Zmiany w Roczniku Elbląskim
Pierwszy numer Rocznika Elbląskiego ukazał się w 1961 r.. W tym roku przypada więc 65. urodziny szacownego jubilata. W poniedziałek (26 kwietnia) w Bibliotece Elbląskiej odbyła się promocja XXXIV tomu czasopisma. To prawdopodobnie ostatni numer pod redakcją naukową prof. Andrzeja Grotha.
W XXXIV tomie Rocznika Elbląskiego znalazły się cztery artykuły, jedna recenzja, cztery sprawozdania, dwa wspomnienia i bibliografia Elbląga za lata 2021-2024 z uzupełnieniami z lat ubiegłych.
Warto zwrócić uwagę na artykuł prof. Bolesława Hajduka „Z działalności morskich portów handlowych w Gdańsku, Gdyni i Elblągu w czasie drugiej wojny światowej.” Autor opisuje w im m.in. funkcjonowanie elbląskiego portu zarówno w okresie międzywojennym i w trakcie II wojny światowej.
„W nowej sytuacji politycznej i terytorialnej [po I wojnie światowej – przyp. SM] władze miejskie (magistrat) dostrzegły korzystny moment dla rozwoju portu morskiego w Elblągu. W opinii władz miejskich Elbląg mógł zastąpić port w Gdańsku dla określonego regionu Warmii i Mazur, tj. dla powiatów: braniewskiego, iławskiego, elbląskiego, lidzbarskiego, mrągowskiego, olsztyńskiego, ostródzkiego i szczycieńskiego. Port w Elblągu mógł w sprzyjających warunkach stać się ważnym ośrodkiem przewozów zbóż, towarów kolonialnych, szkła, porcelany orz wyrobów metalowych i węgla.” - czytamy w ww. tekście.
- Źródła, które mogłyby wzbogacić wiedzę na temat dziejów portu elbląskiego w okresie II wojny światowej znajdują się w Niemczech – mówił prof. Bolesław Hajduk na promocji Rocznika Elbląskiego. - Trafiłem na sygnaturę zbioru „Zarząd portu rzecznego i morskiego Elbląg w okresie II wojny światowej. Nie wiem co tam jest. Być może tylko tytuł i okładka. Być może jest to jednak cały zbiór. Można by było pogłębić to, co do tej pory napisano o elbląskim porcie.
Drugim ciekawym tekstem jest artykuł dr Jerzego Domino poświęcony architekturze współczesnych elbląskich kościołów. W tekście „Współczesna architektura sakralna w Elblągu” autor przypomina proces odbudowy elbląskich świątyń po II wojnie światowej i budowy nowych kościołów zapoczątkowany w latach 90. ubiegłego wieku.
„Pierwszy okres współczesnego budownictwa sakralnego w Elblągu to remont i adaptacja zachowanych kościołów. Były to kościoły: pw. św. Wojciecha, św. Jerzego przy ul. Bema, baptystów przy ul. Robotniczej, który służył jako pierwszy kościół katolicki w powojennym Elblągu, poewangelicki kościół pw. św. Pawła. Ruiny innych kościołów zostały rozebrane, bardziej z przyczyn ideologicznych niż z uwagi na ich stan techniczny” - czytamy w ww. artykule.
- Pierwsze wersje architektoniczne kościoła przy ul. Robotniczej były tak kosmiczne, że przyjeżdżałyby wycieczki go oglądać – mówił dr Jerzy Domino. - Gdyby był zrealizowany, bo nie wiadomo czy konstrukcyjnie dałby radę. Wizja tej formy świątyni byłaby bardzo ciekawą realizacją nawet w skali europejskiej.
65 lat Rocznika Elbląskiego to też czas na zmiany. Dotychczasowy redaktor naukowy czasopisma prof. Andrzej Groth poinformował o swojej rezygnacji. Na swoją następczynię naznaczył dr Aleksandrę Girsztowt-Biskup, zastępcę dyrektora Instytutu Historii na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Gdańskiego.
Aleksandra Girsztowt-Biskup ukończyła historię na Uniwersytecie Gdańskim, w 2019 r. obroniła doktorat o rzemiośle miejskiemu w średniowiecznym Malborku. Od 2019 r. pracuje jako adiunkt w Zakładzie Historii Powszechnej Średniowiecza Instytutu Historii UG. Pewną ciekawostką jest fakt, że do 2019 r. pracowała w Bibliotece Elbląskiej.
