Ponad granicami

Dzisiejszą (19 listopada) uroczystą inaugurację projektu pn. „Muzea ponad granicami” otworzyła konferencja naukowa pt. „Dawne fortyfikacje obronne”, która odbyła się w Domu Rektora Muzeum Archeologiczno- Historycznego w Elblągu. Zostały tam m.in. przedstawione najważniejsze założenia projektu. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele zarówno strony rosyjskiej, jak i polskiej, naukowcy oraz pracownicy obu jednostek.
       – To dla mnie wielka przyjemność otworzyć bliźniaczy projekt pn.„Muzea ponad granicami”, którego beneficjentami jest Muzeum Archeologiczno- Historyczne w Elblągu oraz Muzeum Brama Frydlandzka w Kaliningradzie. Projekt jest finansowany w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Litwa-Polska- Rosja, a jego wartość to prawie 3,9 mln euro. To projekt o charakterze mieszanym, ingeruje on w infrastrukturę techniczną muzeum, ale w jego treści zawarte są także zadania do zrealizowania w ramach tzw. projektu „miękkiego”, „people to people” czyli jest to promocja i budowanie potencjału turystycznego, wzajemne poznawanie się mieszkańców Kaliningradu oraz Elbląga, wspólne kreowanie polityki turystycznej opartej na bazie kulturalno- historycznej – mówił podczas inauguracji Prezydent Elbląga Grzegorz Nowaczyk. – Szczególnie interesująco zapowiadają się prace modernizacyjne dotyczące naszego Muzeum. To również dowód na to, że współpraca pomiędzy Elblągiem a Kaliningradem to już nie tyko przyszłość, ale także jej bardzo konkretny wymiar w postaci realizacji wspólnego projektu w ramach projektów europejskich. Chciałbym także wspomnieć, że w bieżącym roku rozpoczyna się kolejny projekt, którego beneficjentem jest Elbląg. Jest on realizowany wspólnie z naszym partnerem rosyjskim i związany ze wspólną budową strategii rozwoju Zalewu Wiślanego. Projekt, którego wartość wynosi milion euro jest dofinansowany w wysokości 950 tys. euro, tam partnerem wiodącym jest gdański Instytut Morski, a partnerami dodatkowymi Kaliningrad, Elbląg oraz Bałtijsk.
       Prace nad projektem „Muzeum ponad granicami” rozpoczęły się znacznie wcześniej, przez ten czas zacieśniono współpracę pomiędzy obiema jednostkami. Ideą projektu jest ochrona wspólnego dziedzictwa kulturowego, sposób jego prezentacji oraz ukazanie tego, co łączy oba miasta oraz co może je łączyć w przyszłości. W ramach projektu zostanie zrealizowany szereg różnych działań. Jednym z największych pod względem technicznym, jak i finansowym będzie modernizacja oraz nowoczesne wyposażenie obu muzeów. Muzeum Archeologiczno- Historyczne w Elblągu zostanie wyremontowane praktycznie „od piwnic po sufit”, modernizacji zostanie poddane wschodnie skrzydło oraz dziedziniec, powstaną nowe sale ekspozycyjne, konferencyjne, pracownia konserwatorska, której obecnie nie ma, nowe biura, magazyny i pokoje pracy, które zapewnią możliwość noclegu dla różnych gości oraz hole. Dla Muzeum Brama Frydlandzka w Kaliningradzie oprócz bieżących prac remontowych najważniejsze będą ekspertyzy i badania kompleksu twierdzy, które w przyszłości przyczynią się do wykonania prac rekonstrukcyjnych i prac budowlano- konserwatorskich. Powstaną tam również nowe sale ekspozycyjne, a co najistotniejsze nastąpi zakup nowych eksponatów. Ponadto w ramach projektu zostanie zrealizowana prezentacja holograficzna wspólnego dziedzictwa kulturowego, która jest obecnie w przygotowaniu. Będzie ona pokazywała wspólne dziedzictwo historyczne i kulturowe, co będzie prezentowane w identycznych salach na identycznych urządzeniach. Urządzenia do tego przeznaczone zostaną zakupione na własność dla obu muzeów, z możliwością realizowania w przyszłości kolejnych materiałów. Zostanie również opracowany przewodnik turystyczny w wersji polsko- rosyjskiej oraz niemiecko- angielskiej, który będzie miał inny klucz niż obecne już na rynku przewodniki po obu miastach. Ma on pokazywać miejsca, które będzie można powiązać ze sobą pomiędzy oba miastami, ukazane zostaną również wspólne wątki historyczne.

