kształtki, słomki koktajlowe czy syntetyczną gumę, konstruując organizmy przypominające bezkształtne, bezpłciowe byty, takie jak prezentowane w ramach cyklu obiekty Ameba. Te „rozlewające się” formy, pozbawione wyraźnego szkieletu, wchodzą w niemą polemikę ze strzelistością i tektoniką gotyckiego sklepienia krużganka.
Tytułowe 1477 PCV. – poza dosłownym odniesieniem do liczby wykorzystanych w pracach kształtek z polichlorku winylu – sugeruje zderzenie odległych porządków czasowych i materiałowych. Prezentowane obiekty, mimo swojej pozornej kruchości i grawitacyjnej niestabilności, posiadają walory pomnikowe. Jest to jednak pomnikowość przewrotna, celebrująca „ciało-plastik” – materiał anonimowy, lecz w swojej chemicznej strukturze niemal nieśmiertelny. Satynowy połysk oszlifowanych elementów, zmysłowość konturów przywodząca na myśl modernistyczne wzornictwo oraz silikon mieniący się niczym szlachetne szkliwo zapraszają do dotyku, wciągając widza w grę pozorów. To, co wydaje się ceramiką, okazuje się porowatą syntetyką; to, co wygląda na precyzyjny mechanizm, ujawnia się jako chaotyczny zlepek odpadów cywilizacji.
„Przestrzeń skonstruowana – współistnienie” Łukasz Patelczyk
Kuratorka: Joanna Mierzejewska
Indywidualna wystawa Łukasza Patelczyka, w ramach cyklu Cechy wspólne, cechy wyjątkowe, pn. „Przestrzeń skonstruowana – współistnienie” prezentowana w obu nawach Galerii EL jest spotkaniem dwóch porządków: współczesnej twórczości malarskiej artysty oraz historycznego profilu programowego instytucji, związanego z geometrią, sztuką konkretną i minimalizmem. Prezentacja prac Łukasza Patelczyka wpisuje się w tę tradycję, jednocześnie proponując jej aktualne, autorskie rozwinięcie.
Malarstwo Patelczyka kreuje własny, rozpoznawalny język wizualny, w którym romantycznie pojmowany pejzaż – rozległe niebo, horyzont, światło i atmosfera – spotyka się z prostymi formami geometrycznymi: liniami, okręgami, trójkątami czy świetlnymi płaszczyznami. Wprowadzane przez artystę geometryczne formy sprawiają, że pejzaż przestaje być jedynie przedstawieniem natury. Linie, okręgi czy świetlne płaszczyzny nie tylko porządkują kompozycję, ale też uświadamiają nam, że obraz jest świadomie zaprojektowaną konstrukcją. Patrzymy więc na przestrzeń zbudowaną z decyzji malarskich – z układu horyzontu, kierunków, napięć i proporcji. W ten sposób Patelczyk wyznacza nam kierunek patrzenia na obraz. Pokazuje, że to, co wydaje się naturalnym widokiem, jest jednocześnie efektem kompozycji i intelektualnego namysłu. Jego malarstwo balansuje między wrażeniem realnej, niemal romantycznej przestrzeni a wyraźnie zaznaczoną strukturą obrazu, przypominając, że każde przedstawienie jest zarówno doświadczeniem natury, jak i przemyślaną konstrukcją.
Ten swoisty dialog zostaje pogłębiony poprzez zestawienie prac artysty z wybranymi dziełami z Kolekcji MMA – zbioru sztuki geometrycznej przekazanego Galerii EL przez Gerarda Kwiatkowskiego – założyciela instytucji. Kolekcja obejmuje prace wybitnych twórców nurtu geometrii w sztuce i stanowi jeden z fundamentów tożsamości instytucji. Obecne w niej realizacje – operujące redukcją, rytmem, modułem i precyzyjną konstrukcją – koncentrują się na autonomii formy oraz na badaniu percepcji. W konfrontacji z malarstwem Patelczyka ujawniają wspólne pole zainteresowań: przestrzeń jako strukturę, obraz jako system napięć, geometrię jako język organizujący doświadczenie widza.