Przydrożne kapliczki Warmii - małe strażniczki wiary i pamięci
Przydrożne kapliczki od wieków pełniły wiele różnych funkcji. Były niewielkimi obiektami sakralnymi, przy których odprawiano nabożeństwa i gromadzono się na wspólnej modlitwie. To właśnie tutaj zmęczony wędrowiec mógł na chwilę się zatrzymać, nabrać sił i poprosić o opiekę na dalszą drogę. Część kapliczek powstawała jako wota dziękczynne, inne stawiano w konkretnych intencjach – na przykład o zdrowie dziecka czy ważnego mieszkańca wsi. Z czasem stawały się również naturalnym miejscem spotkań lokalnej społeczności, a nawet pełniły funkcję swoistego drogowskazu. Przede wszystkim jednak wierzono, że chronią wieś i jej mieszkańców.
Warmia i kapliczki – znak religijności i tradycji
Przejawem religijności Warmiaków było wznoszenie licznych kapliczek. Dziś to jeden z najbardziej charakterystycznych zabytków małej architektury Warmii. Były one zlokalizowane w różnych miejscach – przy drogach, polach, czy przydomowych ogródkach. Wokół nich koncentrowało się życie religijne lokalnej społeczności. Odbywały się przy nich liczne nabożeństwa oraz zatrzymywały się pielgrzymki.
Kapliczka w Dąbrówce naprawdę chroniła przed niebezpieczeństwem
Kapliczki przybierały różne formy - od rzeźb ustawionych na kolumnie po niewielkie domki drewniane zawieszane na drzewach. Co ciekawe, niektóre z kapliczek miały zamocowane dzwonki, które służyły do zwoływania na nabożeństwo, zawiadamiania o czyjejś śmierci, a nawet do ostrzegania o zbliżającym się niebezpieczeństwie. Przykładem tego typu zabytku jest kapliczka w Dąbrówce (Gmina Świątki) z XVIII wieku, która swoją formą przywołuje zminiaturyzowaną adaptację włoskiej dzwonnicy, co czyni ją niezwykle wyjątkową.
Ochrona i cyfryzacja kapliczek
Specjaliści z Regionalnej Pracowni Digitalizacji od lat dokumentują lokalne kapliczki, w formie cyfrowej. Doceniając wartość historyczną, architektoniczną i kulturową kapliczki z Dąbrówki, zdecydowano o jej digitalizacji oraz wyeksponowaniu na wystawie „Sacrum. Opowieść o kościołach Warmii i Mazur“.
Kapliczka z Dąbrówki wraz z kilkoma innymi podobnymi obiektami (m. in. kapliczką w Mawrach, kapliczką dzwonniczkową w Perwiltach), prezentowane są na wystawie w nowoczesnym holoboxie, czyli specjalnym wyświetlaczu trójwymiarowych obrazów. Całość zaaranżowana został tak, by wyglądem przypominała przydrożną wiejską kapliczkę – holobox zdobią kolorowe wstążki, przed nim stoją wazony z kwiatami i drewniana ławeczka.
Wystawa „Sacrum. Opowieść o kościołach Warmii i Mazur” – historia obiektów sakralnych regionu
Wystawa „Sacrum. Opowieść o kościołach Warmii i Mazur” to multimedialna podróż przez wieki historii regionu – od dawnych wierzeń, przez średniowieczne świątynie i czasy reformacji, aż po współczesną różnorodność religijną.
Ekspozycja łączy nowoczesne technologie, takie jak hologramy, projekcje, mapping oraz gry multimedialne, z tradycyjnymi artefaktami scenograficznymi, tworząc immersyjne, angażujące doświadczenie.
Wystawa czynna jest w każdą środę w godzinach 12:00–20:00. Osoby indywidualne mogą zwiedzać ją bez wcześniejszej rezerwacji, natomiast grupy zorganizowane mogą umówić się na wybrane terminy poprzez stronę internetową.
Wystawę można zwiedzać nieodpłatnie.