Światowy Dzień Walki z cukrzycą
Dziś (14 listopada) pod hasłem „Zrozum cukrzycę i przejmij kontrolę” rozpoczął się kolejny etap walki z uciążliwą chorobą trapiącą coraz większe rzesze ludzi. Jak wynika z danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), w Polsce na cukrzycę cierpi 2,6 mln osób. Na świecie liczba chorych na cukrzycę szacowana jest już na 285 mln, a Międzynarodowa Federacja Diabetologiczna (IDF) oblicza, że w 2030 r. na cukrzycę może chorować nawet 435 mln osób. Skąd się wzięła choroba i jak jej zaradzić?
Cukrzyca jest chorobą metaboliczną charakteryzującą się podwyższonym poziomem cukru we krwi, który wynika z defektu produkcji lub działania insuliny wydzielanej przez komórki trzustki. Przewlekła hiperglikemia wiąże się z uszkodzeniem lub zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych. Dlatego edukacja pacjenta z cukrzycą i jego rodziny to podstawa powodzenia w leczeniu tej choroby i zapobieganiu jej poważnym powikłaniom, stąd ogólne hasło działań podejmowanych w latach 2009-2013 w ramach kampanii prozdrowotnych to „Edukacja i prewencja”.
Współczesne leczenie zaburzeń towarzyszących chorobie dąży do unormowania masy ciała pacjenta, zwiększenia aktywności fizycznej, stosowania właściwej diety, leczenia nadciśnienia tętniczego i innych chorób układu krążenia oraz utrzymywanie glikemii we właściwym przedziale wartości.
Cukrzyca typu 1, nazywana niekiedy insulino zależną, spowodowana jest brakiem insuliny na skutek uszkodzenia komórek Beta wysp Langerhansa trzustki. Choroba pojawia się najczęściej u dzieci i osób młodych, a leczenie wymaga stałego podawania insuliny.
Cukrzyca typu 2 zaburza zarówno działanie, jak i wydzielanie insuliny. Chorzy są mało wrażliwi na działanie insuliny (insulinooporność), a leczenie polega często na redukcji masy ciała, stosowaniu diety cukrzycowej, wysiłku fizycznego oraz doustnych leków przeciwcukrzycowych. U części chorych po pewnym czasie trwania choroby konieczna jest insulinoterapia. Ten typ cukrzycy często umyka rozpoznaniu, gdyż hiperglikemia nie jest na tyle wysoka, by wywołać klasyczne objawy choroby. Występuje najczęściej u osób starszych, z otyłością lub innymi zaburzeniami metabolicznymi.
Cukrzyca ciężarnych, o której wciąż mówi się za mało, to przejściowe zaburzenie przejawiające się najczęściej w trzecim trymestrze, rozpoznawane na podstawie podwyższonego stężenia glukozy we krwi, któremu może towarzyszyć obecność glukozy w moczu, pojawiające się u zdrowych do czasu ciąży kobiet i ustępujące całkowicie po porodzie. Uważa się, że przyczyną cukrzycy ciężarnych są zmiany fizjologiczne związane z ciążą: insulinooporność wywołana przez hormony łożyskowe, zaburzenia wydzielania insuliny i zwiększone wydzielanie glukozy przez wątrobę. U 3-8 proc. kobiet trzustka nie jest w stanie zaspokoić zwiększonego zapotrzebowania na insulinę, toteż stosuje się leczenie dietą, a w razie dalszych problemów insuliną.
Kliniczne badania, które zaleca się osobą podejrzanym o zachorowanie na cukrzycę to:
– Oznaczanie poziomu glukozy we krwi na czczo i po posiłkach
– Test na wykrycie obecności glukozy w moczu
– Oznaczenie stężenia HbA1c
– Badanie moczu i osocza krwi pod kątem obecności ciał ketonowych
– Patofizjologiczne badanie krwi w celu wykrycia ewentualnej obecności przeciwciał przeciwjądrowych
– Krzywa glikemiczna (OGTT - test doustnego obciążenia glukozą)
– Reakcja pacjenta na podanie insuliny.
Kiedy badania potwierdzą cukrzycę, pomocy można szukać w Elbląskim Centrum Diabetologii, które znajduje się na I piętrze Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego przy ul. Królewieckiej 146. Dziś w godz. 9-14, w centrum można skorzystać z bezpłatnych porad i badań poziomu cukru i cholesterolu.
Jak zapobiegać?
Ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 1 zależy od indywidualnej genetycznej predyspozycji oraz niekontrolowanej odpowiedzi autoimmunologicznej. Ważną rolę odgrywają też czynniki środowiskowe.
Ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 może być zredukowane w wielu przypadkach poprzez dokonanie zmian w diecie oraz zwiększenie aktywności fizycznej. Stan pacjenta poprawia spożywanie umiarkowanej ilości tłuszczów, przyjmowanie w pokarmie odpowiedniej ilości błonnika oraz całych ziaren.
Co ważne, chory, który prowadzi odpowiedni tryb życia i potrafi dostosować samodzielnie terapię insulinową oraz dietę, ma dużą szansę uniknięcia powikłań. Współcześnie preparaty insulinowe podaje się podskórnie, za pomocą pena (inaczej: pióra insulinowego) oraz specjalnie przygotowanego aerozolu. Specjalnym trybem leczenia jest podawanie insuliny za pomocą pompy insulinowej, która zapewnia jej stały, podskórny dopływ. Ponadto produkowane są też doustne leki przeciwcukrzycowe, które stosowane są w cukrzycy typu 2.
