Czytelnik: Podwójne standardy w budżecie obywatelskim

Nasz Czytelnik wysłał do redakcji list z prośbą o przyjrzenie się procedurom i przejrzystości ocen w ramach elbląskiego budżetu obywatelskiego.

List od Czytelnika

„Sprawa dotyczy traktowania bardzo podobnych projektów obywatelskich na przestrzeni ostatnich edycji, co budzi poważne wątpliwości co do równego traktowania wnioskodawców przez urzędników – pisze nasz Czytelnik, który prosi o zachowanie anonimowości (imię i nazwisko do wiadomości redakcji).

​Pragnę od razu zaznaczyć, że w żaden sposób nie chcę tutaj umniejszać wartości czy potrzeby realizacji samego projektu dotyczącego budowy toalet w parkach – inicjatywa ta jest ze wszech miar potrzebna. Moje zastrzeżenia dotyczą wyłącznie kwestii przejrzystości i sposobu rozpatrywania wniosków przez urząd.

​W edycji Budżetu Obywatelskiego 2024/2025 złożony był analogiczny wniosek ogólnomiejski („Estetyczne, nowoczesne toalety miejskie!”. Spotkał się on z natychmiastową odmową ze strony Departamentu Gospodarki Mienia (DGM). Urzędnicy powołali się m.in. na negatywną opinię Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, problemy z trwałością projektów oraz rzekomy brak możliwości wskazania lokalizacji.

​Tymczasem w tegorocznej edycji (2026/2027) pojawił się projekt o niemal identycznym charakterze („Budowa toalet w elbląskich parkach”, który bez przeszkód przeszedł weryfikację i został dopuszczony do głosowania. Co ciekawe, w tym przypadku urząd wykazał się pełną elastycznością: DGM „uzgodnił z wnioskodawcą” ograniczenie zakresu, a konserwator zabytków nagle wydał opinię pozytywną (z zastrzeżeniami co do technologii).

​Dlaczego w pierwszym przypadku urząd zakończył sprawę negatywną decyzją bez chęci dialogu czy modyfikacji wniosku, a w kolejnej edycji dla innego projektu znaleziono polubowne rozwiązania i drogę do akceptacji?

​Wydaje się, że sprawa zasługuje na wyjaśnienie, czy kryteria oceny wniosków są w Elblągu równe dla wszystkich mieszkańców, czy zależą od uznaniowości urzędników. ​Z uwagi na obawę przed dalszym nierównym traktowaniem i konsekwencjami urzędowymi, bardzo proszę o zachowanie mojej anonimowości w tej sprawie.

Urząd odpowiada

W sprawie Czytelnika interweniowaliśmy w Urzędzie Miejskim. W odpowiedzi urzędnicy uważają, że nie ma mowy w tej sprawie o zastosowaniu różnych kryteriów oceny wniosków czy uznaniowości urzędników.

- Wniosek w edycji budżetu obywatelskiego 2024/2025 o nazwie „Estetyczne nowoczesne toalety” dotyczył budowy toalet w następujących lokalizacjach: Park Kajki, Park Dolinka, Park Planty i bulwar miejski – informuje w odpowiedzi na nasze pytania Joanna Urbaniak, kierownik zespołu prasowego Biura Prezydenta Miasta.

Dalej w odpowiedzi czytamy, że „ww. lokalizacje zostały zaopiniowane negatywnie z uwagi na:

- Park Kajki ze względu na negatywną opinię Elbląskiej Delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Olsztynie,

- Park Planty ze względu na trwałość projektu „Rewitalizacja przestrzeni parkowych w Elblągu” która kończy się w dniu 16.04.2029 r.,

- Park Dolinka ze względu na trwałość projektu „Rewitalizacja Parku Dolinka w Elblągu” która kończy się w dniu 15.11.2027 r.,

- Bulwar miejski ze względu na brak możliwości wskazania lokalizacji na ustawienie toalety oraz negatywną opinię Elbląskiej Delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Olsztynie.

- Niezależnie od przytoczonych powyżej przyczyn negatywnej opinii do wniosku z edycji 2024/2025 w zakresie lokalizacji toalety na bulwarze miejskim należy zauważyć, że w bezpośrednim sąsiedztwie bulwaru funkcjonuje toaleta miejska przy ul. Wodnej – dodaje Joanna Urbaniak.

Wyjaśnia, że „wniosek w edycji budżetu obywatelskiego 2026/2027 o nazwie „Budowa toalet w elbląskich parkach” dotyczył budowy toalet w następujących lokalizacjach: Park Kajki, Park Dolinka, Park Modrzewie, Park Traugutta, Park Nieczuja-Ostrowskiego. Nie obejmował więc wymienionych powyżej 2 lokalizacji z budżetu obywatelskiego edycji 2024/2025 – Parku Planty i bulwaru miejskiego”

- Z uwagi na ograniczenia dotyczące części lokalizacji oraz fakt, iż w ramach ograniczonego limitu środków realna była realizacja budowy 3 toalet, zakres tego wniosku został w uzgodnieniu z wnioskodawcą zmodyfikowany i ograniczony do 3 lokalizacji: Park Modrzewie, Park Traugutta i Park Nieczuja Ostrowskiego. Żadna z nich nie była objęta wnioskiem w edycji budżetu 2024/2025 – wyjaśnia Joanna Urbaniak. - Uzgodnienia nie polegały na wskazaniu innych (nowych) lokalizacji niż wskazane we wniosku, lecz na ograniczeniu lokalizacji ujętych we wniosku. Z uwagi na te same okoliczności co w edycji budżetu obywatelskiego 2024/2025 dotyczące trwałości zrealizowanego projektu, nie było możliwe pozytywne zaopiniowanie realizacji budowy toalety w Parku Dolinka.

Jak przyznają urzędnicy, w 2026 r. elbląska delegatura Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Olsztynie wydała opinię pozytywną dla realizacji budowy toalet w Parku Modrzewie i Parku Kajki pod warunkiem uzgodnienia form, bryły, technologii i lokalizacji z tym Urzędem.

- WUOZ wydaje opinie w sposób niezależny. Z uwagi na zastrzeżenia WUOZ w ww. zakresie i upływ 2 lat trudno jest tu mówić o „nagłej” zmianie zdania. W tych okolicznościach w wyniku uzgodnienia z wnioskodawcą zakres wniosku ograniczony został do budowy toalet w Parku Traugutta i Parku Nieczuja-Ostrowskiego oraz Parku Modrzewie, które nie były objęte wnioskiem w edycji budżetu 2024/2025 – dodają urzędnicy.