Wspieramy populację sowy uszatki na Wysoczyźnie Elbląskiej

Poznajmy bliżej tę sowę

Uszatka, dawniej nazywana sową uszatą, jest drugą pod względem liczebności sową lęgową występującą na terenie Parku Krajobrazowego Wysoczyzny Elbląskiej. Podlega ścisłej ochronie gatunkowej. To średniej wielkości ptak (o długości ciała od 31 do 37 cm) o dość smukłej sylwetce i długich, wąskich skrzydłach o rozpiętości od 86 do 100 cm. Jest mniej więcej wielkości sójki. Jej najbardziej charakterystyczną cechą są oczywiście dwa pęczki piór na głowie, przypominające uszy (prawdziwe otwory uszne ukryte są po bokach głowy, pod piórami). Uszatka ma pomarańczowe oczy. Jak wszystkie sowy, ma ubarwienie maskujące stanowiące mozaikę brązu, szarości, bieli, miejscami z żółtawym nalotem. Szlara, czyli charakterystycznie ułożone pióra wokół oczu wzmacniające dźwięki, jest rudawa. Końce skrzydeł są ciemno prążkowane.

Uszatka w ciągu dnia odpoczywa najczęściej blisko pnia, a gdy czuje się zagrożona, potrafi „wyprostować ciało” i upodobnić się do gałęzi. Na polowanie wyrusza o zmierzchu i nocą. Jej przysmakiem są myszy i norniki, dlatego odgrywa ważną rolę w ograniczaniu liczebności gryzoni polnych.

Gdzie można spotkać uszatki?

Sowy te najczęściej wybierają obrzeża lasów, wysokie zadrzewienia śródpolne, stare parki i cmentarze. Zajmują gniazda zbudowane przez wrony. Zdarza się, że korzystają również z gniazd innych ptaków: myszołowów, srok czy gołębi grzywaczy. Uszatka preferuje gniazda znajdujące się wysoko w koronach drzew iglastych, blisko pnia.

Jesienią i zimą uszatki często gromadzą się w niewielkie grupy, wybierając miejsca odpoczynku w pobliżu pól, gdzie łatwiej znaleźć pożywienie. Na jednym drzewie może przebywać nawet kilkanaście osobników. To właśnie zimą najłatwiej je zaobserwować, ponieważ w ciągu dnia odpoczywają stosunkowo blisko siebie i są mniej płochliwe niż w innych okresach roku.

Po co wieszamy kosze lęgowe?

Naturalne miejsca odpowiednie do założenia gniazda nie zawsze są dostępne. Poza tym warto pamiętać, że uszatki nie poprawiają konstrukcji gniazd po innych ptakach, więc ich stan może być zły, wręcz zagrażać jajom lub pisklakom (przy złej pogodzie stare gniazda mogą nawet spaść z drzewa). Dlatego też można pomóc uszatkom, montując specjalne kosze lęgowe. Zawiesza się je na drzewach, najczęściej iglastych, na wysokości około 6–10 metrów nad ziemią. Dobrze przymocowany wiklinowy kosz stanowi stabilniejszą i bezpieczniejszą alternatywę dla starego gniazda.

Dzięki nowym koszom zwiększy się liczba potencjalnych miejsc lęgowych, z których będą mogły korzystać uszatki. To konkretne działanie na rzecz ochrony tych pożytecznych i niezwykle interesujących ptaków (miejsca ich zawieszenia zostały wcześniej uzgodnione z Nadleśnictwem Elbląg).

Działanie realizowane jest dzięki dofinansowaniu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie, w ramach projektu „Ochrona cennych elementów przyrody ożywionej na Wysoczyźnie Elbląskiej”.