Ważną rolę u osób zmagających się z cukrzycą odgrywa samokontrola przejawiająca się m.in. w badaniu stężenia glukozy we krwi za pomocą glukometru, co pomaga chorym dopasowywać terapię do aktualnych potrzeb, zapobiegać powikłaniom i prowadzić wybrany tryb życia. Obecność glukozy lub ketonów w moczu sprawdza się za pomocą barwnie reagujących pasków diagnostycznych.
Osoby chore na cukrzycę oraz ich bliscy skorzystać mogą z największego polskiego portalu poświęconego tej chorobie, który znajduje się pod adresem http://www.cukrzyca.akcjasos.pl.
Współczesne leczenie zaburzeń towarzyszących chorobie dąży do unormowania masy ciała pacjenta, zwiększenia aktywności fizycznej, stosowania właściwej diety, leczenia nadciśnienia tętniczego i innych chorób układu krążenia oraz utrzymywanie glikemii we właściwym przedziale wartości.
Cukrzyca typu 1, nazywana niekiedy insulino zależną, spowodowana jest brakiem insuliny na skutek uszkodzenia komórek Beta wysp Langerhansa trzustki. Choroba pojawia się najczęściej u dzieci i osób młodych, a leczenie wymaga stałego podawania insuliny.
Cukrzyca typu 2 zaburza zarówno działanie, jak i wydzielanie insuliny. Chorzy są mało wrażliwi na działanie insuliny (insulinooporność), a leczenie polega często na redukcji masy ciała, stosowaniu diety cukrzycowej, wysiłku fizycznego oraz doustnych leków przeciwcukrzycowych. U części chorych po pewnym czasie trwania choroby konieczna jest insulinoterapia. Ten typ cukrzycy często umyka rozpoznaniu, gdyż hiperglikemia nie jest na tyle wysoka, by wywołać klasyczne objawy choroby. Występuje najczęściej u osób starszych, z otyłością lub innymi zaburzeniami metabolicznymi.
Cukrzyca ciężarnych, o której wciąż mówi się za mało, to przejściowe zaburzenie przejawiające się najczęściej w trzecim trymestrze, rozpoznawane na podstawie podwyższonego stężenia glukozy we krwi, któremu może towarzyszyć obecność glukozy w moczu, pojawiające się u zdrowych do czasu ciąży kobiet i ustępujące całkowicie po porodzie. Uważa się, że przyczyną cukrzycy ciężarnych są zmiany fizjologiczne związane z ciążą: insulinooporność wywołana przez hormony łożyskowe, zaburzenia wydzielania insuliny i zwiększone wydzielanie glukozy przez wątrobę. U 3-8 proc. kobiet trzustka nie jest w stanie zaspokoić zwiększonego zapotrzebowania na insulinę, toteż stosuje się leczenie dietą, a w razie dalszych problemów insuliną.
Kliniczne badania, które zaleca się osobą podejrzanym o zachorowanie na cukrzycę to:
– Oznaczanie poziomu glukozy we krwi na czczo i po posiłkach
– Test na wykrycie obecności glukozy w moczu
– Oznaczenie stężenia HbA1c
– Badanie moczu i osocza krwi pod kątem obecności ciał ketonowych
– Patofizjologiczne badanie krwi w celu wykrycia ewentualnej obecności przeciwciał przeciwjądrowych
– Krzywa glikemiczna (OGTT - test doustnego obciążenia glukozą)
– Reakcja pacjenta na podanie insuliny.
Kiedy badania potwierdzą cukrzycę, pomocy można szukać w Elbląskim Centrum Diabetologii, które znajduje się na I piętrze Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego przy ul. Królewieckiej 146. Dziś w godz. 9-14, w centrum można skorzystać z bezpłatnych porad i badań poziomu cukru i cholesterolu.
Jak zapobiegać?
Ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 1 zależy od indywidualnej genetycznej predyspozycji oraz niekontrolowanej odpowiedzi autoimmunologicznej. Ważną rolę odgrywają też czynniki środowiskowe.
Ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2 może być zredukowane w wielu przypadkach poprzez dokonanie zmian w diecie oraz zwiększenie aktywności fizycznej. Stan pacjenta poprawia spożywanie umiarkowanej ilości tłuszczów, przyjmowanie w pokarmie odpowiedniej ilości błonnika oraz całych ziaren.
Co ważne, chory, który prowadzi odpowiedni tryb życia i potrafi dostosować samodzielnie terapię insulinową oraz dietę, ma dużą szansę uniknięcia powikłań. Współcześnie preparaty insulinowe podaje się podskórnie, za pomocą pena (inaczej: pióra insulinowego) oraz specjalnie przygotowanego aerozolu. Specjalnym trybem leczenia jest podawanie insuliny za pomocą pompy insulinowej, która zapewnia jej stały, podskórny dopływ. Ponadto produkowane są też doustne leki przeciwcukrzycowe, które stosowane są w cukrzycy typu 2.
Ważną rolę u osób zmagających się z cukrzycą odgrywa samokontrola przejawiająca się m.in. w badaniu stężenia glukozy we krwi za pomocą glukometru, co pomaga chorym dopasowywać terapię do aktualnych potrzeb, zapobiegać powikłaniom i prowadzić wybrany tryb życia. Obecność glukozy lub ketonów w moczu sprawdza się za pomocą barwnie reagujących pasków diagnostycznych.
Osoby chore na cukrzycę oraz ich bliscy skorzystać mogą z największego polskiego portalu poświęconego tej chorobie, który znajduje się pod adresem http://www.cukrzyca.akcjasos.pl.
mk