Wernisaż wystawy „Utracone – odzyskane. Dziedzictwo piśmiennicze rodziny Loitzów”
W piątek, 26 czerwca, o godz. 18:00 zapraszamy na wernisaż wystawy „UTRACONE – ODZYSKANE. Dziedzictwo piśmiennicze rodziny Loitzów” ze zbiorów zabytkowych Biblioteki Elbląskiej. Wstęp wolny.
Na wystawie będzie można zobaczyć m.in. dwa odzyskane starodruki medyczne – „Praxis medica” oraz „Pharmacopoeia” – które dzięki działaniom Wydziału Restytucji Dóbr Kultury powróciły w 2026 roku do zbiorów Biblioteki Elbląskiej. Zaprezentowane zostaną także wybrane starodruki pochodzące z kolekcji rodziny Loitzów, przekazane Bibliotece Gimnazjum Akademickiego w Elblągu przez Heinricha Loitza w 1660 roku.
Szczególne miejsce na ekspozycji zajmują dwa dzieła z zakresu medycyny i farmacji, utracone po II wojnie światowej i odzyskane po wielu latach dzięki działaniom Wydziału Restytucji Dóbr Kultury, działającego w strukturach Departamentu Dziedzictwa Kulturowego za Granicą i Strat Wojennych Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
„Praxis medica” Remberta Dodoensa (Rembertus Dodonaeus) została wydana w Amsterdamie w 1616 roku. Jest to praktyczny podręcznik medyczny zawierający opisy chorób i ich objawów oraz zalecane metody leczenia. Z kolei „Pharmacopoeia” Anutiusa Foesiusa, wydana w Bazylei w 1561 roku, stanowi zbiór receptur leków oraz opisów substancji leczniczych stosowanych w medycynie i aptekarstwie XVI wieku. Oba dzieła zostały napisane w języku łacińskim i należą do ważnych źródeł dokumentujących rozwój wiedzy medycznej oraz farmaceutycznej epoki renesansu. Były przeznaczone przede wszystkim dla lekarzy i aptekarzy.
Rodzina Loitzów należała do najważniejszych rodów patrycjuszowskich Pomorza w XVI wieku. Wywodzący się ze Szczecina Loitzowie odegrali znaczącą rolę w życiu gospodarczym i politycznym Pomorza oraz Prus Królewskich. Prowadzili rozległą działalność handlową i finansową o zasięgu międzynarodowym, łącząc funkcje kupców, bankierów i dyplomatów. Znani byli również z zainteresowań humanistycznych i troski o rozwój prywatnego księgozbioru.
Według inwentarza sporządzonego w 1624 roku biblioteka rodziny liczyła około 760 woluminów obejmujących dzieła z różnych dziedzin wiedzy. W 1660 roku Heinrich Loitz przekazał część rodzinnego księgozbioru Bibliotece Gimnazjum Akademickiego w Elblągu, znacząco wzbogacając jej zasoby. Zachowane do dziś egzemplarze stanowią cenne świadectwo kultury intelektualnej nowożytnego Pomorza oraz historii dawnych kolekcji bibliotecznych.
Pomysłodawczynią i kuratorką wystawy jest Ewa Potrzebnicka – główna specjalistka ds. narodowego zasobu bibliotecznego w Bibliotece Elbląskiej.
Wystawa będzie prezentowana w terminie 26.06-31.07.2026 r.