UWAGA!

Drogi Czytelniku,

uprzejmie informujemy, że w związku z wejściem w życie Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych stworzyliśmy zgodną z nim politykę prywatności. Regulacje RODO zmuszają nas do wystąpienia z prośbą do Ciebie o zaakceptowanie jego postanowień, chociaż z praktycznego punktu widzenia nic się nie zmienia w sposobie korzystania z naszego serwisu.

Jedyną rzeczą, która może budzić Twoje obawy jest profilowanie. Wyjaśniamy, że w naszym przypadku, tak jak dotychczas, skutkuje ono wyłącznie tym, że jeśli uprzednio byłeś/aś na stronie jakiegoś biura podróży, to z dużym prawdopodobieństwem nasi zaufani partnerzy reklamowi tacy jak Google serwować będą banery z widokami złocistych plaż.

Prosimy zapoznać się z polityką prywatności stosowaną na naszej stronie i zaakceptować jej postanowienia.

Może później

Święconka w pandemii

 
Elbląg, Święconka w pandemii
(fot. Michał Skroboszewski, archiwum portEl.pl)

Wśród wielu tradycji związanych z Wielkanocą od lat na czoło wysuwa się zwyczaj błogosławienia w Wielką Sobotę pokarmów, które spożywane są podczas świątecznego śniadania w Niedzielę Zmartwychwstania. Nie inaczej jest także w tym roku.

Wiele osób jest już zmęczonych psychicznie i duchowo piętrzącymi się zakazami i nakazami wynikającymi z przepisów pandemicznych. Ograniczenia dotyczą nawet możliwości organizowania spotkań i uroczystości rodzinnych, co niestety odnosi się również do świąt wielkanocnych. Dla wielu osób koszyczek ze święconką, którą z bliskimi spożywało się razem przy stole nabrał dodatkowej wartości – przywoływania wspomnień za rodziną i normalnością, której teraz, w tym czasie brak.

Niemniej, aby poczuć namiastkę wielkanocnej atmosfery, nie zaniechać rodzinnych tradycji i kultywować zwyczaje, które często sprawiają wiele radości, wiele osób właśnie w tym roku, przykłada większą uwagę do tego, aby pobłogosławionych pokarmów nie zabrakło na świątecznym stole. Zwłaszcza, że zgodnie ze wskazaniami biskupa elbląskiego Jacka Jezierskiego tradycyjne poświęcenie pokarmów może być zorganizowane w miarę możliwości przed kościołem lub wokół niego, w krótkiej formie, i z zachowaniem przepisów sanitarnych, jak również można także dokonać błogosławieństwa pokarmów w domu przed śniadaniem wielkanocnym odmawiając modlitwę "Ojcze nasz" i błogosławiąc stół znakiem krzyża.

 

Długa tradycja

Historia święcenia pokarmów sięga średniowiecza. Odbywające się początkowo podczas liturgii Niedzieli Zmartwychwstania święcenie pokarmów z czasem zostało przeniesione na Wielką Sobotę. W okresie od X-XIV w. do święconego zostały wprowadzone potrawy mięsne takie jak szynka i pasztety oraz ser, masło i olej, mleko, miód, chleb, ciasta wielkanocne, jaja, ryby, a także wino i piwo oraz przyprawy: sól, czosnek, chrzan i zioła, które podnosiły smak potraw i miały działanie zdrowotne.

W Polsce obrzęd święcenia pokarmów wielkanocnych został przyjęty z Zachodu i był już znany w początkach XIV w., o czym świadczą błogosławieństwa pokarmów wielkanocnych znalezione w mszale gnieźnieńskim z 1300 r. W koszyku z polską święconką podstawowe znaczenie miał zawsze chleb, ciasta wielkanocne, sery, masło i jaja, mięso oraz sól i chrzan. Od XVII w. zgodnie z zaleceniem Stolicy Apostolskiej pierwsze miejsce w „święconym” zajmowała figurka baranka z ciasta, masła, cukru lub innych surowców - jako symbol Chrystusa zmartwychwstałego. Polskie „święcone” obfitowało zawsze w różnego rodzaju wypieki: słodkie kołacze, placki z serem, słodkie bułki drożdżowe zwane paskami oraz mazurki i baby wielkanocne. Niegdyś mówiono, że „święcone” jest śniadaniem lub obiadem „bez dymu”, ponieważ składało się głównie z dań podawanych na zimno. Nieliczne potrawy na gorąco, takie jak żurek na kiełbasie, czy biały barszcz z jajkiem przyrządzano wcześniej, a w Niedzielę Wielkanocną tylko je odgrzewano. Uważano bowiem, że w Wielkanoc nie godzi się gotować i wykonywać większych prac domowych.

W XIX wieku zdarzało się, że kapłan poświęcał pokarmy w obrębie domów przemieszczając się pieszo lub wozem. W pewnym sensie, można powiedzieć, że przepisy pandemiczne spowodowały powrót do tej tradycji, zwłaszcza na wsiach, gdzie ludność mieszka w znacznych odległościach od siebie. Zmieniły się tylko środki transportu.

