Elblążanie Wielką Literą
Z Nowym Rokiem wchodzimy też z... nowymi zasadami ortograficznymi. Jedną ze zmian jest pisanie nazw mieszkańców miast wielką literą. Od dziś piszemy Elblążanin, Elblążanka; elblążanin i elblążanka odchodzą do lamusa.
Rada Języka Polskiego przy Polskiej Akademii Nauk na posiedzeniach w listopadzie 2022 r., lutym 2023 r., oraz w styczniu 2024 r. uchwaliła zmiany w ortografii naszego języka ojczystego. Dziś (1 stycznia 2026 r,) zmiany wchodzą w życie.
„Rada uznała, że wprowadzenie tych zmian, dotyczących wyłącznie tzw. konwencjonalnych zasad pisowni, przyniesie korzyść w postaci uproszczenia i ujednolicenia zapisu poszczególnych grup wyrazów i połączeń, eliminacji wyjątków, a także likwidacji przepisów, których zastosowanie jest z różnych powodów problematyczne, np. wymaga od piszącego zbyt drobiazgowej analizy znaczeniowej tekstu. To zaś przyczyni się do zmniejszenia liczby błędów językowych oraz – być może – umożliwi piszącym skupienie się na innych niż ortograficzne aspektach poprawności tekstu. Rada zaznacza, że większość z wprowadzonych zmian była postulowana już wiele lat temu, jednak z najrozmaitszych powodów nie udało się wcześniej nadać im mocy obowiązującej.” - możemy przeczytać na stronie internetowej Słownika Języka Polskiego PWN.
Co się zmieni? Między innymi zasady używania wielkich liter np. nazwy mieszkańców miasta od dziś piszemy wielka literą np. Elblążanin, Elblążanka zamiast elblążanin, elblążanka. Także wielką literą zaczynają się nazwy obiektów przestrzeni publicznej rozpoczynające się od wyrazów: aleja, brama, bulwar, osiedle, plac, park, kopiec, kościół, klasztor, pałac, willa, zamek, most, molo, pomnik, cmentarz itp. (przy utrzymaniu pisowni małą literą wyrazu ulica). Piszemy więc Cmentarz Dębica i Aleja Grunwaldzka zamiast cmentarz Dębica i aleja Grunwaldzka.
O wszystkich zmianach przeczytasz na stronie internetowej Słownika Języka Polskiego.
Co z uczniami, którzy za kilka miesięcy przystąpią do egzaminów ósmoklasisty lub matury? Jeżeli będą konsekwentnie stosować zasady „starej ortografii”, to będą oceniani wg starych zasad.
„W związku z uchwałami Rady Języka Polskiego przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk, określającymi zmiany zasad ortografii obowiązujące od 1 stycznia 2026 r., uprzejmie informuję, że w latach 2026–2030 w ocenie poprawności ortograficznej w pracach egzaminacyjnych egzaminu ósmoklasisty, egzaminu maturalnego oraz egzaminów eksternistycznych akceptowane będą zarówno obecnie obowiązujące, jak i nowe zasady zapisu. Nowe zasady ortografii, określone w ww. uchwałach, będą jedynymi obowiązującymi począwszy od roku 2031.” - informuje dyrektor Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w komunikacie z 20 sierpnia 2025 r.