Elbląg versus Olsztyn. Kto rozwija się szybciej
Które miasto jest bardziej zadłużone: Elbląg czy Olsztyn? Które szybciej się rozwija w ostatnich latach i lepiej wykorzystuje fundusze unijne? Porównaliśmy najważniejsze wskaźniki finansowe z budżetów obu miejscowości.
Bardzo często w komentarzach na portElu Czytelnicy piszą, że Olsztyn rozwija się kosztem Elbląga i to o wiele szybciej, że traktuje nasze miasto po macoszemu już od czasów wprowadzenia reformy administracyjnej z 1999 roku.
Sprawdziliśmy na konkretnych liczbach, jak obecnie wygląda kondycja finansowa obu miast. Które jest bardziej zadłużone w przeliczeniu na jednego mieszkańca? Które lepiej pozyskuje środki unijne w ostatnich latach? Które miasto jest w lepszej kondycji finansowej? Zestawiliśmy dane, dostępne w serwisie z-dykty.pl, który prześwietla finanse 2477 polskich gmin oraz działania Sejmu, finanse partii, przetargi, umowy i dotacje UE, korzystając wyłącznie z oficjalnych, bezpłatnych i legalnych źródeł publicznych. Tam, gdzie to było możliwe, zestawiliśmy dane nawet od 2015 roku.
Zadłużenie w przeliczeniu na 1 mieszkańca (w złotych)
Obecnie Elbląg jest mniej zadłużony niż Olsztyn (mamy dane z dwóch ostatnich lat), ale można powiedzieć, że marna to pociecha, skoro kolejne statystyki pokazują bardzo duże różnice między oboma miastami, na korzyść stolicy regionu.
| Rok | Elbląg | Olsztyn |
| 2025 | 2 339 | 2 520 |
| 2024 | 2 464 | 2 047 |
Wydatki w przeliczeniu na 1 mieszkańca w złotych
Elbląg powoli dogania Olsztyn w statystykach dotyczących wydatków i dochodów w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Dystans najbardziej zmniejszył się w 2025 roku. W ostatnich 10 latach wydatki w tej kategorii w Elblągu wzrosły o 124 procent, w Olsztynie - o 49,9 proc.
| Rok | Elbląg | Olsztyn |
| 2025 | 10 129 | 11 642 |
| 2024 | 8 897 | 10 665 |
| 2023 | 7 415 | 12 367 |
| 2022 | 7 228 | 8 849 |
| 2021 | 6 841 | 8 182 |
| 2020 | 6 114 | 7 671 |
| 2019 | 5 852 | 7 605 |
| 2018 | 5 161 | 7 404 |
| 2017 | 4 995 | 6 212 |
| 2016 | 4 604 | 5 312 |
| 2015 | 4 513 | 7 765 |
Dochody w przeliczeniu na 1 mieszkańca w złotych
W tej kategorii również Elbląg powoli dogania Olsztyn, choć różnice z wcześniejszych lat są znaczne. W ostatnich 10 latach dochody na 1 mieszkańca w Elblągu wzrosły o 137 procent w Olsztynie, o 60,4 procent.
| Rok | Elbląg | Olsztyn |
| 2025 | 10 631 | 11 164 |
| 2024 | 8 924 | 10 612 |
| 2023 | 7 355 | 10 940 |
| 2022 | 7 237 | 8 892 |
| 2021 | 7 176 | 9 029 |
| 2020 | 6 299 | 7 952 |
| 2019 | 5 855 | 7 607 |
| 2018 | 5 302 | 6 968 |
| 2017 | 4 982 | 6 556 |
| 2016 | 4 931 | 5 995 |
| 2015 | 4 480 | 6 959 |
Wynik budżetu na przestrzeni lat (w milionach).
