UWAGA!

Dawno temu w Elblągu... kobiety musiały oszczędzać

 
Elbląg, Wnętrze synagogi w Elblągu
Wnętrze synagogi w Elblągu

Minister kolejnictwa przesłał dyrekcji kolei apel skierowany do niemieckich kobiet i nakazał rozwiesić go w poczekalniach, kantynach, noclegowniach, w holu dla personelu i wszystkich urzędach oraz dołączyć go do dziennika urzędowego jako załącznik. Apel nawiązuje do oszczędnego obchodzenia się z żywnością, a w szczególności z chlebem (ENN, sobota, 02.01.1915 r.).

Obowiązek meldowania się obcokrajowców
       Pragniemy zwrócić uwagę na to, że wszyscy obywatele wrogich państw powyżej piętnastego roku życia (o ile jeszcze tego nie zrobili i o ile nie zostali aresztowani) mają obowiązek dwa razy dziennie meldować się na policji. Ludność ma w obowiązku zgłaszać wszystkich obcokrajowców wrogich nam państw. Zmiana miejsca pobytu tychże obcokrajowców jest możliwa tylko i wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach i tylko za zgodą zastępczej Komendy Generalnej (niem. Genaralkommando). W takim przypadku przed odjazdem obcokrajowiec ma obowiązek powiadomienia miejskiego urzędu policji odnośnie nowego miejsca pobytu. To samo należy uczynić po przybycie na nowe miejsce w tamtejszym urzędzie policji (ENN, sobota, 02.01.1915 r.).
      
       Reichswollwoche
       Reichswollwoche (niem. die Wolle – wełna, die Woche – tydzień – akcja zbierania rzeczy wełnianych) odbędzie się w dniach 18 – 24 stycznia. Również i w zachodniopruskich miastach i miejscowościach powstaną specjalne miejsca zbiórek, gdzie można będzie zostawiać stare wełniane rzeczy. W naradzie, która odbyła się w ostatnich dniach w Berlinie, z polecenia gdańskiego nadprezydium wziął udział Oberpräsidialrat von Liebermann (ENN, sobota, 02.01.1915 r.).
      
       Podziękowania od Hindenburga
       Feldmarszałek von Hindenburg prosi o przekazanie następujących słów podziękowania: „Kwatera główna na wschodzie. Z okazji Nowego Roku przyszło do mnie tak wiele przyjaznych życzeń, że nie jestem w stanie podziękować osobiście każdemu z osobna. Dlatego też proszę wszystkich, którzy myśleli o mnie 1 stycznia, o przyjęcie od mnie w takiej oto formie serdecznych podziękowań i najlepszych życzeń pomyślności w Nowym Roku (ENN, poniedziałek, 04.01.1915 r.).
      
       Dostawa nafty dla miasta Elbląg
       Za pośrednictwem elbląskiej izby handlowej w najbliższych dniach na teren izby dostarczonych zostanie pięć cystern z naftą. Jedna z tych cystern, która zwiera 16 000 litrów nafty, przeznaczona jest dla naszego miasta. Koszty nafty, które poniosą izby handlowe, są jednak bardzo wysokie. W związku z tym magistrat ustalił maksymalną cenę za litr nafty wynoszącą 40 fenigów. Natomiast handlarze są zobowiązani sprzedawać naftę, która dostarczana jest przez spółki zaopatrujące w nią Elbląg, nie drożej niż 25 fenigów za litr (ENN, wtorek, 05.01.1915 r.).
      
       Nabożeństwo pokutne i zadośćuczyniające w kościele św. Mikołaja
       Nabożeństwo pokutne i zadośćuczyniające, nakazane przez niemieckich biskupów z racji wojny, odbędzie się w czwartek, piątek i sobotę wieczorem o godz. 20. Nabożeństwo rozpocznie się w czwartek kazaniem zamiejscowego duchownego. Wszyscy, zarówno dorośli jak i dzieci, są proszeni o wzięcie udziału w liturgii. Szczególnie mężczyźni i chłopcy powinni w tych dniach, a także w przyszłą niedzielę, w miarę możliwości, przyjąć sakramenty święte (ENN, czwartek, 07.01.1915 r.).
      
       Pożar w synagodze
       Dzisiaj rano około godz. 4.30 straż pożarna interweniowała w budynku przy ulicy Chmurnej 9 (niem. Sturmstraße), gdzie jak wiadomo znajduje się synagoga. Z powodu uszkodzonego komina zapalił się dach synagogi. Koniec końców spłonęła jego znaczna część. Staż przez ponad trzy godziny brała udział w akcji gaszenia pożaru (ENN, piątek, 08.01.1915 r.).
      
