Za to natura słono zapłaci
- W ostatnim czasie pojawia się wiele głosów dotyczących problemów z odśnieżaniem i zimowym utrzymaniem dróg. Chcemy zwrócić uwagę, że obok tych dyskusji istnieje jeszcze jeden problem, który narasta po cichu i którego skutki widzimy dopiero po czasie - przekonuje Ruch Obywatelski Nowy Elbląg. Co to za problem?
Z publicznych informacji wynika, że tylko w ciągu dwóch dni, 10 i 11 stycznia, na elbląskie drogi zużyto łącznie 188 ton soli. Trafia ona bezpośrednio do gleby przy drzewach rosnących w pasach drogowych, powodując degradację i stopniowe zamieranie drzew.
Badania naukowe są tu jednoznaczne: sól drogowa poważnie szkodzi drzewom rosnącym przy ulicach. Polscy naukowcy wykazali, że wieloletnie zasalanie gleby prowadzi do uszkodzeń systemu korzeniowego, zaburzeń pobierania wody i składników odżywczych oraz stopniowego osłabienia drzew. W praktyce objawia się to zasychaniem liści i pędów, ubytkiem koron, a w skrajnych przypadkach – zamieraniem całych drzew. W miastach takich jak Warszawa czy Kraków udokumentowano, że właśnie drzewa rosnące bezpośrednio przy jezdniach najczęściej obumierają.
Widać to także w Elblągu. Podczas miejskiej inwentaryzacji w 2024 roku wskazano 12 drzew jako zamierające i przeznaczone do wycinki. Pracownicy urzędu zwracali nam uwagę, że jedną z prawdopodobnych przyczyn jest długotrwałe oddziaływanie soli drogowej. Usłyszeliśmy również, że podobny los może spotkać kolejne drzewa, m. in. wzdłuż al. Grunwaldzkiej.
Nie chcemy dopuścić do takiej sytuacji. Dlatego złożyliśmy petycję do prezydenta w sprawie ochrony drzew przed skutkami stosowania soli drogowej. Zaproponowaliśmy proste i sprawdzone rozwiązanie: montaż tymczasowych mat trzcinowych przy drzewach rosnących bezpośrednio przy jezdniach. Takie osłony ograniczają kontakt soli z glebą i są stosowane już w wielu polskich miastach. Instalacje naszym zdaniem warto zastosować w pierwszej kolejności przy drzewach będącymi pomnikami przyrody (w szczególności dębu szypułkowego z 1837 roku naprzeciwko Poczty Głównej oraz platanu klonolistnego przy ul. 12 lutego) oraz wzdłuż Al. Grunwaldzkiej, a następnie systematycznie rozwinąć system wzdłuż kolejnych ulic.
Załączamy także poniżej bibliografię badań dot. wpływu soli drogowej na drzewa:
1) Bach A., Pawłowska B. (2006), Reakcja roślinności drzewiastej pasów przydrożnych na zasolenie i pH gleby, https://bibliotekanauki.pl/articles/807708.pdf
2) Borowski J., Pstrągowska M. (2010), Effect of street conditions, including saline aerosol, on growth of the small-leaved limes, https://bibliotekanauki.pl/articles/888469.pdf
3) Czerniawska-Kusza I., Kusza G., Dużyński M. (2004), Wpływ soli odladzających na gleby miejskie i stan zdrowotny drzew przydrożnych na Opolszczyźnie " https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/tox.20037
4) Marosz A. (2016), Wstępna ocena skutków wieloletniego stosowania chlorku sodu do zwalczania gołoledzi na drzewa i glebę przy drodze krajowej nr 12 https://yadda.icm.edu.pl/baztech/element/bwmeta1.element.baztech-e1b8c0b8-0f55-4a5e-a87c-a1d2ce851a63/c/marosz_wstepna_1.1_2016.pdf
5) Dmuchowski W. i in. (2011), Reaction of street trees to adverse environmental conditions in the centre of Warsaw, https://apcz.umk.pl/EQ/article/download/v10090-011-0041-4/2225/8357
6) Gałuszka A. i in. (2011) The influence of chloride deicers on mineral nutrition and the health status of roadside trees in the city of Kielce, Poland, https://link.springer.com/content/pdf/10.1007/s10661-010-1596-z.pdf