Chandler w Elblągu
Powieść kryminalna święci dziś zasłużone triumfy. Dzieje się tak m. in. dlatego, że w uniwersalne reguły tego gatunku wpisywana jest wiedza lokalna, o otaczającym nas świecie. Los Angeles miało Raymonda Chandlera, a my postaramy się poszukać współczesnego Chandlera w Elblągu – podczas warsztatów kryminalnych z Mariuszem Czubajem, które będą odbywały się od 24 do 26 sierpnia w Bibliotece Elbląskiej.
Celem warsztatów jest zapoznanie uczestników z wybranymi problemami, z jakimi musi zmierzyć się autor podczas pracy nad powieścią kryminalną. Poza zajęciami ściśle literackimi uczestnicy będą mogli spotkać się ze specjalistami, zajmującymi się zbrodnią od praktycznej strony: z prokuratorem oraz medykiem sądowym. Zwieńczeniem warsztatów będzie opowiadanie (lub opowiadania) z Elblągiem w tle.
Rozmawiamy z Mariuszem Czubajem.
Skąd pomysł na organizację takich warsztatów w Elblągu?
Mariusz Czubaj: Dlaczego Elbląg? Powody są dwa. Pierwszy związany jest z moją wieloletnią współpracą z Biblioteką – ale też fascynacją realizowanymi w niej projektami, rozmachem, z jakim prowadzona jest tu działalność, otwartością na nowe pomysły. Gdzie zatem szukać partnera do realizacji idei warsztatów, jak nie tu? I powód drugi – Elbląg i jego okolice to miejsca z bogatą, a powszechnie mało znaną przeszłością, ale także – wbrew potocznym opiniom – z szansami na przyszłość. Mogę jedynie dodać, że w mojej najnowszej powieści – „Kołysance dla mordercy” – pojawia się zarówno Biblioteka w Elblągu, jak i np. Kadyny...
Jakie zajęcia warsztatowe zostały przewidziane w programie?
– W programie są zajęcia o charakterze „technicznym” – dotyczące konstrukcji powieściowej, świata przedstawionego, kreacji bohaterów, tworzenia tła z obrazków, których dostarcza Elbląg, ale także przewidujemy tzw. spotkania z ciekawymi ludźmi, którzy zajmowali się światem zbrodni na co dzień, nie zaś fabularnie. Mówiąc krótko: autorzy kryminałów powinni mieć elementarne pojęcie np. o procedurach policyjnych lub pracy prokuratora. Mam także nadzieję, że będziemy mogli z uczestnikami warsztatów porozmawiać o ich próbkach literackich, omówić je, skomentować.
Czy połączenie teorii i praktyki – bo przecież jesteś jednocześnie badaczem i autorem powieści kryminalnych – daje lepszy obraz tego gatunku literackiego?
– Takie spojrzenie z dwóch perspektyw wydaje mi się bezcenne m.in. dlatego, że zdobywa się dystans względem własnego pisania. Teoria przydaje się, by z większą własną świadomością i wewnętrzną kontrolą patrzeć na własny tekst.
Co jest najtrudniejsze przy pisaniu powieści kryminalnej? I czy jest możliwe, żeby nauczyć się tego na warsztatach?
– Warsztaty są, by tak rzec, zajęciami „uwrażliwiającymi”. Mają podpowiedzieć, jak radzić sobie z kwestiami natury technicznej, na co przy pisaniu zwrócić szczególną uwagę. Osobną kwestią jest coś, co można nazwać własnym, autorskim tonem. W tej kwestii żaden warsztat już nie pomoże, tę swoją niepowtarzalną pieczęć trzeba stworzyć samodzielnie. To trochę tak jak z piłkarzami. Jeden kopie piłkę, ale robi to tak, że od razu wiemy, że nazywa się Messi; inny kopie tę samą piłkę i... I wiemy, że to ktoś z naszej reprezentacji.
Mariusz Czubaj (ur. 1969) jest antropologiem kultury, autorem powieści kryminalnych i książek poświęconych literaturze kryminalnej („Etnolog w mieście grzechu. Powieść kryminalna jako świadectwo antropologiczne”, „Krwawa setka. 100 najważniejszych powieści kryminalnych”) i wykładowcą w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie.