To różnica między dochodami a wydatkami. Minus oznacza deficyt. Elbląg w ostatnich pięciu latach miał bardziej stabilny budżet niż Olsztyn, który bardziej się zadłużał, co ma swoje odzwierciedlenie w statystykach za 2025 rok.
| Rok | Elbląg | Olsztyn |
| 2025 | +55,8 | -79,1 |
| 2024 | + 3,1 | -8,8 |
| 2023 | -6,7 | -238,7 |
| 2022 | +1 | +7,3 |
| 2021 | +38,4 | +143,4 |
Pozyskane środki unijne na 1 mieszkańca w złotych
Dopiero w 2025 roku udało się Elblągowi prześcignąć Olsztyn w pozyskanych środkach unijnych w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Jak widać w ostatnich 10 latach różnice między potencjałem obu miast były ogromne. Stolica regionu mogła też korzystać z niektórych programów, które dla miast niewojewódzkich były po prostu niedostępne.
| Rok | Elbląg | Olsztyn |
| 2025 | 463 | 210 |
| 2024 | 13 | 221 |
| 2023 | 89 | 2026 |
| 2022 | 120 | 971 |
| 2021 | 144 | 625 |
| 2020 | 138 | 616 |
| 2019 | 245 | 653 |
| 2018 | 211 | 701 |
| 2017 | 151 | 697 |
| 2016 | 226 | 324 |
| 2015 | 250 | 1590 |
Procent budżetu na inwestycje
Od 2015 roku ani razu władze Elbląga nie przeznaczyły na inwestycję nawet 10 procent budżetu. Olsztyn (do 2023 r., z wyjątkiem 2016 r.) szedł inną drogą, mocno inwestując, przy okazji też się zadłużając. Czas pokaże, która strategia w ostatecznym rozrachunku była lepsza.
| Rok | Elbląg | Olsztyn |
| 2025 | 8,3 | 5,5 |
| 2024 | 6,8 | 5,4 |
| 2023 | 6,1 | 34,5 |
| 2022 | 6,5 | 15,8 |
| 2021 | 8,6 | 11,1 |
| 2020 | 4,3 | 7,1 |
| 2019 | 9,3 | 12,9 |
| 2018 | 7,6 | 21,8 |
| 2017 | 9,3 | 12,8 |
| 2016 | 6,7 | 5,6 |
| 2015 | 8,3 | 39,5 |
Saldo migracji (napływ minus odpływ mieszkańców w ciągu roku). Dane GUS
Oba miasta mają ujemne saldo migracji. Olsztyn większe, co w dużej mierze wynika z faktu, że wielu jego mieszkańców, przeprowadza się do sąsiednich gmin (to dość powszechne zjawisko), nadal jednak pracując w stolicy regionu.
| Rok | Elbląg | Olsztyn |
| 2025 | -204 | -297 |
| 2024 | -194 | -468 |
| 2023 | -149 | -417 |
| 2022 | -140 | -423 |
| 2021 | -156 | -274 |
| 2020 | -70 | -344 |
| 2019 | -377 | -396 |
| 2018 | -252 | -415 |
| 2017 | -142 | -135 |
| 2016 | -194 | +35 |
| 2015 | 0 | 0 |
Podsumowując, dopiero w ostatnich latach dystans między Olsztynem a Elblągiem powoli zaczął się zmniejszać. Elbląg jest miastem mniej zadłużonym, które powinno wykorzystać dobrą sytuację finansową do zwiększenia poziomu inwestycji, dających dodatkowe koło zamachowe dla jego rozwoju. Władze Elbląga obiecują, że tak będzie. Czas pokaże, czy wywiążą się z tej obietnicy. Dodajmy, że w 2026 roku poziom inwestycji w Elblągu ma wynieść ok. 15,5 proc. budżetu. W Olsztynie jest to ok. 14 proc. Dodajmy, też że obecny budżet Olsztyna jest prawie o 100 procent większy niż Elbląga. Olsztyn ma ok. 166 tys. mieszkańców, a Elbląg - ok 112 tys.
Zobacz, jak porównywaliśmy potencjał obu miast w 2019 to., 20 lat po reformie administracyjnej kraju.