       Ledigenheim wzniesiony przez firmę Schichaua
       Gdy w połowie ubiegłego roku coraz częściej zaczęto mówić o zapotrzebowaniu na mieszkania, firma Schichaua zdecydowała się, mimo że zaczęła się wojna, na wybudowanie na swojej działce przy ulicy Trzeciej Dolnej nr 7 (niem. Dritte Niederstrasse - dziś ulica Dolna) ledigenheim’u [ledigenheim – (od słowa ledig – nieżonaty, niezamężna) w domu tym mieściły się miejsca noclegowe dla nieżonatych i niezamężnych robotników, urzędników, górników, rzemieślników, żołnierzy oraz pracowników dniówkowych z na ogół małymi dochodami, którzy ze względu na deficyt mieszkań szukali dogodnej możliwości przenocowania – Wikipedia], w którym samotni robotnicy powyżej 20 roku życia, zatrudnieni co najmniej trzy miesiące w schihauowskim zakładzie, znajdą nocleg i wyżywienie. Gdy zbierze się wystarczająca liczba chętnych ledigenheim powinien zostać otwarty już 15 lutego 1915 roku. Za niewielką kwotę, 1,25 marki dziennie, niezamężnym i nieżonatym robotnikom firmy Schichaua zostanie zapewniony nie tylko nocleg lecz także pełne dzienne wyżywienie (ENN, piątek, 08.01.1915 r.).
      
       Publikujemy teksty przypominające wydarzenia z 1915 roku, dziejące się w naszym mieście i okolicach. Dziś wiadomości ze stycznia 1915. Przeglądamy stare numery „Elbinger Neueste Nachrichten”, korzystając ze zdigitalizowanych zasobów Biblioteki Elbląskiej.
      
tłum. DK
Polub ten artykuł
Polub portEl.pl
A moim zdaniem...

Przeczytaj też co działo się w Elblągu wcześniej

Zamieszczenie następnej opinii do tego artykułu wymaga zalogowania

W formularzu stwierdzono błędy!

Ok
Dodawanie opinii
Aby zamieścić swoje zdjęcie lub avatar przy opiniach proszę dokonać wpisu do galerii Czytelników.
Dołącz zdjęcie:

Podpis:

Jeśli chcesz mieć unikalny i zastrzeżony podpis
zarejestruj się.
E-mail:(opcjonalnie)
A moim zdaniem...
  • teraz za PO mam gorzej
  • .. .. .a obecnie wszyscy muszą oszczędzać bez wyjątku. Dziura jakich mało. ..
    Zgłoś do moderacji     Odpowiedz
    0
    0
    mentor(2013-01-05)
  • ziomek gdzies cie widzialem hihihihihi. .. ..
  • Zdjęcie zamieszczone do tłumaczeń z ENN jest z pewnością unikatem. Na dzień dzisiejszy nie ma nawet jednego zdjęcia przedstawiającego elbląską synagogę z zewnątrz. Są szczątkowe i to złej jakości. Nie wiadomo, czy zamieszczone zdjęcie przedstawia wnętrze synagogi już po pożarze z 8 stycznia 1915 r. opisywanym w ENN. Wydaje się, że chyba przed tym pożarem - zdjęcie wykonano ze strony empory dla kobiet. Fotografia ta znajduje się w zapiskach Towarzystwa d/s Badań Żydowskich Zabytków Sztuki (Frankfurt n/Menem) - Nr 26 / 1929 r. W 1915 r. elbląscy strażacy dzielnie zdławili pożar dachu synagogi. Niestety, 23 lata później zachowali się diametralnie inaczej. Synagogę spalono podczas elbląskiej "kryształowej nocy" - 9/10.11.1938 r. Przy podpalaniu asystowała elbląska straż pożarna, by "ogień został podłożony prawidłowo", gdyż wokół synagogi znajdowały się inne budynki mieszkalne i zakłady usługowe. Nazistów nie interesował fakt, że w synagodze znajdowała się m. in. tablica z nazwiskami elbląskich Żydów poległych "für Kayser und Vaterland" w I wojnie światowej i że ostatni rabin elbląski - dr. Siegbert (Ytzak) Neufeld był "Front (Feld) -Rabbiner" w I wojnie światowej i miał niepodważalne zasługi dla Niemiec. .. (Dziękuję za dobre słowo i życzenia noworoczne - erg. ).
  • jak to dobrze że jest taka wazna osoba jak ERG. cieszę się że jest SKARBNICA WIEDZY o Elblągu życzę 100 lat w zdrowiu jest to ważne dla naszych potomków POZDRAWIAM
  • Zdjecia lotnicze, na ktorych widac synagoge sa dostepne na stronie p. Pfau'a.
Reklama