UWAGA!

Historia elbląskich ulic: Saperów (odcinek 27)

 
Elbląg, Koszary 148. Cesarskiego Pułku Piechoty przed wojną
Koszary 148. Cesarskiego Pułku Piechoty przed wojną (fot. archiwum autora)

Jak przed wojną nazywała się ulica Saperów? Dlaczego akurat tutaj ulokowano budynki koszar? O tym w kolejnym odcinku „Historii elbląskich ulic” opowiada Karol Wyszyński, przewodnik PTTK.

Ulica Saperów biegnie od ulicy Bema do złączenia dwóch ulic: Podchorążych i 13. Elbląskiego Pułku Przeciwlotniczego. Powstała wraz koszarami, które był budowane w latach 1912-1914, i nosiła wtedy nazwę Mackensenstsrsse, od nazwiska Augusta von Mackensena, niemieckiego feldmarszałka. Obecną nazwę otrzymała po 1945 r.
      
       Koszary Gdańskie, dzisiaj miasteczko szkolne
      
Koszary, które zostały wybudowane między ulic Mierosławskiego a Saperów, powstały na potrzeby 148. Cesarskiego Pułku Piechoty. Wcześniej, od 1885 roku, w Elblągu nie stacjonowało wojsko. Po I wojnie światowej, przegranej przez Niemcy, garnizonu nie odtworzono, zmieniło się to dopiero po dojściu Hitlera do władzy. Nie tylko rozbudowano już istniejące koszary, ale powstały też inne, a miasto stało się jednym z największych garnizonów III Rzeszy. W koszarach przy Saperów stacjonował wtedy 21. Niemiecki Regiment Artylerii, a same koszary nazywano gdańskimi (Danzinger Kaserne).
       Od 1949 r. koszary zajęły jednostki Wojska Polskiego. W jednym z budynków, po prawej stronie przy wjeździe do koszar, w 1948 r. umieszczono Komendę Miasta i Powiatu Milicji Obywatelskiej. Mieściła się tam do 1950 r., kiedy to przeniesiono ją do budynku przy obecnej ul. Królewieckiej. A w samych koszarach stacjonowały do 1990 r. pododdziały 16. Pomorskiej Dywizji Zmechanizowanej im. Króla Kazimierza Jagiellończyka. Najdłużej były tu: 43. Batalion Łączności, Kompania Ochrony i Regulacji Ruchu, Wojskowa Komenda Uzupełnień.
       Po likwidacji jednostki wojskowej w koszarach urządzono szereg szkół, a miejsce to nazwano miasteczkiem szkolnym. Swoją siedzibę ma tutaj też kilka instytucji, m.in. Powiatowy Urząd Pracy czy Starostwo Powiatowe.
       W dalszym biegu ulicy po lewej stronie znajduje się część ogrodów działkowych pochodzących jeszcze sprzed 1945 r.
      
       Schronisko i Sztab Wojskowy
      
Ulica Saperów kończy się rozwidleniem, z którego odchodzą ulica Podchorążych i 13. Elbląskiego Pułku Przeciwlotniczego (ta druga nazwa pojawiła się w 2012 roku na pamiątkę jednostki, która została rozformowana). Kiedyś ta trasa był traktowana jako jeden trakt. Jeszcze przed I wojną światową nosiła miano Karla Steina (Steinstrasse). Przed 1937 r. przemianowano ją na ulicę Ludendorfa (Ludendorfstrasse), tę samą nazwę otrzymała góra, do której uliczka prowadzi. Wcześniej nazywano ją Górą Bismarcka, a po 1945 r. to po prostu Gęsia Góra.