 

Symbolika koszyczka

W XIX wieku, zwłaszcza na wsiach polskich, święcone było wszystko, co zostało przygotowane na święta, gdyż uważano, że podczas uczty wielkanocnej godzi się spożywać jedynie pokarmy pobłogosławione. Współcześnie przynosi się do kościoła do poświęcenia tylko niewielkie ilości pokarmów świątecznych z zachowaniem 7 składników, uważanych przez osoby wierzące za obowiązkowe ze względu na symbolikę. Są to:

Chleb – Symbol ciała Chrystusa. Dawniej, gdy gospodynie wypiekały chleby na Wielkanoc w domach, wkładano do koszyka po kromce z każdego rodzaju, aby Bóg obdarzył domostwo pomyślnością i dobrobytem

Jajko – Symbol odradzającego się życia, pomyślności i błogosławieństwa

Wędlina – Symbol dostatku. Wierzono, że poświęcona przynosi zdrowie i płodność. Typową polską kiełbaską wkładaną do święconego była kiełbasa biała, którą spożywano z poświęconym chrzanem

Ser – Symbolizuje rozwój stada zwierząt gospodarskich, ponieważ wyrabiany jest z mleka krów, kóz i owiec

Ciasto – Symbol doskonałości i wszelkich umiejętności. Do dużo większych niż współcześnie koszyków wkładano najczęściej całą własnoręcznie wykonaną wielkanocną babę lub kawałki różnych gatunków mazurków

Chrzan – Symbol siły i ochrony przed chorobami

Sól – Symbol prawdy i oczyszczenia

W wielu domach do dnia dzisiejszego śniadanie wielkanocne rozpoczyna się od spożycia po cząstce każdego z pobłogosławionych pokarmów, życzeń świątecznych, którym często towarzyszy zwyczaj „dzielenia się” jajkiem oraz modlitwy.

mk
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
A moim zdaniem...

Przeczytaj też co działo się w Elblągu wcześniej

Zamieszczenie następnej opinii do tego artykułu wymaga zalogowania

W formularzu stwierdzono błędy!

Ok
Dodawanie opinii
Aby zamieścić swoje zdjęcie lub avatar przy opiniach proszę dokonać wpisu do galerii Czytelników.
NOWOŚĆ! Dział "A moim zdaniem" obsługuje hashtagi.
Dołącz zdjęcie:

Podpis:

Jeśli chcesz mieć unikalny i zastrzeżony podpis
zarejestruj się.
E-mail:(opcjonalnie)
  • Najlepsze życzenia dla Wszystkich! Pamiętajmy ze dziś zdrowie jest najważniejsze! Oraz zdrowy rozsądek aby uchronić siebie i bliskich! Święta się powtorzą, życie nie
  • Czarna sekta włada Polską
  • Życzę niektórym mniej zajadłosci, mniej zawiści, mniej podłości, mniej zazdrości o młodość, wygląd, pozycję, majątek i miłośc ktorej nie mają lub stracili ! Nie oceniajmy wyglądu zamiast pracy i nie mobbingujmy będąc zwlaszcza na wylocie z uwagi na wiek ! Część juz stracila w pandemii najbliższych więc niech ten świąteczny czas poswiecą na przemyślenia, aby nie stracić więcej bo za chwilę nikt juz o nich pamiętać nie będzie, no chyba ze źle! A starość może ciągnąć się dlugo! Więc czas zmian i miłych świąt!
  • Cieszy mnie fakt że coraz mniej ludzi chodzi do kościoła. Nie widać już tyłu naiwnych biegnących do kościoła żeby facet ubrany w kieckie pochlapał im woda jedzenie.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    7
    12
    Jamaleg(2021-04-03)
  • chory z nienawisci,
  • Masz rację każdy katolik pluje jadem jak jadowite węże. No cóż wystarczy popatrzeć jak się zachowują pisowcy, bydło to dla nich komplet. Nie na widzą ludzi którzy im nie przytakują i mają inne zdanie.
  • Starość smutna i do tego święta. zdrowia życzę wszystkim.
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    2
    0
    ja i ja(2021-04-03)
  • @Jamaleg - Prawdziwy Polak katolik ma Jana Pawła II, na ustach. Ale w kieszeni mocno zaciska nóż :). Takich dożyliśmy wspaniałych czasów. Zakłamani fanatycy co dobrych udają na pokaz, z dala od nich :). ***** ***
  • Judasz był zdrajcą i konfidentem, wydał Jezusa w ręce oprawców. Nie zapominajmy takim osobom.
  • @Jamaleg - Przychodza swięta i tacy jak ty, chorzy z nienawiści buce nie mający co ze soba zrobic, pisza jadowite komentarze. Wszystkim normalnym życze Wesołych i Zdrowych Świąt.
  • Bucem to trzeba być by wierzyć w te bujdy. Kościół w średniowieczu mordował w imie wiary. Nie jeden pedofil z chęcią by wrócił do palenia na stosie.
  • Do jamaleg dużo ludzi chodzi do kościołów własnie i dzisiaj też ze święconką chodza do kościołów święcic nie poruwnój innych do siebie, jutro rano chyba będziesz śpiewać Podmowskiewskie Wieczory
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    6
    3
    korona(2021-04-03)
Reklama