Ponadto powstanie także program pt. „Świadectwa”, który zostanie ujęty w formie filmu dokumentalnego. Jego pomysłodawcą jest strona rosyjska, ma on zawierać serię wywiadów z byłymi mieszkańcami obu miast do 1945 roku, gdzie główny akcent padnie na to, co oba miasta łączyło w tamtym okresie. Przy okazji realizacji tego elementu powstaną materiały, które będą prezentowane na wystawie czasowej, identycznej w obu muzeach, będzie ona przedstawiona pod koniec całego projektu. Poza tym oba muzea opracują wspólny projekt edukacyjny czyli wspólne lekcje muzealne, wspólne plany edukacji, pojawi się wspólne opracowanie tematów. Poza programem edukacyjnym w planach jest również tworzenie wspólnych wystaw czasowych, współpraca naukowo- badawcza oraz wydarzenia muzealne.
       Obie jednostki będą miały wspólną szatę graficzną, materiały promocyjne, stronę internetową, billboardy przy głównych drogach obu miast oraz wspólne logo, na które zostanie ogłoszony konkurs. Będzie ono obecne na wszystkie materiałach promocyjnych projektu od momentu wyłonienia go w konkursie, a także będzie funkcjonowało w czasie projektu oraz później, w czasie zakładanej przyszłej współpracy obu muzeów.
       – W zasadzie projekt ruszył już wcześniej, a dzisiaj mamy takie inauguracyjne otwarcie. Projekt będzie realizowany równolegle, dla nas bardzo ważna jest ta część inwestycyjna, będzie całkowicie zmodernizowany oraz odrestaurowany budynek Podzamcza, który w lutym tego roku uległ sporej dewastacji z powodu zalania. Niemniej jednak do tej modernizacji przygotowywaliśmy się od dawna, zalanie wodą tylko to przyspieszyło, poza tym wyremontowany zostanie również dziedziniec. Remont posłuży przede wszystkim temu, że wreszcie zostaną zrobione takie inscenizacje dla naszych zabytków, które sprawią, że nabiorą one odpowiedniego blasku – wyjaśnia Maria Kasprzycka, Dyrektor Muzeum Archeologiczno- Historycznego w Elblągu – Będą wystawy stałe oraz nowa sala wystaw czasowych, która zostanie wyposażona w podobny sprzęt jak sala wystaw czasowych w Kaliningradzie,po to, abyśmy te same prezentacje mogli przenosić oraz pokazywać po jednej i drugiej stronie granicy. Poza tym obecny będzie bardzo szeroki program edukacyjny w ramach projektu, wiele działań promocyjnych pod kątem rozwoju turystyki oraz wzajemnego zainteresowania naszych mieszkańców Kaliningradem oraz mieszkańców Kaliningradu naszym regionem, naszymi instytucjami. Myślę, że to przemyślany projekt, który przyniesie prawdziwe efekty w postaci nawiązania takiej „sympatycznej współpracy”. Pozwoli ona odejść od naszych dawnych animozji czy uprzedzeń. Rozumiem starsze pokolenia, niemniej my nie możemy tej niechęci kontynuować, wręcz przeciwnie, jesteśmy takimi samymi ludźmi po obu stronach granicy.
       Projekt „Muzea ponad granicami” potrwa do 2014 r., zakończy go druga konferencja, na której odbędzie się podsumowanie projektu. Jest on realizowany dzięki wsparciu finansowemu Unii Europejskiej, współfinansowany ze środków Programu Współpracy Transgranicznej Litwa- Polska- Rosja 2007-2013.