  Elbląg, Budynek, w którym w latach 1948-1950 mieściła się komenda Milicji Obywatelskiej
Budynek, w którym w latach 1948-1950 mieściła się komenda Milicji Obywatelskiej (fot. autor)


       Po lewej stronie ulicy Podchorążych, patrząc w stronę Gęsiej Góry, znajduje się budynek sztabu 16. Pomorskiej Dywizji Zmechanizowanej. Obiekt powstał w 1937 roku jako schronisko młodzieżowe, w czasach III Rzeszy swoją siedzibę miały tutaj jednostki Hitlerjugend. W czasie działań wojennych został częściowo uszkodzony. Po remoncie, w latach 1953-57 mieścił się w nim internat, a od 1957 roku do dzisiaj – siedziba sztabu 16 PDZ. W miejscu obecnych garaży znajdował się duży schron przeciwlotniczy który po 1945 r. zburzono.
       Przed budynkiem od strony ulicy ustawiony jest czołg-pomnik, odsłonięty w 2003 r., wraz z pamiątkowym napisem „Żolnierzom 16. Dywizji za honor, ojczyznę i wiarę, 14 września 2003 roku.”

WyKa
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
A moim zdaniem...

Przeczytaj też co działo się w Elblągu wcześniej

Zamieszczenie następnej opinii do tego artykułu wymaga zalogowania

W formularzu stwierdzono błędy!

Ok
Dodawanie opinii
Aby zamieścić swoje zdjęcie lub avatar przy opiniach proszę dokonać wpisu do galerii Czytelników.
Dołącz zdjęcie:

Podpis:

Jeśli chcesz mieć unikalny i zastrzeżony podpis
zarejestruj się.
E-mail:(opcjonalnie)
A moim zdaniem... (od najstarszych opinii)
  • W końcu normalny tytuł, a nie " dawno temu. .. .. "
  • Kiedyś to miasto kwitło rozbudowywano przemysł metalurgiczny motoryzacyjny a teraz to tylko likwidacja upadłość aż żal patrzeć
  • Mały błąd. .. [1]-. .. W koszarach przy Saperów stacjonował wtedy 21.Niemiecki Regiment Artylerii. .. .To nie były koszary artylerii, to były koszary piechoty (die Infanteriekaserne), zwane też Gdańskimi Koszara Piechoty lub Koszarami Mackensena (Mackensen-Kaserne). W 1939 r. służył w nich późniejszy generał Wehrmachtu - Henning von Tresckow.
  • W końcu "dawno temu. .. " to tytuł cyklu historycznego, o tym, co działo się w przedwojennym Elblągu. Proszę się dokształcic, a następnie zabierać głos. ..
  • szkoda, teraz tylko jest gorzej, czemu tyle lat zajmuje prezydentom Elbląga poszerzenie ul. Podchorążych i wprowadzenie tam ponownie ruchu dwukierunkowego. czemu Ogrody Dzialkowe miedzy Saperów, a Kościuszki nie są likwidowane, choć zapowiadano to 30 lat temu. Czemu wschodni Elbląg traktowany jest przez władzę ostatnich 20 lat, jako gorsza częśc miasta, niedoinwestowana, zapuszczona, zapomniana, tylko cmentarz Dębica się rozbudowuje, czy my nie placimy podatków. ?????
  • historia niemieckich ulic
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    3
    6
    gebelsbis(2014-11-09)
  • Budynek sztabu wojskowego nie powstawał jako schronisko tylko od razu był przewidziany dla Hitlerjugend. Informacje o tym są w rocznikach Westpreussische Zeitung,
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    3
    0
    Basenji(2014-11-10)
  • do wykształconego " azy" masz mój środkowy palec. .. ..
  • może uzupełnię: przez 16 Dywizja Zmechanizowaną była 16 Dywizja Pancerna. .. .. proszę się nie zapominać. .. tak jakby obecna jednostka składająca się z, ,kompanii logistycznej, ,, Sztabu i orkiestry swą ognia przewyższała 3 pułki czołgów. .. .ps zapomniałem o kropidle. .. .
  • dot: przed 16 Dywizją zmechanizowaną. .. .
Reklama