Za swoją powieść „21:37” otrzymał w 2008 r. Nagrodę Wielkiego Kalibru dla najlepszej powieści kryminalnej i sensacyjnej. Efektem współpracy z Markiem Krajewskim były książki „Aleja samobójców” i „Róże cmentarne”.
Udział w warsztatach jest darmowy, ilość miejsc ograniczona.
Bliższych informacji udziela Arkadiusz Kowalczyk (a.kowalczyk@bibliotekaelblaska.pl), tel. 55 611 31 90.
Rozmawiamy z Mariuszem Czubajem.
Skąd pomysł na organizację takich warsztatów w Elblągu?
Mariusz Czubaj: Dlaczego Elbląg? Powody są dwa. Pierwszy związany jest z moją wieloletnią współpracą z Biblioteką – ale też fascynacją realizowanymi w niej projektami, rozmachem, z jakim prowadzona jest tu działalność, otwartością na nowe pomysły. Gdzie zatem szukać partnera do realizacji idei warsztatów, jak nie tu? I powód drugi – Elbląg i jego okolice to miejsca z bogatą, a powszechnie mało znaną przeszłością, ale także – wbrew potocznym opiniom – z szansami na przyszłość. Mogę jedynie dodać, że w mojej najnowszej powieści – „Kołysance dla mordercy” – pojawia się zarówno Biblioteka w Elblągu, jak i np. Kadyny...
Jakie zajęcia warsztatowe zostały przewidziane w programie?
– W programie są zajęcia o charakterze „technicznym” – dotyczące konstrukcji powieściowej, świata przedstawionego, kreacji bohaterów, tworzenia tła z obrazków, których dostarcza Elbląg, ale także przewidujemy tzw. spotkania z ciekawymi ludźmi, którzy zajmowali się światem zbrodni na co dzień, nie zaś fabularnie. Mówiąc krótko: autorzy kryminałów powinni mieć elementarne pojęcie np. o procedurach policyjnych lub pracy prokuratora. Mam także nadzieję, że będziemy mogli z uczestnikami warsztatów porozmawiać o ich próbkach literackich, omówić je, skomentować.
Czy połączenie teorii i praktyki – bo przecież jesteś jednocześnie badaczem i autorem powieści kryminalnych – daje lepszy obraz tego gatunku literackiego?
– Takie spojrzenie z dwóch perspektyw wydaje mi się bezcenne m.in. dlatego, że zdobywa się dystans względem własnego pisania. Teoria przydaje się, by z większą własną świadomością i wewnętrzną kontrolą patrzeć na własny tekst.
Co jest najtrudniejsze przy pisaniu powieści kryminalnej? I czy jest możliwe, żeby nauczyć się tego na warsztatach?
– Warsztaty są, by tak rzec, zajęciami „uwrażliwiającymi”. Mają podpowiedzieć, jak radzić sobie z kwestiami natury technicznej, na co przy pisaniu zwrócić szczególną uwagę. Osobną kwestią jest coś, co można nazwać własnym, autorskim tonem. W tej kwestii żaden warsztat już nie pomoże, tę swoją niepowtarzalną pieczęć trzeba stworzyć samodzielnie. To trochę tak jak z piłkarzami. Jeden kopie piłkę, ale robi to tak, że od razu wiemy, że nazywa się Messi; inny kopie tę samą piłkę i... I wiemy, że to ktoś z naszej reprezentacji.
Mariusz Czubaj (ur. 1969) jest antropologiem kultury, autorem powieści kryminalnych i książek poświęconych literaturze kryminalnej („Etnolog w mieście grzechu. Powieść kryminalna jako świadectwo antropologiczne”, „Krwawa setka. 100 najważniejszych powieści kryminalnych”) i wykładowcą w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie.
Za swoją powieść „21:37” otrzymał w 2008 r. Nagrodę Wielkiego Kalibru dla najlepszej powieści kryminalnej i sensacyjnej. Efektem współpracy z Markiem Krajewskim były książki „Aleja samobójców” i „Róże cmentarne”.
Udział w warsztatach jest darmowy, ilość miejsc ograniczona.
Bliższych informacji udziela Arkadiusz Kowalczyk (a.kowalczyk@bibliotekaelblaska.pl), tel. 55 611 31 90.
Biblioteka Elbląska